Volksopstand

Opnieuw een dag van onrust in Kazachstan, vrees voor nieuwe doden

Het in brand gestoken gemeentehuis van Almaty Beeld REUTERS
Het in brand gestoken gemeentehuis van AlmatyBeeld REUTERS

De gevechten in Almaty, de grootste stad van Kazachstan, bereikten donderdag een nieuwe intensiteit.

Seije Slager

Op donderdagavond gingen de bewoners van Almaty de nacht in met het geluid van mitrailleurschoten en explosies op de achtergrond. Uitgebrande autowrakken en zwartgeblakerde regeringsgebouwen waren de getuigen van een nieuwe dag vol geweld in de grootste stad van Kazachstan.

De gevechten in het Centraal-Aziatische land, die op 2 januari begonnen met protesten tegen een verhoging van de brandstofprijzen en daarna snel escaleerden, bereikten op donderdag een nieuwe intensiteit. De hele dag vochten demonstranten en veiligheidstroepen om de controle over het centrale plein van Almaty. Volgens berichten van journalisten ter plaatse had nu eens de ene partij, dan weer de andere partij de overhand.

Communicatie zeer moeilijk

Bij het vallen van de nacht maakte Kazachstan bekend dat het de belangrijkste posities en gebouwen weer in handen had. Mogelijk werd het daarbij geholpen door Russische troepen, die in het land arriveerden. Maar de precieze krachtsverhoudingen waren donderdagavond nog moeilijk te verifiëren voor onafhankelijke journalisten, net zoals het onmogelijk was om na te gaan in hoeverre de protesten ook op andere delen van het zeer uitgestrekte land waren overgeslagen. Het internet is uit de lucht gehaald, wat communicatie zeer moeilijk maakt.

Wat hoe dan ook duidelijk is, is dat donderdag een uitermate bloederige dag was. De Kazachse autoriteiten zeggen tientallen betogers gedood te hebben, en ruim 2000 arrestaties verricht te hebben. De doden vielen onder andere bij een massale bestorming van politiegebouwen, waarbij ook wapens en munitie zouden zijn buitgemaakt. Aan de zijde van de veiligheidsdiensten vielen naar eigen zeggen 18 doden en 748 gewonden.

In het belangrijkste olieveld van het land, Tengiz, zakte de productie flink in, onder meer doordat sommige onderaannemers die daar werken zich solidair verklaarden met de protesten, en het treinverkeer blokkeerden. Maar persbureau Reuters citeert ook bewoners van Almaty die blij zijn dat de orde hersteld wordt.

Alert op mensenrechtenschendingen

Veel westerse landen hebben tot nu toe slechts in vrij algemene termen gereageerd op het geweld in Kazachstan, en op de inzet van Russische troepen. Ze kunnen de motieven en kracht van de betogers nog niet goed inschatten, en lijken de kat nog even uit de boom te willen kijken. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken is alert op mensenrechtenschendingen, vertelde een woordvoerder. EU-topdiplomaat Josep Borrell zei dat de inzet van Russische troepen ‘herinneringen aan situaties die we liever vermijden’ bovenbracht.

Lees ook:

De politie heeft donderdag tientallen demonstranten in de Kazakse stad Almaty doodgeschoten. De actievoerders probeerden volgens de politie overheidsgebouwen binnen te gaan, waarna agenten hen onder vuur namen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden