InterviewAanvalstactiek

Oekraïne werkt toe naar de ideale situatie voor het tegenoffensief op Cherson

Oekraïense militairen in de buurt van de door de Russen bezette stad Cherson, 11 augustus.  Beeld ANP / The New York Times Syndication
Oekraïense militairen in de buurt van de door de Russen bezette stad Cherson, 11 augustus.Beeld ANP / The New York Times Syndication

Oekraïne probeert het Russische contingent in Cherson af te knijpen van de rest van het leger, om daarna de stad in te kunnen nemen, zegt defensie-expert Dick Zandee. Zal deze aanpak slagen?

Freek Dijkstra

In de Zuid-Oekraïense stad Cherson, die al maanden bezet is door de Russen, blijft het wachten op het al weken geleden aangekondigde tegenoffensief van het Oekraïense leger. De afgelopen tijd veroverde Oekraïne tientallen dorpen in de omgeving, maar een aanval op Cherson blijft vooralsnog uit.

Het grote nieuws uit het zuiden van Oekraïne kwam afgelopen week niet uit Cherson, maar vanaf schiereiland de Krim. Daar gingen meerdere Russische militaire posities op mysterieuze wijze in rook op na reeksen van ontploffingen. Hoewel de Krim ruim 130 kilometer bij Cherson vandaan ligt, hebben de ontploffingen alles te maken met het naderende Oekraïense Cherson-offensief.

Systematische werkwijze

“De aanvallen op de Krim moet je zien als een toevoeging op de tactiek die Oekraïne in het zuiden toepast”, zegt Dick Zandee, defensie-expert bij Instituut Clingendael. “De Oekraïners gaan heel systematisch te werk. Ze hebben bij Cherson eerst de bruggen over de Dnjepr gebombardeerd om het Russische contingent in de stad te isoleren, en tegelijkertijd hebben ze de Russische munitiedepots onder vuur genomen.”

Het aanvallen van vliegvelden op de Krim is volgens Zandee een volgende stap in de tactiek. “Daarmee proberen de Oekraïners de Russische luchtondersteuning van grondtroepen in het zuiden te vernietigen. Eigenlijk probeert Oekraïne met deze strategie de optimale situatie te creëren om aan te vallen: een slecht bevoorraad en gedemoraliseerd Russisch leger in een afgesneden stad.”

En dat lijkt te werken. Woensdag berichtte Kiev triomfantelijk dat de Russen hun gevechtsvliegtuigen terugtrekken van de Krim. De vliegtuigen worden volgens Oekraïne naar het Russische vasteland verplaatst, waardoor ze een stuk verder moeten vliegen om ondersteuning te leveren aan de Russische grondtroepen bij Cherson.

Wachten is een risico

Door te wachten met het tegen­offensief om door te stoten naar Cherson loopt Oekraïne het risico te lang te wachten. Want terwijl de Oekraïners op afstand de Russische posities beschieten en wachten op het beste moment om aan te vallen, sturen de Russen troepen naar het zuiden om het contingent in Cherson bij te staan.

“Je moet je wel afvragen: wat voor Russische troepen komen dan die kant op? Het Russische leger heeft zijn troepen nog nodig voor de gevechten in de Donbas, ze kunnen niet zomaar hun beste manschappen naar Cherson sturen”, zegt Zandee.

Zelfs als het de Oekraïners lukt de Russen in Cherson af te snijden, en zelfs als blijkt dat de Russische versterkingen summier zijn, dan nog wordt het innemen van de stad erg moeilijk voor Oekraïne. “In stede­lijke oorlogsvoering is de verdedigende partij doorgaans in het voordeel. Hoe meer gebouwen, hoe makkelijker het is om te verdedigen. Dat hebben we ook al gezien bij Kiev, dat door de Oekraïners heel effectief is verdedigd.”

Je eigen stad vernietigen

Nu zijn de rollen omgedraaid, en dat stelt de Oekraïners voor een groot ­dilemma. De effectiefste tactiek om grote steden in te nemen, veelvuldig gehanteerd door de Russen, is platbombarderen van de gebouwen waar de verdedigers zich in kunnen verschansen. Voor Oekraïne dringt zich een onmogelijke keuze op: gaat het zijn eigen steden vernietigen om de vijand te verdrijven?

Maar wellicht dat het niet tot die afweging hoeft te komen. “Je kunt het artillerievuur beperken door ervoor te kiezen met grote hoeveel­heden grondtroepen de stad aan te vallen. Dan is de schade minder groot dan bij massale bombardementen”, zegt Zandee. “Het wordt dan een echte slijtageslag, maar daarin ligt ook een potentiële kans voor de Oe­kraïners. De bereidheid om voor de stad Cherson te vechten is namelijk groot in het Oekraïense leger en aan Russische zijde is het moreel veel lager. Als de verliezen te groot worden, zouden Russen zomaar eens kunnen vertrekken.”

Volgens Zandee is dat de hamvraag: “Hoeveel waarde hechten de Russen aan hun enige stad aan de westoever van de Dnjepr? Ik verwacht niet dat ze tot de laatste man willen vechten.”

Lees ook:

Hoe de Russen bewoners van bezet gebied in Oekraïne indoctrineren

Inwoners van door Rusland veroverde gebieden in Oekraïne krijgen te maken met enorme Russische propaganda, met als doel ze te ‘russificeren’. Daar worden allerlei methodes voor ingezet, en niet zonder resultaat. ‘De mensen beginnen te geloven dat Oekraïners zelf hun stad beschieten.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden