Toeristen lopen over het San Marcoplein in Venetië, waar het water sinds 1966 niet zo hoog heeft gestaan.

Venetië Noodtoestand

Noodtoestand in Venetië: bewoners vrezen voor permanente beschadiging van hun stad

Toeristen lopen over het San Marcoplein in Venetië, waar het water sinds 1966 niet zo hoog heeft gestaan. Beeld AFP

De Italiaanse premier Conte riep donderdag de noodtoestand uit voor Venetië, waar de schade snel toeneemt door de overstromingen van deze week. 

De sirene klonk donderdag opnieuw door de steegjes en over de pleinen van Venetië, als waarschuwing dat er hoog water op komst is. Dinsdag steeg het water in de lagune waar Venetië in is gebouwd met 1,87 meter, het op een na hoogste niveau dat ooit in de stad is gemeten. Het record werd gevestigd in 1966 toen het water nog 7 centimeter hoger stond. 

“De situatie is dramatisch”, stelde de Italiaanse premier Giuseppe Conte woensdag al vast toen hij poolshoogte kwam nemen in de stad die voor ongeveer 85 procent is ondergelopen. Hij kon met eigen ogen zien hoe de San Marco-basiliek, inclusief de beroemde crypte, onder een laag water staat. Gevreesd wordt dat het zoute water de marmeren tegels al heeft aangetast. Op het plein ervoor laten toeristen hun koffers drijven in plaats van rollen; het water staat op sommige plekken te hoog om loopplanken te kunnen plaatsen.

‘Wij lopen zelf ook risico’

Volgens de Italiaanse premier moeten er snel fondsen beschikbaar komen om de meest dringende schade te herstellen, om dat te realiseren kondigde zijn regering de noodtoestand af voor de stad. De schade kan volgens de burgemeester van Venetië, Luigi Brugnaro, oplopen tot in de honderden miljoenen euro’s. “Huizen, winkels en monumenten zijn beschadigd. Bovendien lopen wij zelf ook risico.” Door het hoge water zijn deze week al twee doden gevallen, een van de slachtoffers werd geëlektrocuteerd toen hij probeerde water uit zijn huis weg te pompen.

Een vrouw gooit water uit haar zaak. Beeld Reuters

Schade is er ook vanwege afgelaste evenementen; concerten in het theater La Fenice kunnen bijvoorbeeld niet doorgaan omdat de controlekamer onder water staat en de elektriciteit uit voorzorg is afgesloten. Veel musea hebben hun deuren gesloten, ook de scholen zijn dicht.

Voorzorgsmaatregelen zijn de Venetianen wel gewend te nemen, aangezien hun stad jaarlijks overstroomt als de sirocco-wind water uit de Adriatische zee naar de lagune en kanalen voert. Maar de houten en stalen schotten die hotels en winkels plaatsen als bescherming, zijn bij deze waterstanden niet afdoende.

Hoog water deze week op het Piazza San Marco, hier het eeuwenoude Dogepaleis dat net als de San Marco basiliek onder water liep. Beeld Getty Images

‘Dit hadden we kunnen voorkomen’

Net zo regelmatig als de stad onderloopt, keren in Venetië dan ook de discussies terug over de bouw van een ­mobiele dam, ook wel bekend als het Mose-project. Sinds de grote overstroming in 1966 wordt al over de noodzaak van een stormvloedkering gesproken, maar pas na decennia van praten is in 2003 daadwerkelijk een begin gemaakt met de constructie van de dam. Die had al een paar jaar geleden klaar moeten zijn, maar na vertraging op vertraging is de dam nog altijd niet af. Bij het project werd grootschalige corruptie ontdekt; er is voor tientallen miljoenen euro’s aan smeergeld betaald. Ook is het budget met 5,5 miljard euro flink hoger ­uitgevallen dan de 1,6 miljard euro die de waterkering  aanvankelijk zou ­kosten.

“Als Mose al dienst had gedaan, dan hadden we deze uitzonderlijk hoge waterstand kunnen voorkomen”, zei Brugnaro eerder deze week gefrustreerd. Toch zal de burgemeester zijn stad voorlopig zonder dam moeten zien te beschermen. Als alles volgens plan verloopt is Mose pas eind 2021 ­afgerond. En dan is het nog maar de vraag of de waterkering haar werk goed zal kunnen doen. Sommige experts hebben zo hun twijfels, onder andere omdat een deel van de stalen constructie al is gaan roesten.

Lees ook:
Het water komt, dus Venetië smacht naar zijn dam

Al meer dan 15 jaar bouwt Venetië aan zijn eigen waterkering om de stad te beschermen tegen de jaarlijkse vloed van zout water. Na vertraging door een corruptieschandaal lijkt de oplevering nu te naderen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden