Brusselse coördinatie

Ook de invoering van het coronapaspoort begint een Europese chaos te worden

null Beeld Nanne Meulendijks
Beeld Nanne Meulendijks

Net zo warrig als de reisbeperkingen tijdens het hoogtepunt van de coronacrisis waren, verloopt de poging om alles voor Europa weer gelijk te trekken.

Met veel bombarie werd vorige week het ‘Digitale Certificaat’ gelanceerd, de app die het mogelijk moet maken dat Europese burgers tijdens de zomervakantie gewoon aan het Spaanse strand kunnen liggen.

Per 1 juli zou het van start gaan. Op dat moment kan iedereen op Schiphol een paspoort en zijn smartphone laten zien, waarop dan af te lezen zou zijn of hij gevaccineerd, onlangs getest of immuun voor het virus was. Maar nu zijn er zeven landen alvast maar begonnen met de uitgifte van de certificaten. Burgers uit Bulgarije, Tsjechië, Denemarken, Duitsland, Griekenland, Kroatië en Polen kunnen de QR-code nu al krijgen. Of ze er vervolgens veel mee kunnen doen, is maar de vraag. Dat hangt in ieder geval nogal af van waar ze naartoe gaan.

‘Wij zijn dokters, geen grensbewakers’

In Duitsland, dat wel op de lijst staat van landen waar het digitale certificaat is ingevoerd, kunnen reizigers uit andere landen er in ieder geval nog niet mee langs de douane. Het land vraagt aan iedereen die er binnenkomt minstens een PCR-test of een bewijs van immuniteit, tenzij je er alleen heel kort op doorreis bent. Of dat per 1 juli voorbij zal zijn, is maar de vraag. Landen kunnen blijven vasthouden aan hun aanvullende eisen. België overweegt bijvoorbeeld om reizigers die terugkeren uit gebieden waar veel virusvarianten voorkomen, ook met een digitaal certificaat alsnog een PCR-test te vragen. Dat is precies waar kritische Europarlementariërs bang voor waren.

Ook heeft niet iedereen met een vaccinatie automatisch een certificaat. Zo werkt het Digitaal Certificaat in Duitsland voorlopig alleen voor een klein aantal mensen dat in de afgelopen dagen is gevaccineerd. De inmiddels miljoenen mensen die daar al eerder geprikt werden, moeten het aanvragen via een apotheek of huisarts. Lang niet alle apotheken hebben op dit moment de juiste apparatuur om dat te doen. Huisartsen proberen eigenlijk onder deze nieuwe taak uit te komen, omdat ze het al druk genoeg hebben. “Wij zijn dokters, geen grensbewakers”, zei de voorzitter van de landelijke huisartsenvereniging.

Het gaat ook niet om één app, maar om een allegaartje van digitale middelen die door ieder land zelf zijn ontwikkeld. Het enige dat ze in Europa gemeen hebben is de code die erop staat. Die is leesbaar in alle andere landen en geeft aan of iemand veilig genoeg is om door te laten.

De Deense versie van het digitale coronapaspoort.  Beeld Reuters
De Deense versie van het digitale coronapaspoort.Beeld Reuters

Uren wachten om te boarden

De luchtvaartindustrie houdt zijn hart vast. Want zelfs als Europa één code heeft, is het daarmee nog lang niet gedaan. Buiten Europa lijkt ieder land zijn eigen code uit te geven, waardoor de wachttijd op grensposten in ieder geval niet korter wordt. Op deze manier kan het in de piekperiode acht uur gaan duren om een vliegtuig te boarden, zo zei de internationale luchtvaartorganisatie IATA deze week.

Nederland blijft overigens in de pas lopen. Het land is klaar om deel te nemen aan het certificaat, maar wacht op de officiële lanceringsdatum van 1 juli. Daar zitten zeker nadelen aan. Nederlandse burgers die, gevaccineerd en al, eerder op vakantie willen gaan, kunnen het daardoor lastig krijgen. Niet alleen geldt voor hen nog het ‘oude’ circus van groene, gele en rode gebieden, van PCR-testverplichtingen en quarantaines, ze kunnen ook geweigerd worden bij musea. Zo wordt in Denemarken het digitale certificaat bijvoorbeeld ook gebruikt om bezoekers toegang te geven tot bioscopen en theaters.

Gele boekje

Inmiddels wordt in Nederland in toenemende mate bezwaar gemaakt tegen het systeem. De overheid wil de app koppelen aan de bestaande Coronamelder-app, die alleen werkt op een moderne smartphone. Niet iedereen heeft zo’n telefoon. Ouderen bijvoorbeeld die geen moderne smartphone hebben of lastig kunnen omgaan met een computer, maken zich volgens ouderenbond Anbo zorgen dat ze van de zomer niet naar het buitenland op vakantie kunnen gaan. Volgens de ouderenorganisatie is een stempel in het gele boekje, het internationaal geaccepteerde inentingsbewijs, een betere oplossing.

Lees ook:

Het coronapaspoort voor de EU moet eind juni klaar zijn voor gebruik, politici zijn het nog niet eens over de financiën

Het Europese coronapaspoort lijkt er te komen. Althans, als de laatste hobbels zonder al te veel problemen worden genomen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden