Crisis Wit-Rusland

Nieuwe sancties tegen Wit-Rusland: straf voor wie meewerkt aan overbrengen migranten

Ook maandag verzamelden zich weer grote groepen migranten aan de grens tussen Wit-Rusland en Polen.  Beeld via REUTERS
Ook maandag verzamelden zich weer grote groepen migranten aan de grens tussen Wit-Rusland en Polen.Beeld via REUTERS

Voortaan kunnen ook personen of bedrijven worden gestraft die actief meewerken aan het overbrengen van migranten naar de grens met EU-landen.

Christoph Schmidt

De Europese Unie schakelt een tandje bij in het sanctiebeleid tegen Wit-Rusland. Met het uitbreiden van de criteria voor die strafmaatregelen kunnen nu ook personen en instellingen worden getroffen die direct te maken hebben met het actief ophalen en doorsturen van migranten naar de grenzen van EU-landen. De 27 EU-ministers hebben maandagochtend ingestemd met die stap.

“Het besluit weerspiegelt de vastberadenheid van de EU om op te treden tegen de instrumentalisering van migranten voor politieke doeleinden”, zei EU-buitenlandchef Josep Borrell. “We duwen terug tegen deze onmenselijke en illegale praktijk.”

Het vierde pakket aan sancties

Sinds vorig jaar zomer heeft de EU al vier sanctiepakketten tegen het regime in Minsk aangenomen. De eerste hadden te maken met de overduidelijke verkiezingsfraude waarmee dictator Aleksandr Loekasjenko heeft kunnen vastklampen aan de macht. In het voorjaar onderschepte het regime een Ryanair-vliegtuig uit het EU-luchtruim, met aan boord activist en journalist Roman Protasevitsj en zijn partner.

Loekasjenko sloeg terug na die daaropvolgende EU-sancties door migranten te laten overvliegen uit onder meer Irak en Syrië en ze linea recta naar de grens met Litouwen en later Polen te dirigeren. Aanvankelijk waren dat kleine groepjes, maar sinds deze maand bivakkeren duizenden migranten in de vrieskou aan de grens tussen Wit-Rusland en Polen. Dat laatste land doet er alles aan om ze tegen te houden.

Met het nieuwe EU-sanctieregime kunnen ook politici, vliegtuigmaatschappijen en reisbureaus worden gestraft als ze meewerken aan dit gesleur met migranten, waarmee Loekasjenko de EU hoopt te destabiliseren. De komende dagen wordt de EU-lijst voltooid met personen en bedrijven die op de sanctielijst komen.

Druk op de grens neemt toe

Borrell zei bij aanvang van de vergadering dat er positieve ontwikkelingen zijn aan de bron, namelijk de landen van herkomst waar de migranten het vliegtuig naar Minsk nemen. Over het ‘stoppen van die vluchten’ zei Borrell: “Dat is bijna gedaan”. Vrijdag lieten de Turkse autoriteiten weten dat houders van onder meer Iraakse, Jemenitische of Syrische paspoorten niet meer met een enkeltje Minsk op een lijnvlucht van Turkish Airlines mochten stappen. Het Russische Aeroflot heeft die stap nog niet gezet.

Intussen blijkt uit beelden op sociale media dat de druk op de Poolse grens vooralsnog toeneemt, met honderden migranten die tegenover Poolse grenswachten komen te staan.

De vraag blijft of de EU-sancties enig effect zullen hebben. De Duitse minister Heiko Maas is daar somber over. “We zijn nog ver verwijderd van een einde aan de spiraal van sancties.” Enkele collega-ministers uitten hardere politieke taal tegen Minsk dan de sancties vooralsnog kunnen waarmaken, door de praktische en juridische complicaties. Zo ziet de Litouwse minister Gabrielius Landsbergis het liefst dat het luchtruim boven het vliegveld van Minsk een ‘no-fly-zone’ wordt.

Lees ook:
Aan de Poolse grens heerst de angst. ‘We zijn bang, voor oorlog en voor de migranten’

Grote groepen migranten zijn via de Wit-Russische naar de Poolse grens gestuurd. Het ogenschijnlijke doel daarvan, angst en twijfel zaaien in Europa, werkt in ieder geval bij een deel van de Poolse grensbewoners.

Migratie gebruiken om de EU te chanteren: Loekasjenko is niet de enige die het doet

De Wit-Russische machthebber Aleksandr Loekasjenko is niet de eerste die migratie gebruikt om de EU onder druk te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden