Oeigoeren

Oeigoeren in China gedwongen tot abortus of het nemen van een spiraal

Protest tegen de onderdrukking van Oeigoeren in Hongkong.Beeld AP

In de westelijke Chinese regio Xinjiang daalt het aantal geboortes onder Oeigoeren door gedwongen geboortebeperkingen. ‘Dit is deel van een bredere campagne om deze minderheid te onderdrukken.’

Gedwongen abortussen, sterilisatie en anticonceptie. Het klinkt als de donkerste passage van China’s eenkindbeleid, maar uit een verslag van persbureau AP blijkt dat het de dagelijkse werkelijkheid is in de westelijke regio Xinjiang. Daar zijn de toch al onderdrukte islamitische Oeigoeren mikpunt van de strenge Chinese geboortepolitiek. Meerdere vrouwen vertelden AP hoe ze zijn gedwongen om een spiraaltje te laten inbrengen of abortussen te laten plegen. Gehoorzaamden ze niet, dan zouden boetes of gevangenschap volgen.

Cijfers onderbouwen hun verhalen. In Xinjiang daalde het aantal geboortes vorig jaar met 24 procent. Voor heel China was die daling 4,2 procent. In algemene zin moedigt de overheid Chinezen sinds 2015 aan om méér kinderen te krijgen. Na 2015, toen het eenkindbeleid werd afgeschaft, daalde het aantal sterilisaties fors op landelijk niveau. Maar in Xinjiang schoot het aantal juist omhoog: tussen 2016 en 2018 werden zeven keer zoveel vrouwen gesteriliseerd, en werden 60 procent meer spiraaltjes ingebracht – in veel gevallen onder dwang, blijkt uit de interviews die AP deed. 

Een te groot gezin

In het geboortebeleid van China gold lang een uitzondering voor minderheden. Oeigoeren mochten twee kinderen krijgen, en families op het platteland zelfs drie. In 2014 maakte president Xi Jinping het beleid voor alle Chinese etnische groepen gelijk.

Maar uit de cijfers blijkt dat van gelijkheid geen sprake is, het heeft er althans alle schijn van dat Oeigoeren harder gestraft worden voor het overtreden van de regels dan andere etnische groepen. Volgens data die AP heeft ingezien zitten er bijvoorbeeld 149 mensen vast in de gevangenis in de regio Karakax omdat ze een te groot gezin stichtten. Zo kreeg fruitboer Abdushukur Umar zeven jaar cel, één jaar voor ieder kind.

AP citeert uit onderzoek door antropoloog Adrian Zenz, die eerder belangrijk onderzoek verrichtte naar zogeheten heropvoedingskampen in Xinjiang, waar volgens sommige schattingen zo’n miljoen Oeigoeren in zijn opgesloten. Zenz zag overheidsdocumenten die ambtenaren oproepen om ‘illegale geboortes op te sporen’ en te werken aan ‘lagere vruchtbaarheid’. “Heel meedogenloos. Dit is deel van een bredere campagne om de Oeigoeren te onderdrukken”, zegt Zenz.

Knoeien met genetica

Aan de andere kant moedigt de overheid huwelijken tussen Oeigoeren en Han-Chinezen juist aan. “Het doet denken aan China’s lange geschiedenis van knoeien met genetica”, zegt James Leibold, een Australische wetenschapper die zich specialiseert in China’s beleid ten aanzien van etniciteit. “Je wilt niet dat mensen die slecht opgeleid en een marginale minderheid zijn zich te snel voortplanten. Je wilt juist dat je goed opgeleide Han hun geboortecijfer opkrikken.”

Manipulatie van de bevolkingsopbouw is al lang een belangrijk onderdeel van het beleid in Peking om het westen van het land te ontwikkelen. Sinds 1949, het jaar dat de Communistische Partij de macht heeft in China, nam het aantal Han-Chinezen in Xinjiang flink toe, van 6,7 procent tot 40 procent in 1980. Sinds veel Oeigoeren in kampen zitten opgesloten nemen Han-Chinezen hun werkplek over.

Lees ook:

Onderdrukking van Oeigoeren? Volgens China is er niets aan de hand

Gelekte interne Chinese documenten tonen de details van de onderdrukking van Oeigoeren. Maar volgens Peking is er niets aan de hand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden