Buitengrens EU

Nog een muur in Europa: Litouwen wil vluchtelingenhek op grens met Wit-Rusland

Migranten die door de Litouwse grensbewakingsdienst werden aangehouden, zitten op een stoepje in het plaatsje Kalviai. Beeld Reuters
Migranten die door de Litouwse grensbewakingsdienst werden aangehouden, zitten op een stoepje in het plaatsje Kalviai.Beeld Reuters

Het aantal migranten dat vanuit Wit-Rusland de grens met Litouwen oversteekt, blijft toenemen. Vilnius wil nu een hek bouwen om de grensoverschrijdingen te bemoeilijken.

Op hun hurken of in kleermakerszit zit een handvol mannen en vrouwen op een akker ergens in het oosten van Litouwen, niet ver van de Wit-Russische grens. Naast hen op een onverharde weg staat een auto met knipperende zwaailichten. Een man in legeruniform spreekt de mensen toe. Op een ander beeld dat door de Litouwse grensbewakingsdienst werd vrijgegeven zijn vier mannen te zien die zich in het hoge gras aan een bosrand vlakbij diezelfde grens ophouden. Achter hen staat een agent met een herdershond die de mannen zojuist ontdekte.

In alle gevallen gaat het om migranten die de afgelopen weken illegaal de grens overstaken tussen Wit-Rusland en Litouwen. Volgens de autoriteiten in Vilnius zijn het grotendeels Irakese vluchtelingen die met hulp van de regering in Minsk de grens naar de EU-lidstaat overstaken, nadat de Wit-Russische president Loekasjenko eind mei aankondigde migranten niet langer tegen te houden. “Voorheen hielden we drugs en migranten tegen. Nu slikken jullie dit maar en vangen jullie ze zelf maar”, sneerde de potentaat destijds, nadat de spanningen tussen Brussel en Minsk hoog opliepen vanwege de ‘vliegtuigarrestatie’ van de Wit-Russische journalist Roman Protasevitsj en zijn vriendin Sofia Sapega.

Professionele organisatie achter de grensoverzettingen

Om die illegale grensoverschrijdingen een halt toe te roepen, wil de Litouwse premier Ingrida Simonyte nu een hek neerzetten op de grens met Wit-Rusland. Daarnaast wordt het leger ingezet in het gebied om de grens extra te beveiligen. “We zullen beginnen met de bouw van een extra fysieke barrière die Litouwen en Wit-Rusland scheidt”, zei Simonyte woensdag tijdens een persconferentie. “Dat moet een signaal zijn en de organisatoren van de illegale migratiestromen afschrikken.”

Volgens de minister-president zit er een betrekkelijk professionele organisatie achter de grensoverzettingen van asielzoekers uit het Midden-Oosten, die behalve uit Irak ook uit Syrië en Iran komen. “Er zijn reisorganisaties die via directe vluchten Minsk met bijvoorbeeld Bagdad verbinden, en er zijn agentschappen in zowel Wit-Rusland als andere landen die ‘toeristen’ naar Minsk lokken”, zo vertelde Simonyte aan persbureau Reuters. Ze baseert zich daarbij op documenten die enkele migranten bij zich droegen.

De afgelopen weken arriveerden enkele honderden migranten in Minsk op dergelijke lijnvluchten, zo stelde de premier. Direct na aankomst begeleidden de Wit-Russische autoriteiten de vluchtelingen naar een plek langs de 680 kilometer lange grens met Litouwen waar de grenswachters aan Wit-Russische zijde de asielzoekers hielpen de grens over te steken.

Wit-Russische ambassadeur op het matje geroepen

Op deze manier wisten alleen al in de eerste week van juli ten minste 779 migranten Litouwen te bereiken. Ter vergelijking: in de eerste zes maanden van dit jaar arriveerden er slechts 636 migranten in Litouwen door de grens met Wit-Rusland over te steken. Inmiddels geldt de noodtoestand in Litouwen en heeft het ministerie van buitenlandse zaken de Wit-Russische ambassadeur in Vilnius op het matje geroepen.

Volgens de Litouwse minister van buitenlandse zaken Gabrielius Landsbergis probeert Loekasjenko ‘migratie als wapen te gebruiken door ons besluit over sancties te ondermijnen’. De actie heeft inderdaad alles weg van een vergeldingsmaatregel. Door migranten illegaal de grens over te laten, wil Loekasjenko zijn ongenoegen uiten over de recente strafmaatregelen die de EU tegen zijn regime instelde na de arrestatie van Protasevitsj.

Vooralsnog krijgen de migranten onderdak in Litouwen. Premier Simonyte liet daarnaast weten dat het land op korte termijn mogelijk grenscontroles met aangrenzende EU-lidstaten gaat instellen om te voorkomen dat de migranten verder de EU in kunnen reizen. Daarnaast patrouilleert er sinds begin deze maand personeel van het Europese grensagentschap Frontex langs de Europese buitengrens in het oosten van de Baltische staat.

Lees ook:

Wie zijn de Wit-Russen die de EU op de sanctielijst plaatst?

De namen van de Wit-Russische personen en bedrijven die op de Europese sanctielijst staan, zijn bekend. Wie zijn deze mensen en waar verdienen ze hun geld mee?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden