Visserij

Noorwegen en de EU ruziën over visvangst rond Spitsbergen

De EU wil meer vis vangen in de wateren rond Spitsbergen dan Noorwegen toestaat. Beeld Eric Fokke
De EU wil meer vis vangen in de wateren rond Spitsbergen dan Noorwegen toestaat.Beeld Eric Fokke

De EU wil evenveel vis vangen in de Barentszzee als vorig jaar, maar Noorwegen is het daar niet mee eens. Vanwege de brexit moet het visquotum van het Verenigd Koninkrijk daar nu vanaf, vinden de Noren.

De spanning loopt weer hoog op tussen de Europese Unie en Noorwegen. De ruzie gaat officieel over kabeljauw, maar in Noorwegen beschouwen ze het conflict als de zoveelste aanval op de Noorse soevereiniteit over de eilandengroep Spitsbergen in de Barentszzee. En in Brussel zien ze de strijd als het zoveelste eigenzinnige Noorse optreden dat Europese vissers buitensluit.

In de wateren rond de eilanden hoog in het noorden, tussen de Noordpool en Noorwegen, claimt de Europese Unie dat ze dit jaar 28.431 ton kabeljauw mag vangen. Dat is ruim 10.000 ton meer dan Noorwegen wil toestaan. Noorwegen vindt dat het zelf over de quota gaat en verwijst daarbij naar het Spitsbergenverdrag uit 1920. Dat geeft Noorwegen – onder voorwaarden – soevereiniteit over de eilanden en regelt de rechten van de andere partners. Dat verdrag – inmiddels door 46 landen ondertekend – wordt echter door de diverse deelnemers op verschillende wijzen geïnterpreteerd.

Geen quotum meer voor Britten

Daarbovenop besloot Noorwegen in 1977 eenzijdig een ‘visserijbeschermingszone’ van 200 mijl rond Spitsbergen in te stellen. In dat gebied bepaalt Noorwegen hoeveel vis gevangen mag worden en het verdeelt quota over andere landen op grond van historische vangsten van vóór 1977 in het gebied. Na de brexit hebben de Noren het deel waar de Britten historische rechten op hebben uit het Europese quotum gehaald.

Zij onderhandelen nu over die rechten met het Verenigd Koninkrijk. Brussel eist echter het aandeel op dat het altijd al had – inclusief het quotum voor de Britten – en meent dat Noorwegen eenzijdig afspraken opzegt. Al jaren klagen leden van de Europees parlement dat Noorwegen zich te veel rechten toe-eigent in de wateren rond Spitsbergen.

De Noorse visserijminister Odd Emil Ingebrigtsen stelt in een persverklaring dat het ‘onacceptabel’ is dat de EU zichzelf quota toedeelt, omdat Noorwegen het ‘exclusieve recht’ heeft om de visserij bij Spitsbergen te reguleren. “Ik heb de EU duidelijk gemaakt dat iedere gevangen vis boven het door ons toegedeelde quotum, beschouwd wordt als een onwettige vis en dat onze kustwacht zal handhaven”, klinkt het dreigend. De Noorse premier Erna Solberg laat zich in de media in al even scherpe bewoordingen uit.

Noorwegen dreigt de kustwacht - hier bij de Lofoten - in te zetten als Europese vissers meer vangen dan Noorwegen wil. Beeld Eric Fokke
Noorwegen dreigt de kustwacht - hier bij de Lofoten - in te zetten als Europese vissers meer vangen dan Noorwegen wil.Beeld Eric Fokke

Bonje over haring en krabben

Het is niet het eerste conflict. In 2015 hadden de EU en Noorwegen bonje over haring in de Barentszzee. In 2017 was er ruzie over de krabben. De Noorse kustwacht bracht vier jaar geleden onder meer een schip uit Litouwen op. Het aanhouden van dat schip werd een zaak die uiteindelijk in het hooggerechtshof van Noorwegen belandde. De Noorse staat won, maar op andere gronden dan het antwoord op de vraag wie het voor het zeggen heeft in de Barentszzee. Het gerechtshof wenste zich niet uit te laten over de interpretatie van internationale verdragen.

Per Sandberg, die tijdens de ‘krabbenoorlog’ minister van visserij was, stelt nu op zijn Facebookpagina dat sprake is van ‘een langdurige strategie van EU-lidstaten om te kunnen oogsten binnen Noors territorium en om de Noorse soevereiniteit te testen’. Volgens Sandberg werd hij indertijd ‘gegrild, lastiggevallen en bijna bedreigd door enkele lidstaten’.

De huidige Eurocommissaris voor visserij is Virginijus Sinkevičius uit Litouwen, een land met grote belangstelling voor de krabben in de Barentszzee. Zijn woordvoerder reageert in een e-mail: “De commissie analyseert momenteel passende maatregelen om de discriminerende maatregelen van Noorwegen tegen te gaan, mochten deze niet worden ingetrokken, en zal deze met de lidstaten bespreken”.

Lees ook:

Er woedt een oorlog tussen de EU en Noorwegen op de Barentszzee - en die gaat over een krab.

Wie is de baas in de Barentszzee? De EU en Noorwegen ruziën erover. Een conflict over krabben, maar eigenlijk ook over olie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden