ReportageOorlog in Oekraïne

Oekraïense reclame-ontwerper rijdt nu wapenonderdelen naar het front

Vrijwilligers van de zogeheten Territoriale Strijdkrachten leggen hun geweren aan bij een wapeninstructie in de West-Oekraïense provinciestad Drohobich. Beeld Reuters
Vrijwilligers van de zogeheten Territoriale Strijdkrachten leggen hun geweren aan bij een wapeninstructie in de West-Oekraïense provinciestad Drohobich.Beeld Reuters

Een beweging van vrijwilligers helpt in Oekraïne bij de bevoorrading van de militairen. Velen zijn zeer gemotiveerd: ‘Het gaat om ons voortbestaan’.

Michiel Driebergen

Even kan hij uithijgen van de lange rit. In Pinguin, een koffiehuis in het centrum van de West-Oekraïense stad Lviv, bestelt Vadim zwarte koffie en een stuk spartak-cake – een Sovjet-versnapering bestaand uit laagjes crème en chocola.

“De mensen zijn hier veel te kalm”, vindt de 49-jarige legervrijwilliger, die net vanaf het oostfront komt aanrijden. Hij wijst erop dat de Russen zowel vanuit het noordelijke Wit-Rusland als het zuidelijk gelegen Transnistrië zouden kunnen oprukken. “In een paar dagen kunnen ze voor de poort van Lviv staan.”

Zoals veel Oekraïners schoof Vadim, die uit veiligheidsoverwegingen zijn achternaam niet in de krant wil, sinds het begin van de oorlog zijn dagelijkse werk als reclame-ontwerper in Charkov aan de kant. Nu legt hij met zijn busje wekelijks duizenden kilometers af, van het westen — waar hij de benodigde spullen ophaalt — naar het strijdgebied. Hoewel Russische kruisraketten afgelopen zaterdag een brandstofdepot in Lviv vernietigden, lijkt de oorlog voor de meeste West-Oekraïners ver weg, concludeert Vadim. “In Kiev is het inmiddels normaal dat je een wapen bij je hebt. Hier kun je ervoor worden opgepakt.”

Illegale transporten

Wat de activist precies vanuit Lviv naar het oosten meeneemt, wil hij niet zeggen. Hij bezondigt zich strikt genomen aan illegale transporten en zou bij controleposten in de problemen kunnen komen. Wel maakt hij duidelijk dat het om wapenonderdelen gaat. “Voor een doos vizieren voor sluipschutters draai je zeven jaar de cel in. Voor de huidige lading kan ik wel 150 jaar krijgen.”

Het leger levert vanzelfsprekend materieel en munitie voor artillerie-eenheden, legt hij uit; de vrijwilligers zoals hij richten zich op specifieke zaken. “Ons leger heeft wapens om de Russische opmars te stoppen, maar niet om in de tegenaanval te gaan”, analyseert hij.

Om een vijandelijke artillerie-eenheid uit te schakelen moeten verkenners en sluipschutters goed zijn uitgerust. De vrijwilligers leveren het benodigde spul snel, maar vaak zonder benodigde papieren — en dus verborgen onder dozen voeding en sigaretten.

Crowdfunding

Ook het inzamelen van geld, om de goederen te betalen, wordt door vrijwilligers ter hand genomen. Een deel loopt daarbij via online-crowdfunding, vertelt Vladislav Grezjev. Toen de oorlog begon, voegde de 32-jarige ondernemer zich bij het zogeheten vrijwilligerskorps — een regiment dat “niet onder het bevel van het leger staat, maar onze acties lopen wel synchroon”, zo legt Grezjev uit vanuit Kiev, waar hij is gestationeerd. Namens zijn bataljon schaft hij zaken als drones en communicatiemiddelen aan. Geen wapens dus, maar evengoed belangrijke zaken voor militairen. “Het leger levert grote aantallen, maar dat gaat langzaam. Wij leveren kleinere aantallen aan specialistische militaire eenheden. En dat doen we sneller.”

Zijn eigen vrijwilligerskorps is goed voorzien, en bovendien ervaren in het gevecht. “Hoe dichter je bij het front komt, hoe beter de troepen zijn bevoorraad”, aldus Vladislav Grezjev.

Vechten in de dagelijkse kloffie

De logistieke knoop zit in de massa-mobilisatie die Oekraïne doorvoerde toen de invasie in februari begon. Er zijn veel nieuwe eenheden, zoals de zogenoemde Territoriale Strijdkrachten. Die zijn vaak niet afdoende uitgerust.

“Sommige mannen vechten in hun dagelijkse kloffie. Dat kan niet”, aldus Grezjev. Naast hoogwaardige techniek koopt hij daarom ook zaken als kleding, schoenen, medicijnen en zelfs voeding. De aankoopbonnen publiceert hij op zijn Facebook-pagina. De spullen worden betaald door ‘de mensen uit het netwerk’, ofwel gewone Oekraïners in binnen- en buitenland. “We doen het voor onze vrijheid en het behoud van onze onafhankelijkheid.”

In het dagelijks leven runt Vladislav Grezjev een recruteringsbedrijf. Naast vacatures voor het bedrijfsleven levert zijn firma nu ook IT-specialisten voor het leger. Een mogelijkheid om wapens te leveren ziet hij niet. “Als je weet waar ik F16’s of luchtverdediging kan kopen houd ik me aanbevolen”, grapt hij. Dan, serieus: “Die middelen hebben we ook nodig. Het gaat om ons voortbestaan.”

De volledige naam en contactgegevens van Vadim zijn bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Oekraïne boekt succes met ‘total defence’-strategie

Het Oekraïense leger schakelt burgers volop in bij de verdediging en wacht de Russen op in de steden. Een slimme, maar voor burgers riskante strategie, zegt defensie-expert Dick Zandee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden