Protesten

Ook rondom Myanmar neemt de druk op de junta toe

 Anti-coup-demonstranten reageren nadat de oproerpolitie traangas heeft afgevuurd om hen  in Yangon, Myanmar te verspreiden. De militaire regering van Myanmar heeft de afgelopen dagen het harde optreden tegen demonstranten geïntensiveerd door traangas en scherpe munitie te gebruiken, demonstranten en journalisten aan te vallen en te arresteren.  Beeld Photo by Hkun Lat/Getty Images
Anti-coup-demonstranten reageren nadat de oproerpolitie traangas heeft afgevuurd om hen in Yangon, Myanmar te verspreiden. De militaire regering van Myanmar heeft de afgelopen dagen het harde optreden tegen demonstranten geïntensiveerd door traangas en scherpe munitie te gebruiken, demonstranten en journalisten aan te vallen en te arresteren.Beeld Photo by Hkun Lat/Getty Images

De protesten in Myanmar houden aan, maar worden steeds harder neergeslagen. De omliggende landen beginnen zich langzaam te roeren.

Htet Arkar Lat moest afgelopen zondag op de vlucht slaan voor traangas. De Myanmarese man probeerde zijn studentenhuis te verdedigen tegen politiemensen die daar demonstranten wilden arresteren. Tijdens zijn vlucht werd hij geraakt door een rubberen kogel. “Ik bloedde uit mijn voorhoofd”, vertelt Lat over de telefoon. “Het was niet echt pijnlijk, maar ik had het niet verwacht.”

Anderen in Myanmar hadden minder geluk. Keihard geweld tegen demonstranten kostte afgelopen zondag aan zeker achttien mensen het leven. Maandag traden het leger en de politie opnieuw hard op in hun jacht op demonstranten. Er vielen gewonden, maar voor zover bekend geen dodelijke slachtoffers. Wel werden er opnieuw mensen gearresteerd.

Een maand na de militaire coup zijn er in Myanmar dagelijks massaprotesten, waarbij de woedende bevolking oproept tot een einde aan de junta en tot vrijlating van de gekozen regeringsleidster Aung San Suu Kyi. De befaamde politica verscheen maandag opnieuw via een videoverbinding voor de rechter. Zij heeft al twee obscure aanklachten op zak, en is nu ook beschuldigd van het overtreden van een telecommunicatiewet en het mogelijk ‘veroorzaken van angst of alarm’ onder een wet die stamt uit de tijd van de Britse kolonisatie.

Singapore bemoeit zich ermee

Die nieuwe beschuldigingen zullen de junta waarschijnlijk nog meer internationale druk opleveren. Hoewel het Westen met de zwaarste maatregelen komt – de VS kondigden gerichte sancties aan, de EU zegt sancties voor te bereiden – weigeren nu ook verschillende buurlanden de situatie nog langer te accepteren. Singapore riep maandag op tot een onmiddellijk einde aan het geweld en de vrijlating van Suu Kyi en tal van andere arrestanten.

Demonstranten in Yangon staan klaar met doorweekte lakens om te gebruiken tegen het traangas van de politie. Beeld Getty Images
Demonstranten in Yangon staan klaar met doorweekte lakens om te gebruiken tegen het traangas van de politie.Beeld Getty Images

“We zijn geschokt door het gebruik van dodelijk geweld tegen burgers”, verklaarde de Singaporese minister van buitenlandse zaken, Vivian Balakrishnan. Ook Maleisië en Indonesië uiten openlijk hun zorgen en roepen de junta op het geweld te staken. De Indonesische minister van buitenlandse zaken, Retno Marsudi, nam afgelopen week het voortouw in de regio om de chaos in Myanmar op te lossen. Hij ontmoette junta-lid Wunna Maung Lin in Bangkok en roept op tot een speciale top van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (Asean) op dinsdag.

Die voortvarendheid van Indonesië is opmerkelijk. Asean heeft namelijk een lange geschiedenis van non-interventie in de politiek van lidstaten. Onder meer Cambodja, Thailand en Vietnam hebben dan ook geweigerd de staatsgreep te veroordelen. Het gaat volgens hen om een ‘interne aangelegenheid’ waar zij zich niet mee horen te bemoeien.

Familie en vrienden bidden naast het lichaam van een Myanmarese vrouw die volgens haar naasten is vermoord door het leger. Beeld AP
Familie en vrienden bidden naast het lichaam van een Myanmarese vrouw die volgens haar naasten is vermoord door het leger.Beeld AP

Economische belangen staan voorop

Die houding komt grotendeels voort uit het feit dat economische belangen in Asean vaak voorrang krijgen op zaken als mensenrechten en democratie. Een groot eigenbelang speelt eveneens mee. Zo zijn Cambodja en Thailand niet bepaald voorbeelden van goed functionerende democratische rechtsstaten. Nu een veroordeling van Myanmar uitspreken, kan de weg vrijmaken naar kritiek op hun eigen problemen.

De invloed van Asean is dan ook beperkt, maar moet ook weer niet worden onderschat. De buurlanden houden de communicatiekanalen met Myanmar open en kunnen achter de schermen mogelijk meer doen dan westerse landen. Asean dreigt bovendien niet met sancties, waardoor de generaals in Myanmar minder reden hebben de deur dicht te gooien.

Ondertussen staat de junta ook in eigen land aanhoudend onder druk. Ondanks het geweld zeggen duizenden Myanmarezen hun strijd voor democratie niet op te willen geven. “Natuurlijk vechten wij door”, vertelt Htet Arkar Lat vanuit Yangon. “We weten hoe gewelddadig het leger kan zijn, maar wij zijn niet bang om in verzet te komen.”

Junta ontslaat ambassadeur

De Myanmarese junta heeft haar ambassadeur bij de VN, Kyaw Moe Tun, ontslagen. De ambassadeur sprak afgelopen vrijdag de Algemene Vergadering van de VN toe. Hij zei Aung San Suu Kyi te vertegenwoordigen en riep op tot hulp voor het beëindigen van de militaire coup. De junta beschuldigt Kyaw Moe Tun van hoogverraad en zegt dat hij niet langer namens Myanmar mag spreken. De VN heeft de junta echter niet erkend als de nieuwe officiële regering van Myanmar, waardoor de ambassadeur voorlopig aan zal blijven.

Lees ook:

Inwoners van Myanmar demonstreren met hun boodschappenmand: ‘We willen het volledige systeem platleggen’

Uit protest tegen de militaire coup laten inwoners van Myanmar massaal producten en diensten staan waar de generaals direct of indirect geld mee verdienen. ‘We willen het volledige systeem platleggen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden