null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

Partijleider Trump zit op de Republikeinse duiten

Verslagen of niet, Donald Trump is het boegbeeld van de Republikeinse partij, de grote stemmentrekker, verkondiger van de enige echte waarheid over die zogenaamde verkiezingsoverwinning van Joe Biden.

Maar laat die partij het niet in zijn hoofd halen de naam van Trump te prijzen en in één adem de aanhangers om geld te vragen. Dat mag alleen Trump.

Dat was tenminste de eis die advocaten van Trump neerlegden bij het bestuur van de Republikeinse partij, en bij een aantal politieke groepen die zich bezighouden met geld inzamelen en propaganda bedrijven voor het conservatieve gedachtengoed. Ze kregen begin deze maand een officiële aanmaning van Trumps advocaten: zijn naam en foto’s mochten ze niet meer gebruiken.

De schrik was groot onder de Republikeinen. De verbazing ook: sinds wanneer mag je niet meer pronken met je politieke leider?

Sinds nooit niet, is het korte antwoord. Trump is een publieke figuur, en die kan niet voorkomen dat anderen zijn naam in de mond nemen bij hun pogingen de publieke opinie te beïnvloeden en daarbij geld op te halen. Dat geldt voor zijn tegenstanders en het geldt voor zijn politieke vrienden.

Maar Trump is een partijleider die je te vriend moet houden. Wie hem tegenwerkt, kan een nietsontziende aanval verwachten. En daarbij zal hij echt niet zal letten op de eventuele vervelende gevolgen voor zijn partij.

Pijnlijke lessen

De Republikeinen hebben daar al pijnlijke lessen over geleerd. Na Trumps verlies bij de presidentsverkiezingen in november bijvoorbeeld. De verliezende president vocht die uitslag aan in een flink aantal staten, waaronder Georgia, omdat er met de uitslag geknoeid zou zijn. Maar in Georgia stonden nog zeer belangrijke verkiezingen voor de Senaat op het programma, beslissend voor het behoud van de Republikeinse meerderheid daar.

Trumps bezweringen dat de presidentsverkiezingen oneerlijk verliepen, waren niet bevorderlijk voor de opkomst van de Republikeinen. Maar hij was er niet vanaf te brengen, en besteedde daar op campagnebijeenkomsten veel meer woorden aan, dan aan de voortreffelijkheid van de twee Republikeinse kandidaten.

Beide senaatszetels gingen verloren, en daarmee de Republikeinse meerderheid in de Senaat.

Ook bij de verkiezingen van 2022 en 2024 dreigt Trump zijn eigen koers te varen. Hij wil een aantal afgevaardigden en senatoren tegenwerken tijdens de voorverkiezingen, omdat die voor zijn impeachment stemden of voor de vaststelling van de overwinning van Joe Biden.

“Ik weet niet waar andere mensen volgend jaar zullen zijn, maar ik weet wel waar ik ben: in Alaska, campagne voerend tegen een deloyale en heel slechte senator”, schreef hij in een verklaring. Dat die senator, Lisa Murkowski, misschien de beste kandidaat is voor de Republikeinen om de zetel te behouden voor de partij, speelt voor hem geen rol.

Trump kan in die voorverkiezingen kandidaten steunen met de tientallen miljoenen dollars die hij de laatste maanden heeft ingezameld. Na de presidentsverkiezingen vroeg hij zijn aanhangers om bijdragen voor de rechtszaken tegen de uitslag. Maar formeel mag hij dat geld voor allerlei politieke doelen gebruiken.

Vette honoraria

Hij kan het overigens ook zichzelf toestoppen: niets verhindert hem om het uit te geven aan zaalhuur voor politieke bijeenkomsten in zijn eigen clubs en hotels. Hij kan voor geleverd politiek advies vette honoraria betalen aan zijn kinderen.

Dat zullen zelfs zijn medestanders in de Republikeinse partijtop onsmakelijk vinden, maar het komt hen misschien ook wel goed uit: het is mogelijk dat Trump uiteindelijk helemaal geen zin zal hebben om miljoenen uit te geven aan advertenties voor degenen die hem hebben dwarsgezeten omdat hij het geld liever zelf houdt.

De partij is juist wel van plan zittende afgevaardigden en senatoren te steunen, of ze nu Trumpgezind zijn of niet. En bij het inzamelen van de daarvoor benodigde miljoenen mag ze daar wel degelijk Trumps naam en foto bij gebruiken, zo luidde het formele antwoord van de Republikeinse advocaten.

Advocatenbrieven voorspellen niet veel goeds voor de stabiliteit in een partij. Maar voor een echte breuk is het nog te vroeg, als het daar ooit van komt. De voorzitter van de partij, Ronna McDaniel, ging met Trump praten in zijn landhuis Mar-a-Lago in Palm Beach in Florida, en kwam naar buiten met de boodschap dat Trump akkoord is met het gebruik van zijn naam, mits hij van tevoren mag kijken hoe dat precies gebeurt.

Wat ook zal hebben geholpen hem mild te stemmen, is dat McDaniel hem vertelde dat de partij de plannen voor een belangrijke bijeenkomst met rijke geldschieters heeft veranderd. Het werd het bestuur opeens duidelijk dat zo’n bijeenkomst niet kan slagen zonder die voor een deel te laten plaatsvinden in een bekend landhuis in Palm Beach. Met de eigenaar, een zekere Donald Trump, zal een marktconforme prijs zijn afgesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden