Een ander omstreden standbeeld in de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje. Het zou Alexander de Grote verbeelden, die vooral voor Macedonische chauvinisten een nationale held is. Beeld EPA
Een ander omstreden standbeeld in de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje. Het zou Alexander de Grote verbeelden, die vooral voor Macedonische chauvinisten een nationale held is.Beeld EPA

Rondje EuropaNoord-Macedonië

Nu mengt zelfs het Vaticaan zich in de discussie over een beeld in Noord-Macedonië

De vorige regering van Noord-Macedonië bracht voor meer dan 700 miljoen euro aan versieringen aan in de hoofdstad Skopje. Terwijl de discussie over verwijdering voortwoedt, is het verval al ingezet.

In de discussie over wat er moet gebeuren met kolossale standbeelden en bouwwerken die de Macedonische hoofdstad Skopje sinds 2014 (ont)sieren, mengt zich nu een onverwachte nieuwe partij. De bezwaren van de Grieken, die vinden dat de Macedoniërs met hun standbeelden en nepfaçades de geschiedenis van hun zuiderburen kapen, zijn niet nieuw. Ook de kritiek van architecten, ontwerpers en kunstenaars, die de protserige aankleding als niets anders zien dan wanstaltige kitsch, is genoegzaam bekend. Maar nu vindt het Vaticaan juist dat een gedenkteken voor de bekende katholieke weldoenster Moeder Teresa, van Albanese afkomst en geboren in Skopje, volgens plan moet worden afgebouwd.

Die wens bracht de Heilige Stoel in mei over tijdens een bezoek aan het Vaticaan door de Macedonische minister van buitenlandse zaken, blijkt nu uit een brief aan de burgemeester van de deelgemeente Skopje-Centrum. Het monument met een prijskaartje van 5,5 miljoen euro, waarvan de constructie in 2015 begon onder leiding van de Macedonische firma Beton, is nog steeds niet af. Burgemeester Sasa Bogdanovic vindt dat het in zijn geheel moet worden afgebroken, omdat het kolossale gevaarte de toegang via een belangrijke voetgangersstraat tot het centrale plein blokkeert. “Wij denken dat deze gedenkplaats niet op die plek moet worden gebouwd. Niet omdat we het belang ervan niet erkennen, of van de erfenis van Moeder Teresa, maar omdat hij midden in een straat is gesitueerd.” Het ministerie van cultuur moet nu een beslissing nemen.

Alle versieringen zijn er nog

De onduidelijkheid over wat er met het monument moet gebeuren staat niet op zichzelf. De meer dan 700 miljoen euro kostende versieringen in Skopje werden aangebracht door de vorige regering van het niet al te bemiddelde Noord-Macedonië. Bij zijn aantreden in 2017 zei premier Zoran Zaev dat hij ze ongedaan ging maken, zonder duidelijk te maken wanneer dat zou gebeuren. Twee jaar terug kwamen er als concessie aan Athene al bordjes bij beelden van figuren en scènes uit de oudheid, die duidelijk maken dat het eigenlijk om Griekse geschiedenis gaat. De uitleg was zonder uitzondering overal binnen een dag bekrast of beklad. Verder gebeurde er weinig; alle versieringen zijn er nog. Of nou ja, dat wil zeggen, voor zover ze niet vanzelf uit elkaar vallen.

De gebruikte materialen zijn zo goedkoop en de constructie is op sommige plekken zo slecht, dat het verval al snel inzette en intussen flink gevorderd is. Nieuwsportaal Balkan Insight publiceerde deze week een rijke collage van schimmelende zuilen, kapotte tegels, standbeelden die loskomen van hun sokkel, zuilen die grote kieren vertonen, en brokken steen die van een fontein zijn gevallen. Een deel van de nieuwe façade van het nationaal theater is omlaag gekomen, waarbij duidelijk is te zien welke materialen zijn gebruikt: gipsplaat aan de buitenkant, piepschuim aan de binnenkant. Terwijl Macedoniërs zich het hoofd breken over de vraag wat er met de versieringen moet gebeuren, lost de kwestie zich aldus mogelijk vanzelf op.

Lees ook:

Het land heet nu ‘Noord-Macedonië’ en dat heeft gevolgen voor standbeelden en monumenten

Macedonië heet nu officieel Noord-Macedonië, sinds Griekenland het toetredingsprotocol van zijn noorderbuur tot de Navo vrijdagavond heeft goedgekeurd. Wat moet er gebeuren met alle zogenaamde antieke monumenten die de afgelopen jaren in Skopje verrezen? Een kunsthistoricus weet het wel: weg ermee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden