Myanmar Etnisch conflict

Onderkoeld erkent Aung San Suu Kyi het leed van de Rohingya, maar ze ontkent genocide

De Myanmarese politica Aung San Suu Kyi opende woensdag persoonlijk het verweer van de regering bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Beeld AP

De Myanmarese leidster Aung San Suu Kyi heeft woensdag voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag betwist dat het leger van haar land genocide pleegde op de Rohingya-minderheid. Wel zei ze dat er mogelijk ernstige misdaden zijn begaan.

Suu Kyi erkende het leed van de islamitische Rohingya, van wie honderdduizenden in 2017 en 2018 vluchtten naar buurland Bangladesh, en gaf toe dat militairen en burgers van het overwegend boeddhistische Myanmar mogelijk ernstige misdaden begingen. Zij omschreef het gebeurde als een ‘intern conflict als gevolg van aanvallen op politieposten.’

Met een lichtblauwe sjaal om haar nek en het donkere haar in een paardestaart hield Suu Kyi, die ooit als voorvechter van mensenrechten de Nobelprijs voor de vrede kreeg, een onderkoeld betoog voor de rechters in het Vredespaleis. Ze verklaarde dat de spanningen in de regio Rakhine in het noordwesten van Myanmar, waar veel leden van de onderdrukte Rohingya-minderheid wonen, ver teruggaan in de geschiedenis. Volgens Suu Kyi begon de meest recente geweldsgolf toen Rohingya-rebellen in 2017 vrijwel gelijktijdig tientallen posten van veiligheidstroepen aanvielen. Het leger reageerde met een antiguerrilla-operatie. 

“Het kan niet worden uitgesloten dat leden van de strijdkrachten in sommige gevallen buitensporig geweld hebben gebruikt”, zei Suu Kyi. “Het kan ook dat ze niet duidelijk genoeg onderscheid hebben gemaakt tussen strijders en burgers.”

Tientallen Rohingya-dorpen gingen in vlammen op en duizenden Rohingya kwamen om. De zaak die hierover nu is aangespannen tegen Myanmar, op grond van het Genocideverdrag van 1948, is een initiatief van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC). Alleen landen kunnen op basis van dit verdrag zaken aanspannen, en daarom heeft de OIC het Afrikaanse land Gambia als eiser naar voren geschoven.

Bij de krijgsraad in Myanmar zou al een aantal zaken tegen militairen lopen

Volgens Suu Kyi schetsen de Gambianen een ‘onvolledig en misleidend’ beeld. Zo benadrukte zij dat in Myanmar al zaken bij de krijgsraad zijn begonnen tegen een aantal militairen. “Als oorlogsmisdaden zijn begaan door leden van de Myanmarese strijdkrachten, worden zij vervolgd binnen het militaire rechtssysteem.”

Mensenrechtenactivisten reageerden geërgerd op Suu Kyi’s ontkenning van genocide. Brad Adams, directeur Azië van Human Rights Watch, noemde haar verweer op Twitter ‘absurd’.

Gambia vroeg ten eerste om een gebod aan Myanmar om zich te onthouden van genocidale praktijken. Het Gerechtshof doet daarover naar verwachting binnen enkele weken uitspraak. De behandeling van het principiële geschil, over de vraag of in Myanmar genocide is gepleegd, kan nog wel jaren duren.

Wat de uitkomst uiteindelijk zal zijn, is onzeker. De definitie van volkerenmoord is strikt. Zo moet worden bewezen dat er een oogmerk was om een nationale, etnische, raciale of religieuze groep helemaal of deels te vernietigen. Dat is soms lastig hard te maken. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn onder internationaal recht slechts drie gevallen van genocide vastgesteld: de moordpartij van de Rode Khmer in Cambodja eind jaren zeventig, de slachting in Rwanda in 1994 en het drama in het Bosnische Srebrenica in 1995.

Lees ook:

Aung San Suu Kyi verdedigt haar land in eigen persoon in Den Haag. Waarom?

De Myanmarese leidster Aung San Suu Kyi landde zondag op Schiphol en reisde direct door naar Den Haag. Ze gaat daar de komende dagen persoonlijk haar land verdedigen voor het Internationaal Gerechtshof.

‘Alle Rohingya willen naar huis, mits het er veilig is’

De vele gevluchte Myanmarese Rohingya in Bangladesh durven na twee jaar niet terug

VS stellen sancties in tegen hoogste militairen Myanmar

De Verenigde Staten hebben sancties ingesteld tegen de hoogste militair van Myanmar, de generaal Min Aung Hlaing, en enkele andere hoge militairen. De VS houden hen verantwoordelijk voor het op grote schaal doden van Rohingya-moslims.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden