EU-top

Opeens is Johnson de gevierde man in Brussel

Boris Johnson omringd door EU-leiders. Beeld AP

Nu er toch een akkoord ligt, komt de Britse premier Boris Johnson in Brussel ineens in een warm bad terecht. Toch blijft de brexit voor de EU een trieste zaak.  

Nog maar kort geleden werd Boris Johnson door de rest van de EU met grote argwaan bekeken. Was dat niet die kolderieke kamikaze-populist die zijn land, en ook de hele EU, wilde meesleuren in een rampzalige no-deal-brexit?

Maar kijk nou toch eens hoe de Britse premier donderdagmiddag schouder aan schouder met Angela Merkel de zaal van de Europese Raad binnenloopt, voor zijn eerste EU-top.

De Cypriotische president Anastasiades geeft hem een junckeriaanse tik op de wang. Johnson slaat premier Bettel uit Luxemburg een arm om de schouder en voegt hem kennelijk iets schalks toe, want Bettel schatert het uit. Vermoedelijk ging de kwinkslag over het dramatische bezoek dat Johnson vorige maand bracht aan Luxemburg, waar Bettel hem hard aanpakte toen hij wegbleef van een persconferentie.

Van dwarsligger tot vriend

Met een gespeeld ernstig gezicht salueert Johnson vervolgens naar de Franse president Macron. En zo gaat het verder – Johnson is het middelpunt van een warm bad met blije gezichten, en hijzelf glundert alsof hij bij hem thuis een surprise-verjaardagsfeest is binnengelopen.

Het tafereel doet denken aan de ontvangst van de Griekse premier ­Tsipras op een EU-top in juli 2015, toen de EU voor de poorten van de hel een grexit voorkwam, een vertrek van Griekenland uit de eurozone. Ook ­Tsipras, maandenlang dwarsligger geweest, was toen opeens iedereens vriend.

Overigens is Johnsons eerste optreden van korte duur, want nadat hij de collega-regeringsleiders heeft toegesproken, moet hij de zaal uit. De Europese top begint met een bijeenkomst in het zogeheten artikel 50-formaat, en daarin overleggen de 27 niet-Britse regeringsleiders over het Britse vertrek uit hun unie.

Triest moment

Die sessie duurt kort. Unaniem scharen de 27 zich achter het nieuwe brexit-akkoord dat die ochtend is gesloten. Niet dat daarmee de zaak beklonken is – de weg is nog lang. Maar om het moment te markeren, volgt een persconferentie met de EU-voorzitters Juncker en Tusk, EU-hoofdonderhandelaar Barnier en de Ierse premier Varadkar. Dat die laatste op dat podium staat, is tekenend voor het respect en het begrip dat de gehele EU van meet af aan heeft getoond voor de Ierse belangen. Van feestvreugde is geen sprake, integendeel: stuk voor stuk zeggen de vier heren dat de (beoogde) bezegeling van de brexit een triest moment is.

Barnier wordt een beetje emotioneel als hij getuigt van zijn ‘enorme respect’ voor het Verenigd Koninkrijk. “Ik zal nooit de solidariteit van de Britten vergeten in onze donkerste uren”, aldus de Fransman, verwijzend naar twee wereldoorlogen. “In dit hele brexit-proces ben ik nooit agressief of wraakzuchtig geweest.”

Solidariteit

Varadkar heeft ook een persoonlijke noot, over wat hij de afgelopen jaren over de EU heeft geleerd. “Laat kleine landen nooit denken dat ze worden opgeslokt als ze eenmaal in de EU zitten. Ik heb gemerkt hoe sterk de EU zich kan maken voor een klein land en hoe groot de solidariteit is.”

Een Britse journalist wil van ­Juncker en Tusk weten of ze nog een boodschap hebben voor de 48 procent van de Britten die in 2016 vóór blijvend EU-lidmaatschap heeft gestemd. “Ik wou dat die 48 procent 52 procent was geweest”, zegt Tusk kortaf.

Juncker, op hoogstwaarschijnlijk zijn allerlaatste EU-top, weet weer eens de meeste lachers op zijn hand te krijgen. “Ik zou tegen die 48 procent willen zeggen dat ze gelijk hadden.”

Lees ook: 

Schotland doet er alles aan om juist ín de EU te blijven

Terwijl het Verenigd Koninkrijk uit alle macht de EU probeert te verlaten, probeert Schotland juist ín de Europese Unie te blijven. Dat betekent dat het moet losbreken van Engeland

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden