ConflictAnalyse

Oekraïne begint aan week onder dreiging van oorlog

Een Oekraïense militair aan het front bij het dorp Luganske. Beeld AFP
Een Oekraïense militair aan het front bij het dorp Luganske.Beeld AFP

Washington, Moskou en Kiev zaten elkaar afgelopen weekend opnieuw in de haren over Oekraïne. Of er nieuwe onderhandelingen komen, is nog onduidelijk.

Jarron Kamphorst

Na een week vol overleg in diverse samenstellingen tussen Rusland en de VS, is er nog altijd geen zicht op een oplossing voor de crisis aan de Oekraïense oostgrens. Nu de delegaties uit Moskou en Washington weer huiswaarts zijn gekeerd, blijft de spanning hoog aan de grens, waar zich de afgelopen tijd tienduizenden Russische militairen verzamelden.

De crisis verergerde dit weekend eerder dan dat ze afnam. Dat begon al vrijdagavond laat toen het Witte Huis informatie presenteerde van de eigen inlichtingendiensten waaruit zou blijken dat Rusland een zogeheten operatie onder valse vlag voorbereidt in de Oost-Oekraïense regio Donbas waar pro-Russische separatisten de dienst uitmaken. Volgens een woordvoerder van het Pentagon zijn er aanwijzingen dat Moskou met speciaal getrainde agenten een Oekraïense aanval op de pro-Russische rebellen wil simuleren, om zo onder valse voorwendselen een oorlog in het buurland te starten. Het Kremlin deed de beschuldigingen direct af als ‘ongefundeerd’.

Cyberaanval legde zeker zeventig overheidswebsites plat

Vrijwel tegelijk kwam daar een beschuldiging bovenop vanuit Kiev, waar de regering stelde over bewijs te beschikken dat Rusland achter een cyberaanval zat die de afgelopen dagen zeker zeventig websites van de overheid plat legde. Volgens Oekraïne is het doel van de aanval om ‘de situatie in Oekraïne te destabiliseren door het werk van de publieke sector lam te leggen en het vertrouwen in de autoriteiten te schaden’.

Wederom je reinste onzin, zo reageerde Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. “Wij hebben er niets mee van doen”, verzekerde hij tegen CNN-presentator Fareed Zakaria in een interview dat zondag werd uitgezonden. Volgens de zegsman van Poetin is Rusland zoals gebruikelijk de zondebok op het internationale toneel. “Oekraïners geven Rusland overal de schuld van, zelfs van het slechte weer in hun land”.

VS zoeken naar gas voor Europa

Dat de VS het risico van een Russische inval serieus nemen, werd afgelopen zaterdag geïllustreerd door een onthulling van Reuters. Volgens het Britse persbureau is Washington bij energiebedrijven in de hele wereld aan het informeren of zij gas aan Europa kunnen leveren in het geval van een Russische invasie van Oekraïne. Aangezien een derde van het gas in Europa uit Rusland komt, zoeken de Amerikanen uit voorzorg extra voorraden, die een eventuele onderbreking van de levering door oorlog kunnen opvangen.

Tijdens het vraaggesprek herhaalde Peskov nog maar eens de Russische eis dat de Navo niet verder dient uit te breiden en dat Oekraïne nooit lid mag worden van de alliantie. Dat Moskou dergelijke garanties niet kreeg tijdens de afgelopen onderhandelingen met Washington noemde hij ‘zorgwekkend’. En hoewel Peskov in eerste instantie stelde dat “we niet praten over militaire actie”, leek hij die uitspraak even later te weerspreken toen hij zei dat “we niet gaan zeggen dat we geen offensieve wapens op Oekraïens territorium zullen inzetten”.

Overleg om bloedvergieten te voorkomen

Daarmee droeg ook Moskou weer zijn steentje bij aan de spanning rondom het oosten van Oekraïne. De uitlatingen onderstreepten voor veel waarnemers bovendien nog eens hoe belangrijk verder overleg is tussen het Westen en Rusland, om bloedvergieten te voorkomen. Maar of zulke nieuwe onderhandelingen er komen, is vooralsnog onduidelijk.

De Britse Ruslandkenner Mark Galeotti wees er in The Moscow Times, een Engelstalige online krant in de Russische hoofdstad, op dat dit soort besprekingen veel inspanning en tijd kosten. Volgens Galeotti “denken we tegenwoordig dat diplomatie even eenvoudig is als het binge watchen van Netflix. Terwijl we inmiddels weer in het tijdperk zijn dat je elke week een aflevering moet kijken”.

Lees ook:

De Navo is Poetin een doorn in het oog. Hoe koud blijft deze nieuwe Koude Oorlog?

Het huidige geopolitieke conflict rond Oekraïne heeft zijn wortels in de roerige maanden vlak na de val van de Berlijnse Muur. Hoe terecht is het Russische verwijt dat het Westen een belofte van toen heeft gebroken over de toekomst van de Navo?

Oorlogstaal op de staatszenders, maar de gewone Rus moet er weinig van hebben: ‘Op een oorlog zit niemand te wachten’

De Russische staatsmedia maken de geesten al enige tijd rijp voor een escalatie aan de grens met Oekraïne. Maar op straat is de oorlogszucht een stuk minder aanwezig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden