Terug in 2020Wit-Rusland

Olga droomde dat de Wit-Russische ordetroepen haar omsingelden – en toen gebeurde het

Olga bij haar door de oproerpolitie kapotgeschoten autoraam, afgelopen augustus in MinskBeeld Michiel Driebergen

Correspondenten blikken terug op een bijzonder jaar, met mensen die de belangrijkste ontwikkelingen in hun land aan den lijve ondervonden. Vandaag: demonstrant Olga kwam in Wit-Rusland meermaals in aanraking met de oproerpolitie.

Het gebeurde op de derde avond na de presidentsverkiezingen. Protesten legden het verkeer lam, Olga kwam met haar auto in een opstopping terecht. Plotseling waren daar de troepen van de oproerpolitie. Ze bedreigden bestuurders die toeterend hun sympathie betuigden voor de demonstranten. Olga vluchtte een zijstraat in, maar ook daar kon ze niet verder rijden: agenten sloegen er met knuppels in op een man die op de grond lag.

Zodra ze met hem klaar zijn, ben ik aan de beurt, dacht Olga, die bij een IT-bedrijf werkt en in de avond dansles geeft. In die eerste dagen na de verkiezingen van 9 augustus trad de politie nietsontziend op tegen bewoners die protesteerden tegen de uitslag. Je op straat begeven kon al funest zijn.

En inderdaad. Een gehelmde en gemaskerde agent liep naar haar auto en sloeg hard op het portierraam. Toen ze weigerde uit te stappen, pakte hij zijn geweer en schoot hij net zo lang met rubberen kogels tot het glas aan diggelen was. Met de kolf sloeg hij de laatste scherven eruit. Hij wilde Olga een vuistslag in haar gezicht geven, maar juist op dat moment werden de politietroepen weggeroepen.

De volgende dag had Olga naar getuigen gezocht in de nabijgelegen flat. Ze bedankte de man die vanaf zijn balkon naar de agenten had geschreeuwd, en zo de boel flink had vertraagd. “Hij redde me mijn leven.” Dat een klacht indienen zinvol was geloofde niemand, maar ze vond dat ze het moest doen. “Als ik het niet doe, is het alsof ik het goedkeur”, zegt ze. “Er moet recht worden gedaan.”

Een regen van flitsgranaten op het plein

In de maanden na het ‘ongeluk’, zoals Olga de mishandeling beschrijft, ging ze elke zondag demonstreren, samen met de leden van haar dansschool. In november werd een collegaleraar tijdens zo’n protest gearresteerd: pas drie dagen later slaagden ze erin zijn medicijnen af te leveren bij de gevangenis. Hij is inmiddels vrij, maar er loopt een strafzaak tegen hem.

De zondag erna herdachten de inwoners van Minsk een mededemonstrant die door agenten was gedood. ‘s Nachts had Olga gedroomd dat ze omsingeld werden door de politie; en inderdaad, al bij aanvang van het protest daalde er een regen van flitsgranaten neer op het plein. De politie sloeg de deuren kapot van de appartementen waar mensen zich verschuilden. “Zij hebben alle macht, wij hebben niets. Ze maken gehakt van je.” Olga’s groep kwam met de schrik vrij.

De volgende zondag droomde Olga van een reusachtige kat die een muis vangt. Ze bracht haar vrienden naar het protest, maar zelf bleef ze veiligheidshalve in de auto. Desondanks werd ze aangehouden door de wegpolitie toen ze toeterde naar de demonstranten. De agenten wilden haar rijbewijs innemen, maar Olga kwam er goed vanaf: een boete van honderd euro.

Nu, twintig zondagen later, beperkt het protest zich tot kleine optochten in de stadswijken. Olga en haar vrienden nemen daar momenteel niet aan deel. “We leven al maanden met veel stress en onzekerheid. We hebben pauze nodig om op krachten te komen.” Wel organiseerde ze begin december – met de temperatuur rond het vriespunt – een dansles voor bewoners van een buitenwijk. “De golf van het protest zwakt af, maar zal in lente opnieuw oprijzen”, denkt Olga.

De vorige jaarwisseling bracht Olga alleen door in stilte, bij een klooster ver van Minsk. De komende jaarwisseling zal ze onder de mensen zijn, op straat. “Er is zoveel gebeurd dat ons verenigt”, zegt ze. “Nooit eerder voelde ik dit patriottisme. Als ik later terugdenk aan dit jaar, zal ik me de vlaggen herinneren en de mensen om ons heen.”

De achternaam van Olga is om veiligheidsredenen niet opgenomen in het stuk, maar is wel bekend bij de redactie.

Lees ook:

 Verslag van drie dagen in Wit-Rusland: protesteren, zonder eten in een propvolle cel en dan weer aan het werk

De afgelopen week werden duizenden Wit-Russen gearresteerd. Een verslag door de ogen van Irina Kravets. De inwoner van Minsk werd met 36 vrouwen opgesloten in een cel voor vier personen. Zonder eten en drinken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden