null Beeld
Beeld

De MegastadRio de Janeiro

O wee als in de winter het kwik onder de twintig graden komt

Het is hartje winter in Brazilië en in het zuiden, dat het verst van de evenaar ligt, betekent dat kans op sneeuw. En kou. Het kwik komt op sommige plaatsen ’s nachts nauwelijks boven het vriespunt. Echte winter dus.

Mijn standplaats Rio de Janeiro ligt ter hoogte van de steenbokskeerkring en heeft een gematigd klimaat. De winters zijn er als de Nederlandse zomers: aangenaam. De zomers zijn snikheet, de 40 graden worden vaak gehaald. De Portugese koningen, die in de negentiende eeuw hof hielden in Rio, hadden om verkoeling te zoeken een zomerpaleis in Petrópolis, een stad van een paar honderdduizend inwoners in de bergen noordwaarts.

Maar o wee, als in de winter het kwik onder de 20 graden komt. Dan klagen de cariocas ­(inwoners van Rio) over een koufront. Dan kan het hun niet schelen dat het in São Paulo, op dezelfde breedtegraad, maar meer landinwaarts en bijna 800 meter boven zeeniveau, een graad of 5 kouder is, en dat de huizen net als in Rio geen verwarming hebben.

Bermuda’s en op teenslippers

Er zijn mensen die het fijn vinden. Als er ook maar een schijn van koufront wordt voorspeld, trekken deze mensen hun maillots en laarzen uit de kast, hun sjaals en handschoenen, en hun winterjas, die ze bijna nooit aankunnen: eindelijk! In Rio kun je bijna het hele jaar in hemdjes, shorts, bermuda’s en op teenslippers lopen. Dat gaat vervelen.

Hoewel: er zijn er ook die dat nooit verveelt en die koppig vasthouden aan de Rio-look en boven hun short (vrouwen) of bermuda (mannen) een hoodie over hun zomerbloesje dragen en geteenslipperde voeten in sokken steken. Als ik niet naar buiten hoef, doe ik dat ook, en ik betrapte me er laatst op toen ik snel flessen naar de recycleverzamelplaats in onze wijk moest brengen dat ik met sokken in teenslippers over straat draafde.

Deze winter is buitengewoon droog. In de loop van de dag wordt de temperatuur dan toch nog wel aangenaam. Maar bijvoorbeeld in juli 2013, toen de paus op bezoek was, ging een hardnekkig koufront vergezeld van stevige regenbuien en een gure wind. Nederlands herfstweer, zeg maar. Katholieke jongeren die uit de hele wereld waren gekomen om de paus te vergezellen op de Wereldjongerendagen, zagen hun verblijf in het subtropische paradijs dat Rio normaal gesproken is, in het water vallen. Het kampement dat voor hen was ingericht, liep onder water en voor duizenden jongeren moesten alternatieve slaapplaatsen worden gezocht.

Ondanks de kou toch in zee zwemmen

Mijn buurvrouw Luziete had een paar Hongaarse katholieke meisjes te logeren en spreekt nog steeds vol ontzag over het feit dat ze ondanks de kou toch in zee gingen zwemmen.

Zelf ben ik in de verste verte niet zo koelbloedig als die Hongaarsen en als ik klaag over kou, fronsen mijn cariocavrienden hun wenkbrauwen. “Jij bent ­Nederlandse en in jouw land is het toch veel erger!”, zeggen ze dan. En dan leg ik maar weer uit dat we in Nederland verwarming in de huizen hebben en dat we dus niet onder een deken op de bank stukjes hoeven te tikken, zoals ik de laatste dagen in mijn appartement in Rio doe.

Als ik net zo veel geld had als het Portugese hof in de negentiende eeuw, zou ik een winteronderkomen in het noordoosten erbij nemen: Salvador, Recife, João Pessoa of Natal. Daar komt de minimumtemperatuur maar zelden onder de 22 graden. Wij bungelen in Rio nu rond de 16.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden