VoorbeschouwingEU-aanpak coronacrisis

Nog genoeg coronaproblemen op EU-top, met vaccinleveringen en vaccinatiecertificaten

Europees Commissaris voor de interne markt Thierry Breton (rechts) bracht maandag een bezoek aan de Pfizer-vaccinfabriek in het Belgische Puurs. Hij voorzag daar dozen met vaccins van een EU-sticker.  Beeld AFP
Europees Commissaris voor de interne markt Thierry Breton (rechts) bracht maandag een bezoek aan de Pfizer-vaccinfabriek in het Belgische Puurs. Hij voorzag daar dozen met vaccins van een EU-sticker.Beeld AFP

Op een extra EU-top steken regeringsleiders donderdag en vrijdag de koppen bij elkaar over onder meer vaccinproblemen en vaccinatiecertificaten.

De meeste Europese regeringsleiders, onder wie Mark Rutte, hadden bijna een jaar geleden niet kunnen bevroeden dat ze eind februari 2021 wéér moesten praten over precies dezelfde corona-onderwerpen. Daaronder vallen hun zoveelste pogingen om de besmettingscurves omlaag te drukken en het lukraak sluiten van grenzen door een handvol landen, waardoor de interne EU-markt weer aan het haperen is.

Het lijkt wel Groundhog Day, tijdens een extra EU-top donderdag en vrijdag. Die vindt plaats per videoverbinding – ook zo’n fenomeen waarvan de regeringsleiders vorig jaar waarschijnlijk hadden gedacht dat het tijdelijk zou zijn.

Stroperige vaccinlevering

Maar ze komen ook genoeg nieuwe covidthema’s tegen, zoals de problemen rond de vaccins, vooral de stroperige productie en de tegenvallende leveringen. Dinsdag stuurden de premiers van België, Denemarken, Litouwen, Polen en Spanje een brief aan de voorzitter van hun top, Charles Michel. Daarin pleiten ze voor gezamenlijke inspanningen om de productiecapaciteit in Europa te verhogen. Een logische gedachte, vinden andere landen, maar die inspanningen zullen de huidige kortetermijnproblemen niet oplossen.

Bovendien is de communicatie door met name farmabedrijf AstraZeneca chaotisch te noemen. Dinsdag zong het bericht rond dat het concern in het tweede kwartaal niet de beloofde 180 miljoen doses aan de EU zou leveren, maar niet meer dan de helft ervan. Een dag later werd dat weer tegengesproken. De verwarring blijft.

De Europese Commissie kreeg eerder veel kritiek vanwege mogelijke missers bij het bestellen van de vaccins. Daarover zullen de regeringsleiders zich tegenover de meevergaderende commissievoorzitter Ursula von der Leyen waarschijnlijk koest houden. Iedereen schaart zich achter de gekozen strategie om de commissie centraal te laten inkopen.

Hooguit zal er gemopper klinken over de wat al te juichende kreten van onder anderen Von der Leyen vlak voor de jaarwisseling, toen de eerste EU-vaccinaties eraan zaten te komen. “Toen werd zo’n beetje de redding van de wereld aangekondigd”, aldus een EU-diplomaat. “Dat is tegengevallen.”

Vaccinatiecertificaten

Een ander relatief nieuw onderwerp dat op het hoogste niveau wordt besproken, zijn de vaccinatiecertificaten. Vooral de toerismelanden in het zuiden willen die. Zij zullen een tweede mislukt zomerseizoen economisch moeilijk kunnen bolwerken.

Vooralsnog blijven die toekomstige prikpapiertjes meer vragen oproepen dan duidelijkheid verschaffen. Welke rechten kunnen de bezitters eraan ontlenen? Krijgen ze voorrang in vliegtuig, concertzaal of restaurant? In hoeverre kan een volledig gevaccineerde het coronavirus (in welke variant dan ook) nog bij zich dragen en besmettelijk zijn? Vooral dat laatste blijft een ‘open vraag’, zegt een andere hoge EU-functionaris.

Toch zijn tal van internationale organisaties, van de Wereldgezondheidsorganisatie tot luchtvaartkoepel IATA en van rijkelanden-club Oeso tot de EU zelf, koortsachtig de mogelijkheden van een vaccinatiecertificaat aan het onderzoeken.

Ondanks alle twijfels wordt niet uitgesloten dat aan de wens van de toerismelanden zal worden voldaan. Mogelijk ligt er in juni al iets, al is het dan een voorlopig houtje-touwtje-certificaat. Het zal dan aan de landen zelf zijn hoe ze daarmee omgaan. Woensdag maakten Slowakije en Tsjechië al bekend dat buitenlandse bezoekers vanaf zaterdag niet in quarantaine hoeven als ze kunnen aantonen twee keer gevaccineerd te zijn.

Veiligheid en defensie

Achterstallig onderhoud, zo zou je de tweede dag van de EU-videotop kunnen omschrijven. De regeringsleiders houden vrijdagochtend een discussie over veiligheid en defensie. Mede door de corona-urgentie van vorig jaar is het alweer zo’n tweeënhalf jaar geleden dat die strategische onderwerpen op het hoogste Europese niveau zijn besproken.

Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg zal aanschuiven aan de virtuele tafel, waar ook de nieuwste dreigingen op het gebied van misinformatie en cyberaanvallen aan de orde komen.

Een EU-diplomaat verwacht ‘geen controverse’. Tegelijk is duidelijk dat de EU-landen grofweg verdeeld zijn (en blijven) in twee kampen: zij die door het inklappen van de Amerikaanse veiligheidsparaplu een zelfstandig EU-defensieapparaat willen optuigen, en degenen die het liever via de bestaande Navo-samenwerking willen blijven spelen.

De laatste ontwikkelingen rond Rusland en de kwestie-Navalny staan niet apart op de agenda, maar er zullen ongetwijfeld regeringsleiders zijn die dit onderwerp willen aankaarten.

Lees ook:
Alle aandacht van Brussel gaat naar de nieuwe varianten van het coronavirus

De Europese Commissie trekt 225 miljoen euro uit voor opsporing van en onderzoek naar virusvarianten.

Von der Leyen erkent vaccin-fouten, maar zegt geen sorry

De voorzitter van de Europese Commissie ligt al een tijdje onder vuur wegens haar optreden in de vaccinatiestrategie. De meeste Europarlementariërs wijzen liever op het grote geheel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden