Soedan

Nieuwe wet verbiedt vrouwenbesnijdenis in Soedan

Soedanse vrouwen bij een demonstratie om aandacht te vragen voor het geweld tegen vrouwen en kinderen, in november 2019.Beeld EPA

Soedanese vrouwenorganisaties hebben verheugd gereageerd op het verbod op vrouwenbesnijdenis. ‘Maar de wet moet wel worden uitgevoerd.’

Soedan staat op het punt om vrouwenbesnijdenis strafbaar te maken. De ministerraad heeft een nieuwe wet aangenomen die de praktijk bestraft met drie jaar gevangenis. De soevereine raad, de hoogste macht van het land, moet nog wel zijn fiat geven. Maar nu al wordt de nieuwe wet door Soedanese vrouwen gevierd als een grote overwinning. “Het is geweldig nieuws”,  zegt Mai Hashim, hoofd van de non-gouvernementele ontwikkelingsorganisatie CCFD telefonisch vanuit de Soedanese hoofdstad Khartoem. “Maar”, voegt ze er direct aan toe, “een wet alleen maakt geen verschil. De wet moet ook echt worden uitgevoerd. Er mag geen sympathie bestaan voor mensen die een meisje of een vrouw besnijden of daar toestemming voor geven. Die mensen moeten worden behandeld als criminelen.”

Soedan heeft een van de hoogste aantallen besneden vrouwen ter wereld. Het laatste VN-onderzoek naar vrouwenbesnijdenis in het land dateert uit 2014 en concludeert dat 87 procent van de meisjes en vrouwen tussen de 14 en 49 jaar genitale verminking heeft ondergaan.  Infibulatie komt het meest voor, waarbij alle of een deel van de buitenste geslachtsorganen worden verwijderd waarna vervolgens de vaginale opening wordt vernauwd. De procedure, meestal uitgevoerd met een scheermesje of een speciaal mes, vindt vaak plaats zonder verdoving. Chronische gezondheidsproblemen zijn regelmatig het gevolg. “Er waren al veel vrouwen, vooral degenen met seksuele en gezondheidsproblemen door besnijdenis, die hun dochters wilden beschermen tegen de barbaarse praktijk. Maar vaak hadden ze geen andere keuze omdat families vasthielden aan de traditie. Met de nieuwe wet staan vrouwen sterker in hun verzet omdat ze kunnen wijzen op de strafrechtelijke gevolgen”, meent Hashim. 

Activisten dat vrouwenbesnijdenis nu ondergronds zal gaan

Activisten vrezen dat vrouwenbesnijdenis nu ondergronds zal gaan in Soedan, zoals dat ook in andere Afrikaanse landen het geval is. Laborante Aisha Salman meldt telefonisch uit Khartoem dat er nu ‘verklikkers’ nodig zijn om de wet kracht bij te zetten. “Er zullen mensen zijn die blijven geloven in de noodzaak van vrouwenbesnijdenis en in het geheim de procedure laten uitvoeren. Het is belangrijk dat iedereen in de maatschappij die zoiets te weten komt, het bij de autoriteiten gaat melden.”

Hoewel vrouwenbesnijdenis vaak wettelijk verboden is, gebeurt het nog steeds in 27 Afrikaanse landen en ook in Azië en het Midden-Oosten. De families van besneden meisjes krijgen vaak een grotere bruidsschat en bovendien heerst het geloof dat het een religieuze verplichting is. Maar de Soedanese minister van religieuze zaken, Nasr al-Din Mufre, zei onlangs: “Het is een praktijk waar in de huidige tijd geen plaats meer voor is”. Hij voegde eraan toe dat er geen rechtvaardiging voor bestaat binnen de islam, de religie waar de meeste Soedanezen toe behoren.

In Soedan werden al eerder pogingen ondernomen om vrouwenbesnijdenis  uit te bannen maar die stuitten op hevig verzet van de voormalige president Omar al Bashir. Hij werd vorig jaar afgezet na maanden van protesten tegen zijn regime, waarbij vrouwen een belangrijke en leidende rol speelden. De overgangsregering van burgers en militairen die het bewind van Bashir opvolgde, wordt sindsdien onder druk gezet om vrouwenemancipatie door te voeren. In november werd bijvoorbeeld een wet aangenomen waardoor onder meer het dragen van lange broeken in het openbaar door vrouwen niet meer strafbaar is. 

‘Nu moeten we nog gelijke kansen krijgen’

“We zijn er nog niet. Nu moeten we nog gelijke kansen krijgen in het onderwijs, op het gebied van werk en in de politiek”, vindt Hashim. “Emancipatie van vrouwen moet gebeuren door de inzet van de hele maatschappij. Net als de uitbanning van vrouwenbesnijdenis die een gezamenlijk inspanning vereist van vrouwen en mannen.”

Lees ook:
De vrouwen in Soedan komen in opstand: ‘Wij zijn geen etalagepoppen’

Vrouwen komen in opstand in Soedan: ‘Bashir probeerde onze Afrikaanse cultuur te veranderen in een Arabische en dat moet teruggedraaid worden.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden