NieuwsJulian Assange

Of hij Trump hielp of niet, VS willen Julian Assange. Vandaag begint de zaak over zijn uitlevering

Julian Assange in mei 2017 op het balkon van de Ecuadoriaanse ambassade in Londen.Beeld EPA

Maandag begint in Londen de rechtszaak over uitlevering van Wikileaks-oprichter Julian Assange. De VS verdenken hem van het verspreiden van staatsgeheimen. Volgens zijn advocaten diende zijn onthullingen het publieke belang.

Al sinds Wikileaks-oprichter Julian Assange (48) in 2012 de Ecuadoriaanse ambassade invluchtte om uitlevering aan de Verenigde Staten te ontlopen, is hij onderdeel van een even fascinerend als ingewikkeld politiek spel. Maandag begint in Londen de rechtszaak over zijn uitlevering.

Tien maanden geleden haalde de Britse politie hem na bijna zeven jaar uit de ambassade en arresteerde hem nadat Ecuador zijn politiek asiel had ingetrokken. Sindsdien zit hij in een Britse gevangenis, in afwachting van wat komen gaat.

De advocaten van Assange zullen er alles aan doen om te bewijzen dat uitlevering volledig onrechtmatig is. Zo kwamen ze vorige week nog met het verrassende verhaal dat president Trump via een Republikeins congreslid Assange zou hebben aangeboden om het uitleveringsverzoek te laten vallen op voorwaarde dat de Wikileaks-voorman zou ontkennen dat Rusland betrokken is geweest bij het hacken van het privé-emailaccount van Hillary Clinton.

Ernstig geschaad

Wikileaks publiceerde vlak voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 talloze gevoelige e-mails van de Democratische presidentskandidaat, iets wat haar campagne ernstig heeft geschaad. Na onderzoek concludeerde de CIA later dat Wikileaks de e-mails van Clinton naar alle waarschijnlijkheid via een aan de Russische staat gelieerd hackerscollectief in handen heeft gekregen.

Ook Nigel Farage, leider van de Britse Brexit party en goede vriend van president Trump, bracht enkele jaren geleden een onverwacht bezoek aan Assange. Nooit is opgehelderd wat Farage precies met Assange heeft besproken. Het Witte Huis ontkent in alle toonaarden dat er een dergelijk aanbod is gedaan, maar het juridische team van Assange wil verschillende getuigen oproepen om dit verhaal tot op de bodem uit te laten zoeken.

Enorme dienst bewezen

Assange heeft dus, vanuit de Ecuadoriaanse ambassade in Londen, president Trump in 2016 een enorme dienst bewezen. Desalniettemin bekrachtigde de regering-Trump vorig jaar het officiële uitleveringsverzoek.

Er zijn achttien aanklachten tegen hem opgesteld, onder meer voor het verspreiden van staatsgeheimen. Hij ou met zijn onthullingen de Verenigde Staten ‘in gevaar’ hebben gebracht. De aanklachten vallen onder Amerikaanse spionagewetgeving en zouden hem tot 175 jaar celstraf kunnen kosten.

Begin van een lange rechtszaak

Maandag is de eerste zittingsdag in de uitleveringszaak van Julian Assange. Assange, die met verschillende gezondheidsklachten zou kampen, komt voor in Woolwich Crown Court, een rechtbank net buiten Londen.

De komende week zal de verdediging van Assange bepleiten dat uitlevering aan de Verenigde Staten ongegrond is. De zaak zal dan in mei worden hervat, voordat de rechter uiteindelijk uitspraak doet.

Toch is nu al duidelijk dat welke kant de uitspraak ook uitgaat, dat de verliezende partij in hoger beroep gaat. En dat zou de zaak met nog eens zes tot negen maanden verlengen.

Wikileaks verkreeg in 2010 wereldwijde bekendheid door een omvangrijke hoeveelheid zeer geheime Amerikaanse defensiedocumenten te onthullen. Beroemd is het filmpje waarop te zien is hoe Amerikaanse militairen vanuit de lucht achteloos Iraakse burgers neerschieten, onder wie twee journalisten van persbureau Reuters.

In grote verlegenheid

Assange was wekenlang wereldnieuws en bracht de Verenigde Staten als grootste militaire macht ter wereld in grote verlegenheid. Niet veel later zorgde Assange voor nog meer schaamrood op Washingtons kaken door een kwart miljoen ambtsberichten – cables – te openbaren, waarin Amerikaanse ambassadeurs ongeremd en zonder filter aan Washington berichten over het land waarvandaan ze werkten. Assange werd op handen gedragen, als voorvechter van het vrije woord. Terwijl ze in het Witte Huis zijn bloed wel konden drinken.

Maar de afgelopen jaren vertroebelde dat beeld, te meer omdat Assange steeds selectiever werd in zijn strijd en zijn onthullingen. Zo zette hij zich nadrukkelijk in voor de Catalaanse zaak voor onafhankelijkheid en hielp hij met zijn openbaringen over Hillary Clinton mede Donald Trump in het zadel. Desalniettemin zullen zijn advocaten pleiten voor zijn vrijlating omdat zij volhouden dat Assange als journalist heeft geopereerd. En dat hij met openbaarmaking van de staatsgeheimen het publieke belang heeft gediend.

Lees ook:

Het respect dat Assange en WikiLeaks ooit oogstten, is afgebrokkeld

Met de arrestatie van Julian Assange breekt een nieuw hoofdstuk aan in het roerige bestaan van WikiLeaks. Het respect dat de Australiër ooit met zijn onthullingen oogstte, is afgebrokkeld.

Iedereen had genoeg van Julian Assange

Bestaat er een merkwaardiger gevangenschap dan die van Julian Assange? Al jaren opgesloten, in fysieke zin, maar ook mentaal. Een man verdwaald in zijn eigen hoofd, een rusteloze geest die de wereld wilde redden, maar de weg kwijtraakte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden