Wetgeving

Ook Japan nu op weg naar delen ouderlijke macht na een scheiding

Over co-ouderschap na een scheiding wordt in Japan al jaren gediscussieerd. Beeld REUTERS
Over co-ouderschap na een scheiding wordt in Japan al jaren gediscussieerd.Beeld REUTERS

Veel Japanse kinderen zien na een scheiding een van beide ouders niet meer. Dat moet veranderen vindt nu ook de Japanse regering.

Gijs Moes

Na jaren van overleg lijkt het ervan te komen: gescheiden ouders kunnen in de toekomst samen blijven beslissen over hun kinderen. Met die wetswijziging wil de Japanse regering een einde maken aan de bestaande praktijk, waarin maar een ouder voor de kinderen blijft zorgen en over hen beslist. De andere ouder, vaak de vader, heeft maar weinig en soms helemaal geen contact meer met de kinderen.

Het Japanse ministerie van justitie komt binnenkort met een wetswijziging, waarin beide ouders de ouderlijke macht houden. Die mogelijkheid wordt al jaren bediscussieerd in Japan, maar is er nog altijd geen werkelijkheid. Binnen de G20, de groep van grote economieën, kennen alleen India en Turkije nog de eenoudervoogdij na een scheiding.

VN adviseerden al in 2019 invoering co-ouderschap

Scheidingen komen vrij veel voor in Japan, bijna een op de drie huwelijken houdt op termijn geen stand. Tot nu toe gaan politici en rechters ervan uit dat het voor kinderen beter is om bij een ouder te blijven, dat zou meer rust en duidelijkheid geven. Maar de Verenigde Naties hebben Japan al in 2019 geadviseerd co-ouderschap mogelijk te maken.

In het nieuwe voorstel is niet vastgelegd dat de gescheiden ouders de zorg voor hun kinderen moeten delen. Het zou nog altijd mogelijk zijn dat zij bij een van beide ouders wonen, maar de ander krijgt wel medezeggenschap. De ouderlijke macht zou voortaan bij beide ouders moeten liggen.

Het is ook niet zeker dat de nieuwe regels straks worden ingevoerd. Het ministerie van justitie legt de verandering voor aan het parlement naast een andere optie: alles zo laten als het is. In een opiniepeiling, eerder dit jaar uitgevoerd door de regering, was ongeveer de helft van de Japanners voor gedeelde ouderlijke macht.

Vrees voor nadelige gevolgen

Een kleine minderheid is echt tegen de nieuwe plannen, een grotere groep maakt zich zorgen. Zo vrezen veel mensen dat de wetswijziging nadelige gevolgen zal hebben voor kinderen als er sprake was van mishandeling in het gezin, of als de ouders een ernstig onderling conflict hebben. De nieuwe voorstellen gaan naar verwachting in augustus naar het parlement.

Veel protest tegen de bestaande situatie komt van buitenlandse vaders, die getrouwd waren met een Japanse vrouw. Als hun ex-vrouw contact verhindert, hebben zij vrijwel geen mogelijkheden om daar iets aan te doen. Een Franse gescheiden vader ging een jaar geleden drie weken lang in hongerstaking omdat hij zijn kinderen al drie jaar niet had gezien.

Maar niet alleen mannen en buitenlanders zijn de dupe van de huidige regeling. The Washington Post tekende enkele jaren geleden het verhaal op van een Japanse vrouw, die maandelijks uitkeek naar foto’s van haar kinderen. Maar haar ex-man, die had afgesproken die foto’s op te sturen, kwam die belofte vaak niet na.

Lees ook: Japanse kinderen hebben na een scheiding nog maar één ouder, en dat moet veranderen

Na een scheiding verliezen veel Japanse kinderen het contact met een van beide ouders, op gezag van de rechter. Dat moet veranderen, vinden veel Japanners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden