Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

Opnieuw kan een overspelige Democraat de verkiezingen doen kantelen

Er zijn veel oorzaken aan te wijzen voor het feit dat Amerika op dit moment Donald Trump als president heeft. Maar misschien wel de meest irritante is dat het allemaal niet zo had hoeven lopen als de man van een adviseur van Hillary Clinton zijn hormonen in bedwang had kunnen houden.

Nog irritanter is, dat die geschiedenis zich misschien gaat herhalen. Opnieuw kunnen de stiekeme contacten van een verliefde of verlekkerde man doorslaggevend zijn voor de politieke machtsverhoudingen in de VS.

Vier jaar geleden heette die man Anthony Weiner. Hij was getrouwd met Huma Abedin, een vertrouweling van Hillary Clinton. Dat huwelijk liep op zijn eind, nadat Weiner in augustus 2016 voor de derde keer was betrapt op het sturen van seksueel getinte foto’s naar andere vrouwen.

Het eerste schandaal kostte hem zijn zetel als Democratisch lid van het Huis van Afgevaardigden. Het tweede torpedeerde zijn poging om burgemeester van New York te worden. Het derde was voor Abedin aanleiding om een scheiding in gang te zetten. Maar Weiner kon er niet mee ophouden: in september van dat jaar bleek hij aan sexting te hebben gedaan met een 15-jarig meisje, en werd hij daarvoor vervolgd. En dat vierde schandaal was van grote invloed op de verkiezingsstrijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump.

Het was nog geen twee maanden voor de presidentsverkiezingen, waarin Huma Abedin Hillary Clinton hielp als vicevoorzitter van haar campagne. De relatie tussen die twee ging jaren terug, Abedin was ook adjunct-stafchef van Clinton toen die minister van buitenlandse zaken was. En dat aspect werd opeens belangrijk: de FBI nam namelijk in het sextingonderzoek naar Weiner zijn laptop in beslag. Daarop vonden ze ook mails die Abedin had ontvangen en verstuurd in de tijd dat ze op Buitenlandse Zaken had gewerkt. Uiteraard met mails tussen haar en Clinton.

Huma Abedin en Hillary Clinton tijdens de presidentsrace van 2016.Beeld REUTERS

Mailcontroverse 

Dat was bijzonder interessant, vond de FBI. Want rond het email-beleid van Clinton destijds liep een langdurige controverse, die door de Republikeinen flink werd uitgebuit in de verkiezingsstrijd.

De New York Times had onthuld dat Clinton haar e-mails niet via de computers van het ministerie had laten lopen, maar via een eigen server, die een tijd lang zelfs in haar huis in New York stond. De mails op die server die over werk gingen, waren overheidseigendom. Clinton moest ze overdragen aan het ministerie. Maar duizenden andere vernietigde ze; volgens haar gingen die over persoonlijke aangelegenheden.

Volgens de Republikeinen was dat hoogst verdacht, en verborg Clinton zo dat ze overheidsgeheimen langs onbeveiligde kanalen verstuurde, wat strafbaar is. Clinton moest tijdens haar campagne voortdurend vragen over haar mails beantwoorden. De FBI onderzocht of Clinton vervolgd moest worden, maar concludeerde uiteindelijk van niet.

Toen er dus Clinton-mails werden gevonden op de computer van Weiner, gingen er alarmbellen af bij de FBI en werd het onderzoek weer geopend. FBI-directeur James Comey, bang dat de FBI van partijdigheid zou worden verdacht als hij het stilhield, kondigde de heropening van het onderzoek aan. Dat wekte, anderhalve week voor de verkiezingen, enorme opschudding. Toen de FBI een week later bekendmaakte dat deze gevonden mail niet interessant waren, was de electorale schade al aangericht.

Niet het Witte Huis, maar het Congres wordt spannend

Trump won de verkiezingen op het nippertje, dankzij 80.000 stemmen die hij in drie sleutelstaten meer kreeg dan Clinton. Bij zo’n klein verschil is het zeker niet ondenkbaar dat Trump het aan Anthony Weiner en zijn dwangmatige sexting te danken heeft dat president werd.

Nu, vier jaar later, ligt opnieuw de Democratische presidentskandidaat voor in de peilingen. De positie van Joe Biden lijkt gunstiger dan die van Hillary Clinton in 2016. Modellen van politieke statistici, zoals de site Fivethirtyeight.com geven Trump nog maar 15 procent kans om te winnen. Maar als Biden president wordt, staat of valt het succes van dat presidentschap met de Democratische machtspositie in het Congres.

In het Huis van Afgevaardigden zit het wel goed. Fivethirtyeight geeft de Democraten daar 94 procent kans op het behouden van hun meerderheid. Maar in de Senaat ligt dat anders. Daar hebben de Republikeinen nu een 53-47 meerderheid. Willen de Democraten die tegenmacht kwijtraken, dan moeten ze minstens 50 zetels halen, dus netto drie zetels winnen. Dan zullen de stemmen vaak staken, maar in dat geval mag vice-president Kamala Harris de doorslaggevende stem geven.

In feite staan de Democraten al op een zetel gegarandeerd verlies. In Alabama won Doug Jones, een Democraat, in 2017 een senaatszetel. Maar dat was alleen mogelijk omdat de Republikeinse kandidaat in dat jaar voor veel conservatieve kiezers onacceptabel was. Er waren geloofwaardige beschuldigingen dat hij in het verleden achter zeer jonge meisjes aan had gezeten. Deze keer is de tegenkandidaat van Doug Jones van onbesproken gedrag, en zullen de kiezers van Alabama waarschijnlijk hun gebruikelijke Republikeinse voorkeur volgen.

Vier zetels moeten de Democraten dus per saldo veroveren die nu door een Republikein worden bezet. Dat kan lukken, als je de peilingen bekijkt in staten als Maine en Arizona, Colorado, Texas, North Carolina - en Iowa misschien met de hakken over de sloot. Ook onder de staten waar de peilingen gunstig zijn, zullen er zijn waar op 3 de Republikeinen juichen en niet de Democraten.

De Democratische uitdager Cal Cunningham, hier in het debat tegen de Republikeins senator Thom Tillis. Beeld AP

Wéér een overspelige Democraat 

En dan kan zomaar North Carolina het verschil maken. Daar had de Republikein Thom Tillis het tot voor kort erg moeilijk tegen de Democraat Cal Cunningham. Maar helaas voor hem en de Democraten: laat nou  net Cal Cunningham in opspraak te zijn gekomen: hij heeft pikante berichten uitgewisseld met een andere vrouw dan die met wie hij getrouwd is.

Geen foto’s, de natie hoeft dus niet geconfronteerd te worden met een goedgevulde onderbroek, zoals bij Weiner het geval was. En al is Amerika een preuts land, een relatie buiten de deur is minder schokkend dan het ooit was, en zeker minder schokkend dan gewaagde foto’s sturen naar een minderjarige.

Maar daar staat dan weer tegenover dat Cunningham reservist is bij het leger, en in het militaire strafrecht is overspel nog een echte misdaad. Er staat oneervol ontslag op, en zelfs een jaar gevangenis als maximale straf.

Fivethirtyeight geeft Cunningham volgens de laatste modelberekeningen 65 procent kans om te winnen. En de Democraten 68 procent kans op een meerderheid in de Senaat. Maar het wordt nog heel spannend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden