Coronacrisis

Op wintersport in Europa: gaan de pistes open?

Erg aanlokkelijk ziet deze skiheuvel bij het Oostenrijkse Salzburg er in ieder geval nog niet uit.Beeld AFP

Onder meer Duitsland, Italië en Frankrijk willen het skiseizoen EU-breed stilleggen om oplaaien van de pandemie te voorkomen. Oostenrijk en Zwitserland verzetten zich.

In de wat minder rijk bedeelde gebieden in de wereld zal de vraag wellicht verbazing wekken, maar veel Europeanen maken zich er zorgen over: mogen we skiën, de komende vakantieperiode? De dagelijkse persconferenties van de Europese Commissie, doorgaans brandpunten van grote crises, werden er de afgelopen week zelfs door gedomineerd.

Vooral de wintersportlanden zelf worstelen ermee. Zij zitten voorlopig nog in halve of driekwart corona-lockdowns, maar vrezen tegelijk voor het zoveelste verloren toeristenseizoen. Het is opnieuw een afweging tussen gezondheid, economie en het welzijn van hun naar winterpret snakkende bevolking.

Gaandeweg is er zelfs een conflictsfeer ontstaan tussen landen. Aan de ene kant staan de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Macron en de Italiaanse premier Conte. Zij vinden het onverantwoord om de skipistes nog dit jaar open te stellen voor publiek, gezien het risico op een nieuwe pandemie-opleving, niet zozeer op de skipistes zelf maar in de drukbezochte horeca.

Oostenrijk eist schadevergoeding 

Deels hebben zij de maatregelen in eigen hand. Zo heeft Duitsland vorige maand negatieve reisadviezen afgegeven voor wintersportgebieden in Italië, Oostenrijk en Zwitserland. In Nederland geldt het advies om tot half januari naar geen enkel buitenland te gaan, tenzij strikt noodzakelijk. Maar een echt reisverbod, inclusief het tegenhouden van auto’s met ski’s op het dak aan de grens, is dat ook weer niet.

Velen willen het liefst een gecoördineerde Europese aanpak. Zelfs als slechts één land alles toestaat, zijn de risico’s groot. Menigeen denkt nog met afgrijzen terug aan het vorige skiseizoen, begin dit jaar, dat leidde tot de eerste corona-explosie in Europa. Met name de Oostenrijkse plaats Ischgl bleek een Covid-19-bom.

Uitgerekend Oostenrijk verzet zich binnen de EU het hevigst tegen het opschorten van het wintersportseizoen. De Oostenrijkse lockdown geldt tot 7 december, maar onduidelijk is wat daarna gebeurt. Van Europa-brede maatregelen moet Wenen sowieso niets hebben. En mochten die alsnog komen, dan eist Oostenrijk een schadevergoeding van zeker 2 miljard euro van de EU. Dat is naar schatting het bedrag van de gederfde inkomsten.

Liften tijdens de kerstvakantie gesloten 

Het is ook een kwestie van cultuur: voor Nederlanders mag wintersport nog voornamelijk een luxe zijn, Oostenrijkers worden met ski’tjes aan geboren, wil de volkswijsheid. ‘Buitensporig’, noemde bondskanselier Sebastian Kurz een eventuele EU-maatregel. “Als iemand in z’n eentje gaat rennen, is dat net zo gevaarlijk als iemand die in z’n eentje een skitocht onderneemt. Een skilift is voor ons een soort openbaar vervoer.”

Die skiliften zijn nog een verhaal apart. In sommige gebieden is het nu eenmaal fysiek onmogelijk om bepaalde hellingen voor het publiek af te sluiten. Frankrijk en Italië hebben echter aangekondigd dat de liften in ieder geval tijdens de kerstvakanties niet zullen werken. Dat zal de pret voor de meeste skiërs toch wel bederven.

Overigens onttrekt ook niet-EU-land Zwitserland zich vooralsnog aan coronabeperkingen. Het skiseizoen is daar zelfs al lang en breed begonnen, al geldt wel een mondmaskerplicht in de liften.

Er ligt nog helemaal geen sneeuw 

Vooralsnog zullen de landen er onderling uit moeten komen, want de Europese Commissie heeft niets te zeggen op dit (ski)gebied. “Skiën is een nationale competentie”, herhalen woordvoerders op die dagelijkse persconferenties. “Er is geen formule die op alle EU-landen van toepassing is, in elk land is de situatie anders”, aldus Eurocommissaris Stella Kyriakides (gezondheid) tegenover de Italiaanse krant Corriere della Sera.

De commissie ontmoedigt zelfs elke vorm van grenscontroles als die niet strikt noodzakelijk zijn, voorvechtster van het vrije personenverkeer als zij is.

Een heel ander probleem (dat vaker voorkomt) is dat er in veel wintersportgebieden nog helemaal geen sneeuw ligt. Probleem opgelost, zou je zeggen, maar dat is buiten de kunstsneeuwkanonnen gerekend. Ondernemers die vaak honderdduizenden euro’s in die apparaten hebben geïnvesteerd, willen graag weten of ze daarmee de komende weken de glooiende wei op mogen.

Verzekeraars terughoudend bij skivakantie

De overheid is er helder over: ga voorlopig niet op reis als het niet echt noodzakelijk is. Maar stel, je wilt toch op wintersport. Waar heb je dan recht op bij je reisverzekeraar en -organisatie? Dat verschilt eerder per verzekeraar dan per land van bestemming. Momenteel staat namelijk de hele wereld op oranje, wat het reisadvies van de overheid betreft.

Uit een inventarisatie van de Consumentenbond blijkt dat je bij drie op de tien verzekeraars helemaal geen dekking hebt als je afreist naar een oranje land. Andere verzekeraars betalen alleen uit bij schade die niets met corona te maken heeft. Ook de kosten die eventuele quarantaine bij aankomst met zich meebrengt vergoedt bijna geen enkele verzekeraar, hoewel sommige, zoals ANWB en Unigarant, een uitzondering maken als dat op het moment van boeken nog niet te voorzien was.

Een klein aantal verzekeraars vergoedt nog wel de terugreis als het reisadvies ter plekke verslechtert, waaronder ANWB Compleet, Klaverblad en Ohra. Een annuleringsverzekering biedt qua corona bijna nooit meer soelaas, schrijft de Consumentenbond. Alleen als de polis al voor de eerste uitbraak is afgesloten heb je daar bij sommige aanbieders nog iets aan.

Verder kan de reiziger soms ook aankloppen bij de reisorganisatie, want die moet geld teruggeven als die de reis niet meer kan uitvoeren. Dat speelt vooral bij pakketreizen waarbij het skiën bij de reis inbegrepen zit. Het afreizen zelf is immers bijna altijd nog wel mogelijk. Maar als de liftjes in het wintersportland niet meer omhoog gaan of andere onderdelen uit de pakketreis verdwijnen, moet de organisatie met geld of een voucher over de brug komen.

Dirk Waterval

Lees ook:

331 Nederlanders sluiten zich aan bij groepsclaim tegen Tirol wegens lakse aanpak corona

Tirol reageerde te traag op de verspreiding van het coronavirus, zegt de Oostenrijkse advocaat Peter Kolba. Namens 4500 wintersporters dient hij een groepsclaim in tegen deelstaat Tirol en het Tiroler bureau voor toerisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden