Jeruzalemdag

Onrustig Israël zet zich schrap: morgen wordt een spannende dag

Onlusten bij de Damascuspoort in Jeruzalem, zaterdagavond. Beeld Reuters
Onlusten bij de Damascuspoort in Jeruzalem, zaterdagavond.Beeld Reuters

Na een gewelddadig treffen tussen politie en Palestijnen in Jeruzalem zaterdag, wacht Israël opnieuw een spannende week.

De flessen en de granaten vliegen zaterdag door de lucht bij de Damascuspoort die toegang geeft tot de oude stad van Jeruzalem. Groepjes van honderden Palestijnse jongemannen bekogelen de Israëlische politie met stenen en alles wat verder voor handen is. De agenten schieten terug met luid knallende flitsgranaten en zwaar bepantserde agenten te paard rukken aan. Een putlucht verspreidt zich als een waterkanon salvo’s met ‘skunk’ uitstort, een vies ruikend goedje.

De stemming wordt in de loop van de avond steeds grimmiger. De jongeren zijn op de terugweg van de heilige Al Aqsamoskee in het oude centrum, waar tienduizenden Palestijnen samenkomen voor gebed en demonstraties. Daarna komt het tot confrontaties met de politie, waarbij zaterdag zeker negentig Palestijnen gewond raken. Een dag eerder vallen zelfs tweehonderd gewonden aan Palestijnse kant, op een van de gewelddadigste avonden in jaren. Tot in de moskee rukken Israëlische agenten op, die onder meer schieten met rubberkogels. Ook zeker achttien agenten raken gewond, onder meer na geraakt te zijn door stenen.

Inwoners van Jeruzalem zetten zich schrap voor maandag, wat een spannende dag kan worden. Het is namelijk Jeruzalemdag, waarop Israël herdenkt dat het in 1967 Oost-Jeruzalem veroverde. In dat deel van de stad ligt onder meer de Tempelberg met de Klaagmuur. Ieder jaar marcheren rechtse en religieuze Israëliërs richting dit heiligdom. Veel Palestijnen zien dit als een provocatie, en escalatie ligt op de loer.

Aan de andere kant heeft de hoogste Israëlische rechter een beslissing over de omstreden huisuitzettingen uitgesteld. Maandag zou het hooggerechtshof oordelen of de families nog in beroep mogen tegen de uitzetting, maar na tussenkomst van de hoofdaanklager is dat besluit op de lange baan geschoven. Daarmee is de druk mogelijk enigszins van de ketel, al blijven de onderliggende problemen en spanningen bestaan.

De directe aanleiding voor de onrust is de geplande huisuitzetting van vier Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Volgens de Israëlische rechter moeten zij plaatsmaken voor Israëlische kolonisten. Israël ziet de kwestie als een civiel geschil over onroerend goed, maar Palestijnen zien het als een nieuwe poging om hen uit de stad te drijven. Volgens internationaal recht is Oost-Jeruzalem bezet Palestijns gebied, al beschouwt Israël de hele stad als zijn ongedeelde hoofdstad.

Vanuit de rest van de wereld wordt met bezorgdheid gereageerd. De Verenigde Staten manen tot kalmte, en roepen Israël op de Palestijnse gezinnen niet uit hun huizen te zetten. Hetzelfde zeggen de Europese Unie en de Verenigde Naties.

De gespannen situatie duurt al weken

Intussen lopen de spanningen juist steeds verder op. Dit weekend gingen Palestijnen ook in de Gazastrook en diverse Israëlische steden de straat op om te demonstreren. De militante Palestijnse groep Hamas heeft wraak gezworen op het Israëlische politieoptreden bij de Al-Aqsamoskee. Gisteren volgde een raket op Israël, die Israël beantwoordde met luchtaanvallen op Hamas. Eerder deze maand schoot Hamas ook al tientallen raketten in de richting van Israël.

De situatie is al wekenlang gespannen in het gebied. Afgelopen week werd een 19-jarige Israëliër gedood bij een Palestijnse aanslag, en een 16-jarige Palestijn doodgeschoten door het Israëlische leger. Vrijdag meldde de Israëlische politie nog twee Palestijnse schutters te hebben gedood bij de grens met de bezette Westelijke Jordaanoever. Ook de rellen in Jeruzalem van enkele weken geleden, tussen Palestijnen, extreemrechtse Joden en de Israëlische politie, liggen nog vers in het geheugen.

Wat mee lijkt te spelen is dat het ramadan is, vaak een periode van oplopend geweld en spanningen. Maar ook de politieke situatie speelt een rol. Israël heeft door een politieke patstelling al ruim twee jaar geen stabiele regering. En bij veel Palestijnen heerst frustratie over het afblazen van de Palestijnse parlementsverkiezingen, die dit jaar voor het eerst in 15 jaar gehouden zouden worden. Behalve president Mahmoud Abbas krijg ook Israël daar de schuld van, omdat dat land niet zou toestaan dat Palestijnen in Oost-Jeruzalem naar de stembus kunnen.

Lees ook:

Human Rights Watch: ‘Er zijn echt veel voorbeelden van Israëls apartheidsbeleid’

Human Rights Watch beschuldigt Israël van apartheid. Omar Shakir, hoofd van de afdeling Israël en Palestina van de mensenrechtenorganisatie, licht de keuze voor die term toe.

Israël wijst kritiek Human Rights Watch scherp van de hand: ‘Belachelijk en foutief’

Het Human Rights Watch-rapport, waarin de mensenrechtenorganisatie Israël onder andere van apartheid beschuldigt, doet veel stof opwaaien. Het land zelf reageert fel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden