Coronamaatregelen

Oostenrijkers protesteren tegen restricties: ‘Ze besproeien ons met het Pfizer-vaccin’

‘Controleer de grens, niet uw volk’, staat op het spanddoek van deze demonstranten in Wenen. Beeld AP
‘Controleer de grens, niet uw volk’, staat op het spanddoek van deze demonstranten in Wenen.Beeld AP

Als een van de eerste landen ter wereld kiest Oostenrijk voor een vaccinatieplicht. Tienduizenden mensen gingen dit weekend de straat op in protest tegen de maatregelen.

Roos van Hennekeler

‘Zo begon het in 1938 ook!’, was zaterdag te lezen op een protestbord, dat opgehouden werd door een demonstrant in Wenen. Na weken van onrust in het land bereikte de sfeer in Oostenrijk een dieptepunt: tienduizenden mensen gingen de straat op om te protesteren tegen de coronamaatregelen.

Er waren voor zaterdag al demonstraties gepland, waartoe de extreemrechtse partij de FPÖ had opgeroepen, maar toen maakte de regering vrijdag bekend als eerste EU-staat in februari over te gaan tot een vaccinatieplicht. Ook werd een nieuwe lockdown aangekondigd die maandag ingaat: ditmaal niet alleen voor ongevaccineerden, maar voor iedereen. Het zorgde ervoor dat er veel meer mensen de straat op gingen dan eerder gedacht.

Oproepen tot geweld

Slechts zo’n 66 procent van de Oostenrijkers is volledig gevaccineerd. Dat is één van de laagste vaccinatiegraden van West-Europa. Door alarmerend snel oplopende coronacijfers ging de regering, onder leiding van kanselier Alexander Schallenberg, vorige week al over tot een landelijke lockdown voor ongevaccineerden. Maar dat was kennelijk niet genoeg. “Vanaf vandaag is Oostenrijk een dictatuur”, reageerde Herbert Kickl, de leider van de FPÖ, vrijdag op de aangekondigde vaccinatieplicht. Hij riep zijn aanhangers op massaal in opstand te komen tegen de aankondigingen.

Van tevoren was ook al duidelijk dat verschillende extreemrechtse groepen hun leden opgeroepen hadden om zaterdag naar Wenen te reizen voor de demonstratie. In Telegramgroepen werd openlijk opgeroepen tot geweld. 1300 politieagenten rukten uit in Wenen; helikopters hielden de boel van bovenaf in de gaten. De aanwezigheid van de helikopters leidde weer tot wilde geruchten op Telegram: ze zouden “vloeibare Pfizer” over de demonstranten heen sproeien. “Een bekende professor zei dat paraplu’s kunnen helpen. Het is beter om niet direct de mist in te kijken, en hou al je lichaamsgaten zo dicht mogelijk”, luidde één bericht dat rondging in de appgroepen.

FPÖ-leider in thuisquarantaine

De zorgen om geweld bleken niet ongegrond: vuurwerk en bierblikjes werden naar agenten gegooid en een van de demonstranten probeerde een agent zijn wapen afhandig te maken, volgens het Oostenrijkse persbureau APA. Door de politie werd pepperspray gebruikt. Toch was het grootste deel van de dag vreedzaam: er werden uiteindelijk maar een paar mensen gearresteerd, en een aantal boetes uitgedeeld.

Volgens een triomfantelijke FPÖ gingen zo’n 100.000 mensen de straat op in Wenen, maar volgens de politie waren het er maximaal 40.000. FPÖ-leider Kickl kon zelf overigens niet bij de door zijn partij georganiseerde demonstratie aanwezig zijn: hij heeft corona en zit dus in thuisquarantaine. Hij sprak de demonstranten wel toe via een videoscherm.

De Oostenrijkse minister van binnenlandse zaken, Karl Nehammer, bedankte aan het eind van de dag in een verklaring de politieagenten in Wenen, en richtte zich tevens tot de FPÖ: “Tijdens een bijeenkomst, georganiseerd en gepromoot door een partij die vertegenwoordigd is in ons parlement, zijn politieagenten aangevallen. Dat is onacceptabel”.

Nog veel onduidelijk over vaccinatieplicht

Over de op vrijdag aangekondigde vaccinatieplicht is nog veel onduidelijk: de regering zal in de komende maanden met een team van experts de juridische basis leggen voor de controversiële wet, die vervolgens moet worden goedgekeurd door het parlement.

Vanaf welke leeftijd de vaccinatieplicht zal gaan gelden is nog niet bepaald. Er zal in ieder geval wél een uitzondering worden gemaakt voor mensen die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden.

Mensen die zich na 1 februari alsnog weigeren te laten vaccineren, kunnen waarschijnlijk op boetes rekenen. “Ondanks maanden van pogingen, hebben we niet genoeg mensen kunnen overtuigen zich te laten vaccineren”, zei kanselier Alexander Schallenberg (ÖVP), die de functie pas vorige maand overnam van zijn teruggetreden partijgenoot Sebastian Kurz.

“De meest recente maatregelen hebben de dagelijkse vaccinatiecijfers verhoogd, maar niet genoeg. Lange tijd was de consensus in ons land dat een vaccinatieplicht niet nodig is, maar we moeten de realiteit onder ogen zien.” Sinds donderdag werden elke dag rond de 15.000 nieuwe infecties gemeten in Oostenrijk. Het is het eerste EU-land om voor een vaccinatieplicht te kiezen, en ook één van de eerste landen ter wereld, naast landen als Turkmenistan, Indonesië en Micronesië.

Lees ook:

Lockdown voor ongevaccineerden verdeelt Oostenrijk: ‘Dit werkt averechts’

Oostenrijkers zijn verdeeld over de gedeeltelijke lockdown die is ingevoerd voor ongevaccineerden. ‘Iedereen is tegenwoordig alleen maar met zichzelf bezig.’

Europa kijkt bij elkaar af voor beste recept tegen corona: 3G, 2G of toch verplicht vaccineren?

Oostenrijk gaat als eerste EU-lid vaccinatie verplichten voor de hele bevolking. Maar ook andere Europese landen voeren de druk op ongevaccineerden op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden