brexit

Paniek in Downing Street: Wat als Biden wint?

De Britse premier Boris Johnson ontving de Amerikaanse president Donald Trump vorig jaar bij een Navo-bijeenkomst in Watford.Beeld REUTERS

Het lijkt er op dat Boris Johnson tot de Amerikaanse presidentsverkiezingen de kaarten op de borst houdt over de brexit. Hij wil eerst weten wie er de komende vier jaar in het Witte Huis zit, voordat hij de knoop doorhakt over een deal of geen deal met de EU.

De uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen kan weleens bepalend zijn voor het lot van de brexit-onderhandelingen. Dat stelde Ivan Rogers, voormalig EU-ambassadeur namens de Britse regering in Brussel, tegenover de krant The Guardian.

En Rogers staat niet alleen in zijn analyse. Het lijkt er sterk op dat Boris Johnson eerst wil weten wie er de komende vier jaar in het Witte Huis zit, voordat hij de knoop doorhakt over deal of geen deal met de EU. Als Donald Trump de verkiezingen wint, voelt Johnson zich gesterkt om voor een no-dealbrexit te gaan. Maar bij Joe Biden zou hij het weleens te riskant kunnen vinden om die sprong in het diepe te wagen.

“Als Trump wint, zal Johnson denken dat de geschiedenis zijn kant op beweegt”, zei Rogers. Trump is al vanaf dag één voorstander van brexit en heeft de Britten een snel handelsakkoord in het vooruitzicht gesteld. Voor Johnson is zo’n handelsdeal met de grootste economie ter wereld altijd één van de hoofdprijzen geweest van brexit.

Hechte relatie met Trump

Een hechte relatie met Trump maakt het voor Johnson daarom makkelijker om de gesprekken met de EU op niets uit te laten draaien, denken veel brexiteers. De VS is immers hun belangrijkste bondgenoot, met wie ze dan samen kunnen optrekken in een wereld buiten de Europese Unie.

Dat zal bij president Biden waarschijnlijk totaal anders verlopen. Zeker omdat de contacten tussen kamp-Johnson en de kring rond Biden minimaal zijn. De onlangs aangestelde Britse ambassadeur in Washington, Karen Pierce, heeft ineens haar handen vol aan het uitnodigen van Biden-vertrouwelingen, zo berichtte de Sunday Times. De krant sprak van ‘paniek in Downing Street’, toen uit peilingen bleek dat Biden op koers ligt om te winnen. Ook minister van buitenlandse zaken Dominic Raab vloog een paar weken geleden naar de Amerikaanse hoofdstad om prominente Democraten te ontmoeten.

Ierse roots

Biden, die Ierse roots heeft, kijkt totaal anders naar brexit dan Trump. Voor hem is het cruciaal dat er niet getornd wordt aan de afspraken uit het Goede Vrijdagakkoord, dat eind jaren negentig een einde maakte aan de bloedige strijd in Noord-Ierland. De Amerikanen speelden, toen onder president Clinton en met Biden als voorzitter van de buitenlandcommissie van de Senaat, een belangrijke rol in de vredesbesprekingen. Ook liet hij onlangs via Twitter weten dat hij niet te spreken is over het omstreden Britse wetsvoorstel dat de eerder gemaakte afspraken met de EU over Noord-Ierland ongedaan kan maken. En dat er nooit een handelsakkoord zal komen met de Britten als ze de open grens op het Ierse eiland niet respecteren.

Weinig loslippigheid over nieuwe gesprekken

Deze week onderhandelen de Britten en de EU in alle stilte in Londen door over een handelsakkoord. Het feit dat er de afgelopen dagen weinig is uitgelekt, wordt gezien als een goed teken.

Hoofdonderhandelaar Barnier is nog tot en met morgen in de Britse hoofdstad, daarna verhuizen de onderhandelaars weer naar Brussel.

De grootste struikelblokken zijn de visserij en het gelijke speelveld aan regels. Zolang op die dossiers geen compromis is gevonden, blijft een akkoord ver weg.

“Ik denk niet dat Joe Biden erg warme gevoelens koestert voor deze Britse regering. Johnson zal erg hard moeten werken om dat te veranderen”, zei voormalig minister van financiën George Osborne tegen CNN. Oftewel: Johnsons hoop op een snelle handelsdeal kan met Biden weleens razendsnel verdampen, waardoor hij in dat geval een akkoord met de EU harder nodig zal hebben.

Zelf doet Downing Street deze verhalen af als onzin. Van paniek is totaal geen sprake, zei een woordvoerder. En Johnson zei maandag nog dat brexit en de Amerikaanse verkiezingen ‘twee totaal op zichzelf staande zaken zijn’.

Overigens zal in de praktijk ook bij winst van Trump de relatie met Londen onvoorspelbaar blijven. Een handelsdeal is ook dan allesbehalve eenvoudig gesloten. De Amerikaanse president weet dat hij economisch een stuk sterker staat en zal sowieso als winnaar uit de bus willen komen door bijvoorbeeld af te dwingen dat Amerikaanse zorgaanbieders toegang krijgen tot de NHS, de Britse gezondheidszorg. Of door de verkoop af te dwingen van Amerikaanse landbouwproducten, zoals de beruchte chloorkip.

Geen enkele uitkomst op 3 november is eenvoudig voor Johnson. Al heeft hij van Biden het meest te vrezen.

Lees ook:

Gun de Britten een exit zonder deal

Een rechte rug levert ons minder schade en ergernis, schrijft columnist Rob de Wijk. Volgens hem zijn we in de EU beter af zonder deal met de Britten.

Groot-Brittannië sluit eerste grote handelsdeal voor na de brexit

Het Verenigd Koninkrijk en Japan zijn het in principe eens over een handelsakkoord tussen beide landen. Het is de eerste grote post-brexit-handelsdeal die het Verenigd Koninkrijk sluit.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden