Groot-Brittannië

Onderwijsrapport over ‘witte arbeidersklasse’ wakkert Britse cultuurstrijd aan

Premier Boris Johnson brengt een bezoek aan een school in het stadje Coalville. Beeld Getty Images
Premier Boris Johnson brengt een bezoek aan een school in het stadje Coalville.Beeld Getty Images

Een Brits onderwijsrapport doet een fel debat over ‘witte privileges’ ontvlammen. Opvallend genoeg blijken vooral witte arme leerlingen slecht te presteren.

De ‘culture war’ kan altijd onverwacht ergens opflakkeren. Deze week lijkt de cultuurstrijd in Groot-Brittannië een nieuw front te hebben geopend, met als lont in het kruitvat een onderwijsrapport dat eerder deze week door een commissie van parlementariërs werd gepresenteerd.

Het rapport, getiteld: The forgotten: how white working-class pupils have been let down, and how to change it, brengt in kaart hoe witte leerlingen uit achtergestelde milieus op school presteren. Niet zo best, blijkt. Van de meer dan een miljoen witte leerlingen die op school in aanmerking komen voor gratis maaltijden, weet maar ruim de helft in de eerste onderwijsjaren de basisdoelen te halen.

Bovendien stroomt van deze groep maar 16 procent door naar het hoger onderwijs, een veel kleiner percentage dan bijvoorbeeld de Afrikaanse (59 procent) of Caribische leerlingen (32 procent) die op school gratis maaltijden krijgen.

Achtergestelde witte leerlingen

Tot zover de cijfers. Het is vooral de uitleg erachter die het debat deed ontvlammen. Daarbij richt de discussie zich op een van de mogelijke oorzaken die de commissie noemt: het gebruik van de term ‘wit privilege’ binnen het onderwijs. Het idee dat witte mensen vanwege hun kleur van allerlei voordelen profiteren, zou weleens hebben kunnen bijgedragen aan de verwaarlozing van deze achtergestelde witte leerlingen, is de redenering. Volgens Robert Halfon, voorzitter van de commissie en tevens parlementariër voor de Conservatieven, kan de term bovendien verdeeldheid zaaien.

En dat was precies wat er binnen de onderzoekscommissie zelf gebeurde. “Ik ben helemaal niet blij met het deel van het rapport dat over ‘wit privilege’ gaat”, zei bijvoorbeeld commissielid en Labour-parlementariër Kim Johnson tegen The Guardian. Ze maakte een eigen versie, maar die kwam er bij de rest van de commissie, die door de Conservatieve Partij werd geleid, niet door.

Volgens Johnson is bij het onderzoek selectief gebruikgemaakt van data. “Ik denk dat ze geprobeerd hebben een cultuurstrijd te creëren.” En ja, zo vertelde Johnson aan de Britse krant, ze heeft eraan gedacht om uit de onderzoekscommissie te stappen, maar is toch gebleven om het onderwijs “voor álle leerlingen uit achtergestelde milieus te verbeteren”.

Verontwaardigde reacties

Ook buiten Westminster werd het vuurtje inmiddels flink opgestookt; in de sociale media buitelden de verontwaardigde reacties over elkaar heen, van links tot rechts. De term ‘wit privilege’ helpt de zaak niet vooruit en leidt bovendien de aandacht af van de rest van het rapport, verzuchtte Geoff Barton, de voorzitter van de vereniging van schoolleiders, tegen The Times. “Ik begrijp echt niet waarom die term het rapport in is geschreven.”

De hele discussie zou niet over een cultuurstrijd moeten gaan, vindt ook de 18-jarige Oliver Jones-Lyons. Als ervaringsdekundige – hij nam deel aan het gratismaaltijdenprogramma op een school in de buurt van Newcastle – legt hij aan de BBC uit waar volgens hem het werkelijke probleem ligt. “De grootste obstakels voor goed onderwijs liggen nog altijd buiten school”, zegt hij. Op plekken waar weinig werk is, geen goede huizen, slecht openbaar vervoer en bij families die niet in staat zijn hun kinderen bij het schoolwerk te steunen.

En terwijl buiten de ‘culture war‘ verder woedt, wacht Jones-Lyons gespannen af of zijn examenresultaten voldoende zijn om volgend jaar in Oxford te kunnen gaan studeren.

Lees ook:

Britse overheidsinstanties zijn helemaal niet racistisch, zegt overheidscommissie

Een Britse regeringscommissie is woensdag bedolven onder kritiek. De commissie publiceerde een al maanden verwacht rapport over de vraag in hoeverre racisme is verankerd in de Britse instituties. Dat valt reuze mee, is kort gezegd de conclusie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden