Saudi-Arabië

Opnieuw anticorruptie-zuivering in Saudi-Arabië: 207 mensen gearresteerd

Hoewel hij nog geen koning is, wordt Mohammed bin Salman gezien als de facto leider van het Saudische koninkrijk. Hij heeft de touwtjes stevig in handen, en is niet van plan die te laten vieren.  Beeld Reuters
Hoewel hij nog geen koning is, wordt Mohammed bin Salman gezien als de facto leider van het Saudische koninkrijk. Hij heeft de touwtjes stevig in handen, en is niet van plan die te laten vieren.Beeld Reuters

Een groot aantal hooggeplaatste Saudiërs is gearresteerd wegens corrupte praktijken. Terecht, of een manier voor kroonprins Mohammed bin Salman om zijn macht uit te breiden?

Isabel Bolle

Met een trotse tweet maakte de Saudische Nationale Anti-Corruptie Autoriteit, ook wel Nazaha genoemd, maandagavond bekend dat er na een uitgebreid onderzoek 207 arrestaties zijn verricht van mensen die verdacht worden van corrupte praktijken. Wie precies, dat wordt niet vermeld, maar volgens de overheidsinstantie gaat het onder anderen om werknemers bij de ministeries van defensie, binnenlandse zaken, justitie en het ministerie van de Nationale Garde, een interne veiligheidsdienst die los staat van het nationale leger. De arrestanten worden beschuldigd van ‘omkoperij, ambtsmisbruik, machtsmisbruik en vervalsing’.

Gevangen in het Ritz-Carlton

Deze arrestatiegolf brengt een licht gevoel van déjà vu met zich mee: zo arresteerde de Saudische overheid vorig jaar maart 298 mensen wegens corruptie – onder de arrestanten waren legerofficieren, hoge ambtenaren en rechters – en in april van dit jaar werden er 176 Saudiërs vastgezet, ook wegens verdenking van zelfverrijking. Het lijkt onderdeel van een serie zuiveringen die de hoogste rangen van de Saudische maatschappij de afgelopen jaren hard hebben geraakt. Sinds kroonprins Mohammed bin Salman met het aantreden van zijn vader als koning in 2015 al snel in de spotlights kwam te staan, en in 2017 officieel werd benoemd tot diens opvolger, heeft hij zijn macht in enkele jaren stevig verankerd. Tegenstanders en vijanden worden behendig aan de kant geschoven, onder andere door hen te beschuldigen van corruptie.

Het is een belangrijk instrument in het consolideren van Bin Salmans macht, en een waar hij gretig gebruik van maakt. In november 2017 vond de eerste zuivering plaats. Honderden van de invloedrijkste Saudiërs werden beschuldigd van corrupte praktijken en vastgezet in het Ritz-Carlton-hotel in Riyadh, normaliter een trekpleister voor de rijksten van het land, maar nu omgetoverd tot hun gevangenis. Vooraanstaande prinsen, succesvolle zakenmannen en ministers werden net zo lang vastgehouden totdat ze akkoord gingen met het overhevelen van hun vermogen en hun eigendommen aan de regering.

Volgens ooggetuigen werden veel van de arrestanten mishandeld en geïntimideerd door veiligheidsdiensten, zeker zeventien belandden in het ziekenhuis, en één – een officier in de Nationale Garde – overleed aan zijn verwondingen. Met dit harde optreden vergaarde de kroonprins miljarden (naar schatting 106 miljard dollar) aan vermogen voor de staatskas, hoewel het onduidelijk is op hoeveel geld de regering werkelijk beslag heeft kunnen leggen; het overgrote deel is gestald in het buitenland.

Deze putsch was ook een manier om Bin Salmans koninklijk mandaat veilig te stellen: kinderen en sympathisanten van voormalig koning Abdullah – die een bedreiging kunnen vormen voor Bin Salmans toekomstig koningschap – werden ook vastgezet en ontdaan van een groot deel van hun geld en eigendommen. Daarna is overigens een van Abdullah’s zonen die ook een tijd werd vastgehouden in het Ritz-Carlton, prins Faisal bin Abdullah Al Saud, opnieuw gearresteerd. Sindsdien is hij niet meer gezien.

Zelf iemand aangeven kan ook, via kliklijn of fax

Bin Salman zelf, samen met de regering, heeft altijd volgehouden dat wat er zich in het Ritz-Carlton voordeed enkel een afrekening was met de corruptie die lange tijd welig kon tieren in het land. Zelfverrijking, vooral onder de hogere klasse, is een serieus probleem in Saudi-Arabië, en is veel burgers die het financieel niet zo breed hebben een doorn in het oog. Hoewel het waarschijnlijk is dat veel van de aantijgingen gegrond zijn, worden de zaken afgehandeld met weinig transparantie.

Zo heeft Human Rights Watch scherpe kritiek over de vaagheid van de aanklachten: er wordt niet gedetailleerd ingegaan op individuele gevallen, en volgens de mensenrechtenorganisatie krijgen de arrestanten geen eerlijk proces. En als Bin Salman consequent zou zijn in zijn kruistocht tegen zelfverrijking, zou zijn eigen vergaarde rijkdom – en dat van het hele koningshuis – het waarschijnlijk ook moeten ontgelden.

Lees ook:

Hoe Saudische kroonprins Bin Salman een paleisrevolutie ontketende

Mohammed bin Salman (32) is kroonprins. In rap tempo voert hij in Saudi-Arabië een zuivering uit onder prinsen en ministers. Voor corruptie. Maar wie in dat land is níet corrupt?

Saudische kroonprins arresteert koninklijke rivalen om zijn macht te verstevigen

Mohammed bin Salman trekt de teugels strakker aan. Kritische koninklijke rivalen en ambtenaren zijn vastgezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden