Verkiezingen Duitsland

Olaf Scholz geheel onverwacht gekozen als lijsttrekker voor de SPD. Wie is hij?

De Duitse minister van financiën Olaf Scholz tijdens een persconferentie in Berlijn maandag bij de aankondiging van zijn lijsttrekkerschap. Beeld EPA

De Duitse SPD heeft vicekanselier en minister van financiën Olaf Scholz als lijsttrekker gekozen. De man die overeind bleef tijdens de coronapandemie en de daarop volgende economische crisis.

Geheel onverwacht is de Duitse sociaaldemocratische partij nu al met haar lijsttrekker voor de Bondsdagverkiezingen van volgend jaar gekomen. En geheel onverwacht behoort hij ook nog eens tot de conservatieve vleugel van de SPD. Maar met vicekanselier Olaf Scholz (62) gaat de SPD de strijd aan om de parlementszetels in 2021 en indirect voor het hoogste ambt: bondskanselier.

De bekendmaking kwam van de twee partijvoorzitters, Saskia Esken en Norbert Walter-Borjans. En dat is opvallend want eind vorig jaar legde Scholz het in de strijd om het partijvoorzitterschap nog tegen dit duo af. Esken en Borjans keerden zich tegen de zogeheten grote coalitie van CDU/CSU van bondskanselier Angela Merkel en de SPD met als vicekanselier Scholz. Het nieuwe voorzitterschap koos voor een ruk naar links, gesteund door een kleine meerderheid van de SPD-leden.

Sterke communicator

Nu verklaren ze dat ze de afgelopen maanden naar elkaar zijn toegegroeid. Scholz is een uitstekende en sterke communicator, zeggen de partijvoorzitters nu, die hem tijdens de bekendmaking uitgebreid prijzen.  

Maar duidelijk is dat de SPD met de neus op de harde feiten is gedrukt. Sinds de vorming van de coalitie met de CDU in 2017, is de SPD weggezakt in de kiezersgunst van ruim 20 procent naar circa 15 procent. Als er nu verkiezingen zouden worden gehouden, zouden de Grünen volgens peilingen op de tweede plaats uitkomen. 

Maar uit peilingen blijkt ook dat Olaf Scholz erg populair is bij de Duitse kiezers; 57 procent is tevreden over hem als vicekanselier én als minister van financiën. En daar zit ’m de kneep. Als beheerder van de schatkist speelde hij een grote rol bij de aanpak van de coronapandemie in Duitsland. Daardoor is zijn populariteit gestegen en groter geworden dan die van zijn partij de SPD.

De strenge minister van financiën bleek bereid de heilige zwarte nul op te geven. Sinds jaar en dag probeert Duitsland, met succes, niet meer uit te geven dan er binnenkomt. Jarenlang was er een begrotingsoverschot. Maar Scholz vindt de komende tijd in het rood staan prima als daarmee de economische crisis als gevolg van de coronapandemie kan worden aangepakt, banen behouden kunnen worden en het bedrijfsleven gesteund.

Ook bleek Scholz bereid water bij de wijn te doen als het gaat om in Europees verband gezamenlijk schulden te maken. Hiermee scoorde hij punten bij de linkerflank van de SPD en onder de Duitse kiezers. 

Machtsstrijd CDU/CSU

Strategisch gezien vond de partijtop het handig nu al met een kandidaat te komen, terwijl CDU/CSU nog in een machtsstrijd verwikkeld is over wie Angela Merkel moet opvolgen. De beslissing daarover valt pas in december. Nu Merkel niet meer meedoet, is Scholz de stabiele continue factor van de huidige regering.

Bovendien zijn de Grünen nog helemaal niet toe aan de benoeming van een nieuwe lijsttrekker. En ook dat kan voordelig uitpakken voor de SPD, is de redenatie van de partij. 

Zo hoopt de Duitse sociaaldemocratische partij uit het dal te komen en te mikken op meer dan 20 procent van de zetels in de Bondsdag in 2021 en hopelijk ook een bondskanselier met de naam Olaf Scholz. 

Lees ook:

De Duitse CDU verkeert in een identiteitscrisis.

Naar links, naar rechts? De Duitse CDU verkeert in een identiteitscrisis nadat partijvoorzitter Annegret Kramp-Karrenbauer (‘AKK’) moest opstappen vanwege een flirt tussen de partijafdeling in Thüringen en de rechtse AfD.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden