Russische terugtrekking

Oekraïense vlag wappert weer in centrum Cherson-stad

Een 29-jarige Oekraïense militair bij zijn tank. De opmars naar Cherson-stad verloopt vanuit diverse richtingen, laten de Oekraïense militaire autoriteiten weten. Beeld ANP
Een 29-jarige Oekraïense militair bij zijn tank. De opmars naar Cherson-stad verloopt vanuit diverse richtingen, laten de Oekraïense militaire autoriteiten weten.Beeld ANP

Het Russische leger is weg uit de stad Cherson. Op sociale media circuleren beelden van feestende inwoners die Oekraïense militairen toejuichen.

Eric Brassem

De stad Cherson en het gebied ten westen van de Dnjepr zijn op ordentelijke wijze ontruimd, zo stelde het Russische staatspersbureau Tass het vrijdag voor. Alle soldaten zouden het gebied vrijdagochtend hebben verlaten, niemand is gesneuveld, en ook al het materieel is naar de oostoever overgebracht, aldus het persbureau.

Of het echt zo gladjes verlopen is was vrijdag onduidelijk. Volgens Oekraïense bronnen zijn veel Russische soldaten bij de terugtrekking verdronken, en hebben ze burgerkleding aangetrokken. Het Oekraïense ministerie van defensie riep Russische achterblijvers op Telegram op tot overgave. “Je hebt maar één kans om de dood te ontspringen: geef je onmiddellijk over.”

Inwoners kunnen beter thuis blijven

De Oekraïense autoriteiten waren vrijdag aanvankelijk voorzichtig met het uitroepen van de bevrijding van het gebied. Ze waarschuwden voor mogelijke sabotage-acties van achterblijvers, en raadden mensen aan thuis te blijven. Veel inwoners, die acht maanden onder Russische bezetting hebben geleefd, sloegen dat advies in de wind.

De Russische soldaten hebben de stad deels te voet verlaten, over een ponton bij de Antonovski-brug, zo toonden beelden op sociale media. Daarna werd de brug, die al deels verwoest was door Oekraïense raketaanvallen, opgeblazen, en ook de ponton werd onklaar gemaakt.

Videostill van een Oekraïense militair die, met de (omgekeerde) nationale tweekleur in de hand, het overwinningsteken maakt. Beeld Reuters
Videostill van een Oekraïense militair die, met de (omgekeerde) nationale tweekleur in de hand, het overwinningsteken maakt.Beeld Reuters

Achtergelaten boobytraps

Het zal de feestvierende inwoners vermoedelijk worst zijn, maar de vraag is waar alle Russische soldaten – en hun materieel – zijn gebleven. Donderdag meldde de Oekraïense minister van defensie Oleksi Reznikov nog dat ten westen van de Dnjepr 40.000 Russische soldaten gestationeerd waren, en dat het nog wel een week kon duren voordat die allemaal zouden zijn weggetrokken naar de oostoever. “Het is ze gelukt ‘m te smeren, het tuig”, tweette Oleksi Arestovitsj, adviseur van president Volodimir Zelenski. Volgens hem zijn er weinig Russen gevangen genomen, maar wel veel gesneuveld, en zijn ook veel wapens buitgemaakt.

De bevrijding van Cherson gebeurde met een Oekraïense opmars vanuit diverse richtingen. In de dorpen en over de toegangswegen zouden de Russen veel landmijnen en boobytraps hebben achtergelaten, wat het tempo van de opmars drukte. Veel gebouwen en infrastructuur zijn verwoest.

Het opgeven van Cherson-stad en de regio betekent niet dat Moskou zijn claim op het gebied opgeeft, zei Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov vrijdag. Rusland annexeerde vorige maand tegen alle internationale regels in Cherson en nog drie Oekraïense regio’s. De grondwet bepaalt nu dat het opgeven van ‘Russisch’ grondgebied verboden is. “Dat is legaal vastgelegd en gedefinieerd, daar is geen verandering in en er kunnen ook geen veranderingen zijn”, zei Peskov.

null Beeld

Troepen kunnen naar elders

Het Russische leger houdt op de oostoever nog steeds zo’n twee derde van de regio Cherson – die iets kleiner is dan België – bezet. Het zal voor Oekraïne naar verwachting moeilijk worden om gebied aan de andere kant van de rivier te bevrijden. Maar wel kan Oekraïne toegangswegen naar de Krim die het Russische leger gebruikt vanaf de westelijke oever onder vuur nemen. Als Oekraïne de Kachovka-dam herovert, kan het de Krim afsnijden van watertoevoer.

Door het onhoudbare Cherson op te geven, kan Rusland zijn troepen vrijmaken voor inzet elders, in de oostelijke Donbas-regio bijvoorbeeld. Maar datzelfde geldt voor de Oekraïense troepen die maandenlang de Russische posities in het gebied hebben bestookt en uitgeput. Poetin heeft de ‘bevrijding’ van de oostelijke provincies Donetsk en Loegansk tot prioriteit verklaard. Bij de stad Bachmoet, dat nog in Oekraïense handen is, wordt al enige tijd zwaar gevochten.

Lees ook:

Aftocht uit Cherson? Nee, het leger betrekt volgens Moskou een ‘gunstigere defensieve positie’

De Russische aftocht uit het westelijk deel van Cherson leidde in Moskou niet tot felle, openlijke kritiek. In plaats daarvan sprongen de propagandisten in het gelid om het leger te steunen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden