Hongarije

Orbán grijpt corona aan om Hongaarse oppositie verder in hoek te duwen

Katalin Cseh, Europarlementariër en lid van de Hongaarse oppositiepartij Momentum. Beeld EPA

De regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán lijkt de coronacrisis aan te grijpen om de oppositie aan te vallen. ‘Het voelt voor ons als wraak voor ons verkiezingssucces.’

“Deze foto werd vandaag geplaatst op een pro-regeringswebsite”, schreef Katalin Cseh (31), Europarlementariër en lid van de jonge Hongaarse oppositiepartij Momentum, maandag op Twitter. Op de foto staat Cseh naast Momentum-collega Anna Donáth, houten muurpanelen op de achtergrond. Over hun gezichten heeft iemand rode doelwitten gefotoshopt, alsof er wapens op hen gericht zijn. ‘Vijanden van Hongarije’ staat erboven. De foto werd dezelfde dag nog verwijderd, maar het beeld zegt volgens Cseh veel over het politieke klimaat in Hongarije in crisistijd.

De regering-Orbán lijkt namelijk geen kans aan zich voorbij te laten gaan om ervoor te zorgen dat de oppositie politiek gezien minder sterk uit deze crisis komt dan ze erin ging, slechts een paar maanden na de gemeenteverkiezingen van eind oktober. Tijdens die verkiezingen verenigde de normaliter sterk verdeelde oppositie zich voor het eerst, en dat bleek een succesvolle strategie: vijftig van de honderd grootste steden in Hongarije kregen een oppositieburgemeester, waaronder hoofdstad Boedapest. Tijdens het verkiezingsfeest van Momentum in oktober werd er flink op los gespeculeerd. Als de oppositie de komende twee jaar nou keihard haar best zou doen, zou dit dan ook landelijk kunnen werken? Voor het eerst in jaren leek het niet gehéél ondenkbaar dat Orbáns Fideszpartij misschien wel overwonnen kon worden.

En toen kwam de coronacrisis: voor de nieuwe oppositiebestuurders bij uitstek een kans om te laten zien wat ze waard zijn, in de aanloop naar de landelijke verkiezingen van 2022. Maar daar lijkt de regering dus een stokje voor te steken. In de afgelopen weken is een patroon ontstaan waarbinnen de coronacrisis keer op keer als dekmantel gebruikt lijkt te worden voor het ondermijnen van de oppositie, terwijl de regering bij hoog en bij laag beweert dat het om noodzakelijke maatregelen gaat.

Overal gratis parkeren

Een van de eerste stappen was het overal gratis maken van parkeren. Kinkt leuk, ware het niet dat gemeenten daarmee hun voornaamste bron van inkomsten verliezen. Ook werd bepaald dat de helft van de financiering van politieke partijen voorlopig in een speciaal crisisfonds gestort moet worden. En even later werd per decreet bepaald dat de regering ‘speciale economische zones’ uit kan roepen, waarvan de belastinginkomsten overgeheveld worden van de lokale naar de provinciale regeringen, waar Orbáns Fideszpartij meer macht heeft. De Momentum-burgemeester van Göd, vlak bij Boedapest, waar een Samsung-fabriek staat, verloor zo een derde van zijn gemeentelijk budget.

Katalin Cseh en Anna Donáth stuurden over die laatste ontwikkeling deze week een brief naar de Europese Commissie. Als reactie op hun schrijven verscheen de foto met de gefotoshopte doelwitten deze week op een regeringsgezinde website. Een extreme reactie, maar toch kwam die niet geheel uit de lucht vallen: de toon van de pro-regeringsmedia werd in de afgelopen weken steeds harder. 

Bijvoorbeeld toen de oppositie eind maart tegen de internationaal bekritiseerde noodtoestandwet stemde en een pro-regeringswebsite kopte met ‘Oppositie kiest kant van het virus’. De boodschap dat de oppositie niet tegen het beleid van deze regering, maar tegen Hongarije als land is, komt sindsdien in verschillende vormen terug. “De oppositie behoort tot een internationaal netwerk dat Hongarije tegenwerkt”, zei Fidesz-parlementsvoorzitter László Kövér in een dinsdag gepubliceerd interview.

Wraak voor het verkiezingssucces

Katalin Cseh denkt dat het om een bewuste politieke strategie gaat. “De regering heeft deze crisissituatie eerst aangegrepen om de eigen macht uit te breiden, toen om het functioneren van oppositieburgemeesters te dwarsbomen, en nu om de oppositie via de media verder te de-legitimeren”, zegt ze aan de telefoon. “Het voelt voor ons als wraak voor ons verkiezingssucces van afgelopen oktober.” 

Het stemt haar vooral droevig dat de coronacrisis het politieke klimaat in Hongarije juist harder dan ooit heeft gemaakt. “Ik ben bang dat mensen straks niet meer kritisch zullen durven zijn.”

Lees ook:

Orbán grijpt de coronacrisis aan om het Hongaarse parlement buitenspel te zetten

De Hongaarse premier Viktor Orbán lijkt de coronacrisis aan te grijpen om zijn macht verder uit te breiden. Een wetsvoorstel zet het parlement voor onbepaalde tijd buitenspel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden