Veiligheidstroepen in Srinagar.

Buitenland Kasjmir

Op Onafhankelijkheidsdag gaat in Kasjmir de Indiase vlag omhoog

Veiligheidstroepen in Srinagar. Beeld AFP

Onafhankelijkheidsdag wordt gewoonlijk niet gevierd in Jammu en Kasjmir. Maar nu de regering de gedeeltelijke autonomie heeft ingetrokken, wapperde donderdag ook in deze deelstaat de Indiase vlag.  

De inwoners van Jammu en Kasjmir hoeven zich geen enkele zorgen te maken over hun regionale identiteit. Dat zei de gouverneur van de staat, Satya Pal Malik, donderdag, terwijl hij ter gelegenheid van de Indiase Onafhankelijkheidsdag de Indiase driekleur hees in de regiohoofdstad Srinagar.

De gouverneur reageerde hiermee op de vrees van een deel van de bevolking, dat de islamitische meerderheid van de deelstaat bedreigd zal worden, nadat de regering de gedeeltelijke autonomie op 5 augustus besloot in te trekken. Dit betekent onder meer dat mensen uit de rest van India voortaan land in de regio mogen kopen.

De vlagceremonie gebeurde onder zware beveiliging. Om de rust te bewaren, geldt al ruim een week een samenscholingsverbod. Ook werden duizenden extra troepen naar Kasjmir gestuurd en werden alle telefoonlijnen en het internet afgesloten.

Gouverneur Satya Pal Malik bij het hijsen van de Indiase vlag, in Kasjmir, op Onafhankelijkheidsdag. Beeld AP

‘Niemand wil nog in Kasjmir komen’

Syed Mujtaba (34) uit Srinagar, een financieel accountant die al bijna tien jaar in Nederland woont, weet dan ook niet hoe zijn familie de feestdag heeft doorgebracht. Hij heeft al sinds 5 augustus geen contact meer met ze gehad. De regering heeft enkele honderden telefooncellen geregeld, zodat mensen hun familieleden buiten de deelstaat kunnen bellen, maar daar staan lange rijen.

“Gewoonlijk vieren de mensen in Kasjmir geen Onafhankelijkheidsdag”, zegt Mujtaba. “Toen India in 1947 onafhankelijk werd, besloot de vorst van Kasjmir zich bij India aan te sluiten. Wij, de mensen, hadden geen inbreng. En dat is nu weer het geval.”

Lokale politici werden voorafgaand aan de aankondiging vorige week preventief onder huisarrest geplaatst. Achteraf is over het besluit wel gestemd in het Indiase parlement, maar niet door lokaal gekozen volksvertegenwoordigers. 

“We waren geschokt”, zegt Raj Bilal, die met zijn familie op een woonboot op het Dal Meer in Srinagar woont. Op de woonboot runt de familie ook een hotel, en Bilal is sinds woensdag in New Delhi om alle annuleringen van toeristen voor de rest van het jaar te verwerken. “Niemand wil nog naar Kasjmir komen. We lopen zo veel geld mis. Heel Kasjmir lijdt verlies, want we zaten midden in het hoogseizoen.” Ook het Nederlandse ministerie voor buitenlandse zaken paste het reisadvies aan, tot alleen noodzakelijke reizen.

Op de lange termijn moet het intrekken van de regionale autonomie volgens de Indiase premier Narendra Modi voor vrede en voorspoed zorgen, en dus ook voor meer toerisme. “Ik hoop dat dit gaat gebeuren”, zegt Bilal. “Maar momenteel maakt iedereen zich zorgen. We weten niet waar we aan toe zijn.”

Beeld Louman & Friso

Normaal leven

Overheidsbronnen zeggen dat de restricties ‘geleidelijk aan’ zullen worden opgeheven. In de regio Jammu, waar de meerderheid van de inwoners hindoeïstisch is en overwegend positief werd gereageerd op het besluit van de regering, is dit inmiddels grotendeels gebeurd. Maar in de Kasjmir-vallei rond de regiohoofdstad Srinagar, waar de meeste mensen moslim zijn, is het onduidelijk wanneer het leven weer normaal zal zijn.

‘Normaal’ is volgens Mujtaba in Srinagar een relatief begrip. Kort na zijn geboorte in 1985, laaide in Kasjmir het militante verzet tegen de Indiase staat op, met steun vanuit Pakistan. De regio werd daarop steeds intensiever gemilitariseerd. De vele wegblokkades, controles en regelmatige avondklokken leidden het afgelopen decennium  herhaaldelijk tot protesten van burgers.

Ook deze week werd geprotesteerd in Srinagar, toen het samenscholingsverbod werd versoepeld zodat de mensen voor het vrijdaggebed en het Offerfeest maandag naar de moskee konden. 

“Zo lang ik mij kan herinneren, is vrede tijdelijk”, zegt Mujtaba. “Wanneer het conflict oplaait, worden de straten afgesloten en het internet platgelegd. We zijn daar zo aan gewend, dat we daarna het normale leven weer snel oppakken. Maar niemand verwacht dat de vrede zal aanhouden. Want het onderliggende probleem wordt niet opgelost.”

Volgens de gouverneur van Jammu en Kasjmir zullen allerlei projecten de burgers er de komende maanden van overtuigen dat de nieuwe administratieve orde op de langere termijn veel kan betekenen voor de regio.  In een interview met de Times of India vertelt hij dat er geld opzij zal worden gezet voor een extra vliegveld, er binnenkort vijftien nieuwe hogescholen geopend zullen worden en zal de reorganisatie extra overheidsbanen voor lokale jongeren betekenen. 

Maar Mujtaba gelooft er niet in. “Zolang de regering niet samen met de mensen in Kasjmir aan een oplossing werkt, zal dit conflict nooit ophouden.”

Kasjmir al tijdenlang regionale splijtzwam

Premier Narendra Modi gebruikte zijn speech gisteren op Onafhankelijkheidsdag om het besluit over Kasjmir te verdedigen. Begin deze maand trok zijn regering de gedeeltelijke autonomie van de regio Jammu en Kasjmir in. Volgens de Indiase premier voedde deze speciale status het separatisme in de regio en “werkten de oude afspraken corruptie en nepotisme in de hand”.

Die oude afspraken werden geregeld in het grondwetsartikel 370 en waren een voorwaarde voor de aansluiting van het voormalige prinsdom bij het onafhankelijke India eind jaren veertig. Na de opsliting van het Britse gebied was de vraag aan welk land Kasjmir zou worden toegevoegd. De bevolking, voor het grootste deel moslim, wilde destijds liever bij Pakistan horen. Maar de hindoeïstische maharadja koos voor India. Kasjmir werd opgedeeld door India en Pakistan maar de regio bleef een twistpunt. 

De twee kernmachten vochten al twee oorlogen – in 1947 en 1965 – over de regio uit. En ook daarna liepen de spanningen regelmatig hoog op. Het intrekken van de autonomie is controversieel, maar stond al jaren op de agenda van de hindoe-nationalistische regeringspartij BJP. Deze won bij de nationale verkiezingen in mei met een overweldigende meerderheid in het parlement.

Lees ook: 

Kasjmir onbegrijpelijk? Niet als je aan Elzas-Lotharingen denkt

Columnist Naema Tahir legt uit waarom de kwestie Kasjmir in India al 72 jaar lang in het nieuws is.

India speelt met vuur in deelstaat Kasjmir

Door de autonome status van Kasjmir in te trekken, heeft de Indiase premier Narendra Modi de verhouding met kernmacht Pakistan verder op scherp gezet en dat kan weleens nare gevolgen hebben, schreef Trouw onlangs in het commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden