ReportageWingello, Australië

Op bezoek in het afgebrande Australische dorpje Wingello. ‘Dit zijn geen bosbranden meer, dit zijn vuurstormen’

Het stadje Wingello is zwaar getroffen, de eerste inwoners zijn inmiddels teruggekeerd. Beeld Maarten van Dun

Een vuurzee trok door de straten van het Australische dorpje Wingello. Vlak na de brand maken de bewoners de balans op. Sommigen spreken van een wonder, anderen zijn alles kwijt. ‘Hier was niets tegen te doen. Dit zijn geen bosbranden meer, dit zijn vuurstormen.’

“Het is een wonder. Ik leef nog, de honden leven nog en de winkel staat overeind. Een houten gebouw van meer dan honderd jaar oud heeft de bosbranden getrotseerd. Ik kan het niet geloven.” David Bruggeman is uitgelaten. Zondag zag hij de vlammen van een razende bosbrand meter voor meter dichter bij zijn winkel komen. 

Bruggeman is de eigenaar van de Village Shop in Wingello, een dorpje halverwege Sydney en Canberra. Het ouderwetse winkeltje is het hart van het dorp met vierhonderd inwoners. “We stonden met tuinslangen klaar om de winkel te verdedigen. Toen hoorde ik een donderend geraas. Het leek wel alsof er een vrachttrein aankwam. Het vuur raasde door het pijnbomenbos naar ons toe. Toen ik zag dat de vlammen tot mijn schuur kwamen, wist ik dat we niet konden blijven. Ik dacht dat ik de zaak voorgoed kwijt zou zijn.”

Maar de buurtwinkel overleefde het vuur. “Het moeten haast wel de gebeden zijn geweest”, zegt de katholieke Bruggeman. “Ik heb heel veel gebeden en veel andere mensen hebben dat ook voor ons gedaan.” Zijn vrouw Lana voegt toe dat de hulp van hun acht kinderen, de jongste negen jaar oud, bij het blussen ook heeft bijgedragen.

Een crisis met ongekende ecologische gevolgen

Wingello is slechts een van de gemeenschappen in Australië die door de bosbranden zijn getroffen. Al bijna zes miljoen hectare is door het vuur in de as gelegd, waarbij 23 mensen om het leven kwamen. Zeker 1500 gebouwen zijn inmiddels verwoest. Het is een crisis met ongekende ecologische gevolgen: biologen van de universiteit van Sydney schatten dat een half miljard dieren door het vuur zijn omgekomen of hun leefgebied zijn kwijtgeraakt. En ondanks een lichte miezerregen gisteren zullen de bosbranden vermoedelijk nog tot eind maart voortduren.

Het huis van de 74-jarige May King uit het Australische dorp Wingello overleefde als een van de weinige gebouwen in het dorp de bosbranden van 1965. Nu is het vrijwel geheel verwoest. Beeld Maarten van Dun

Terwijl Wingello nog smeult en brandweerlieden de laatste bermbrandjes blussen, keren de geëvacueerde dorpsbewoners een voor een terug naar hun woonoord. Nog altijd hangt de dikke rook in de straten.

Bij de kazerne van de vrijwillige brandweer even verderop rukken bluswagens op naar de volgende vlammenzee. In de bomen die het vuur hebben doorstaan, klinkt het gekras van kaketoes.

Op het nippertje ontsnapt

De meeste dorpsbewoners vertellen hoe zij op het nippertje aan een tragedie zijn ontsnapt. Les Robinson (76) gooide zijn dakgoot vol met water om de smeulende sintels te doven. “Als er eentje in de tuin landde, riep ik mijn vrouw Carol. Zij rende er dan heen met een emmer water. Zo hebben we het gered.”

Intussen brengen anderen eten en kleding naar de Village Store voor de dorpsgenoten die het nodig hebben. Een vrouw deelt de voorraad uit haar vriezer. De stroom is toch uitgevallen.

Even verderop stapt een kleine gestalte uit een witte auto. Ze loopt naar de hoek van de straat waar drie huizen door het vuur met de grond gelijk zijn gemaakt. May King (74) hoorde vannacht dat haar huis het niet heeft gered. Nu ziet ze de ravage voor het eerst. Alleen de stenen trap staat nog overeind. “Het is de trap naar nergens”, zegt ze.

In de lucht hangt de penetrante geur van verbrande elektriciteitskabels, in het puin is het zwartgeblakerde meubilair te zien. Het verlies van haar huis vol antiek valt King zwaar. “Het huis heeft de bosbranden van 1965 overleefd, als een van de weinige gebouwen in het dorp. Nu was het geluk op.”

Het stadje Wingello, NSW, Australie, op maandag 56 januari 2020, na hevige bosbrandenBeeld Maarten van Dun

Teleurgesteld in de politici

King neemt de lokale brandweervrijwilligers uit het dorp niets kwalijk. “Onder deze omstandigheden was hier niets tegen te doen. Dit kun je geen bosbranden meer noemen. Dit zijn vuurstormen.”

Wel is ze teleurgesteld in de politici. “Klimaatverandering is een politieke discussie geworden”, stelt King. “Zolang we erover bakkeleien, is er ­stilstand. Ik zou willen dat de ter­minologie zou worden aangepast. Als het woord klimaatverandering te kwestieus is, laten we dan spreken over aanpassing aan het klimaat. Als we maar ophouden met ruziemaken.”

King is vastbesloten terug te keren naar het dorp. “Ik houd van de natuur en de mensen. Maar het is surrealistisch om bij mijn verwoeste huis te staan en het doet het ergste vrezen voor de toekomst. Het is ­extra beangstigend dat het vuur niet alleen in Wingello is, maar in het ­hele land. Australië heeft een ge­broken hart.”

1,2 miljard euro voor wederopbouw

De Australische premier Scott Morrison heeft aangekondigd dat een nieuwe overheidsdienst 2 miljard Australische dollar, omgerekend zo’n 1,2 miljard euro, gaat besteden aan de wederopbouw van gebieden die door de bosbranden zijn getroffen. Morrison krijgt kritiek dat hij onvoldoende leiderschap toont. Dat hij weigert zijn klimaatbeleid aan te passen, ergert veel Australiërs, al denkt een flink deel van Morrisons electoraat dat de bosbranden niets met klimaatverandering te maken hebben – of dat de rol van de mens daarin beperkt is.

Lees ook:

Hulpactie voor Australië? Is het Rode Kruis er niet juist voor arme landen?

Het Nederlandse Rode Kruis zamelt geld in voor de Australische tak. Dat Australië een rijk land is, speelt daarbij geen rol.

Massa-evacuatie in zuidoosten Australië. ‘Iedereen moet weg’

De autoriteiten in de Australische deelstaat New South Wales hebben een massa-evacuatie gelast. Tienduizenden mensen sloegen donderdag op de vlucht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden