Spyware

Pegasus-spyware gevonden op telefoons Palestijnse mensenrechtenactivisten

De Verenigde Staten plaatsten NSO vorige week op een zwarte lijst, waardoor het bedrijf niet langer toegang kan krijgen tot Amerikaanse technologieën.  Beeld AFP
De Verenigde Staten plaatsten NSO vorige week op een zwarte lijst, waardoor het bedrijf niet langer toegang kan krijgen tot Amerikaanse technologieën.Beeld AFP

De spyware van het Israëlische bedrijf NSO is aangetroffen op de mobiele telefoons van zes Palestijnse mensenrechtenactivisten, zo blijkt uit onderzoek.

Isabel Bolle

De telefoons van zes Palestijnse mensenrechtenactivisten zijn gehackt met Pegasus, de spyware van het Israëlische techbedrijf NSO, zo maakte de Ierse mensenrechtenorganisatie Front Line Defenders deze week bekend. De organisatie heeft technisch onderzoek uitgevoerd op 75 telefoons van Palestijnse activisten, waarvan zes geïnfecteerd bleken.

Het is de eerste keer dat er via zulk technisch onderzoek bewezen is dat mobiele telefoons van Palestijnse activisten het doelwit waren van Pegasus.

Drie van de gehackte activisten zijn werkzaam bij Palestijnse ngo’s die vorige maand door Israël zijn bestempeld als ‘terroristische organisaties’, een stap die door onder anderen de Hoge VN-Mensenrechtencommissaris, Michelle Bachelet, sterk is veroordeeld.

De spyware kan een mobiele telefoon infecteren zonder dat de gebruiker op een malafide link hoeft te klikken, wat ook wel bekend staat als een zero-click attack. De spyware verschaft toegang tot alle bestanden op het apparaat en kan via de microfoon meeluisteren met wat er in de nabije omgeving gebeurt. Eerder dit jaar werd bekend dat de spyware gebruikt is om de telefoons van honderden journalisten, activisten, advocaten en politici over de hele wereld te hacken.

Privé-gesprekken met buitenlandse diplomaten afgeluisterd

De 37-jarige Ubai Aboudi, hoofd van het Bisan Centrum voor Onderzoek en Ontwikkeling in Ramallah en een van de gehackte activisten, vertelt aan persbureau AP hoe hij ‘elk gevoel van veiligheid’ heeft verloren sinds hij ontdekte dat zijn telefoon, die hij dag en nacht bij zich draagt, sinds februari geïnfecteerd is met Pegasus. Het is niet alleen een inbreuk op zijn persoonlijke leven, maar ook op het werk dat hij doet. Zo zijn privé-gesprekken met buitenlandse diplomaten mogelijk ook afgeluisterd.

Hoewel de onderzochte data niet laten zien wie er achter de aanval zit, vermoeden zowel Front Line Defenders als de getroffen activisten dat Israël er meer van weet. Het Israëlische ministerie van defensie is toezichthouder op alle spyware die Israëlische techbedrijven exporteren; er mogen geen versies geëxporteerd worden die gebruikt kunnen worden om Israëlische telefoons te hacken.

Vier van de zes gehackte telefoons hadden echter een Israëlische simkaart, wat betekent dat NSO of niet voldoet aan de eisen van het ministerie, of dat een Israëlische overheidsinstantie – NSO zegt slechts te leveren aan overheidsinstanties – gebruikt maakt van de technologie.

Op een zwarte lijst van de VS

In een verklaring laat NSO weten dat het de spyware alleen verkoopt om in te zetten tegen ‘serieuze criminaliteit en terrorisme’. Maar sinds bekend is hoe breed de spyware wereldwijd wordt ingezet tegen burgers die niet onder dit label vallen, nemen veel landen de woorden van het bedrijf met een korreltje zout. Zo plaatsten de Verenigde Staten NSO vorige week nog op een zwarte lijst, waardoor het bedrijf geen toegang meer kan krijgen tot Amerikaanse technologieën.

Palestijnse ngo’s roepen de internationale gemeenschap nu op verdere stappen te nemen. Zo zou er een moratorium op de verkoop van Pegasus moeten komen, stellen ze, totdat de VN een onderzoek hebben ingesteld en uitgevoerd naar hoe breed de spyware wordt ingezet tegen Palestijnse mensenrechtenactivisten.

Lees ook:

Regimes bespioneren journalisten en activisten met spyware die mobieltjes overneemt

Journalisten, activisten, politici. Allemaal staan ze op een lijst met 50.000 telefoonnummers, en mogelijk waren ze allemaal doelwit van misschien wel de meest geraffineerde spyware die er bestaat: Pegasus.

Breken de onthullingen over Pegasus de innige band tussen Israël en cyberbedrijven op?

Israëls defensieminister verzekerde Frankrijk dat Israël grondig onderzoek zal doen naar NSO, het bedrijf achter de Pegasus-spyware. Maar de relatie tussen de Israëlische overheid en bedrijven als NSO is hecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden