Russisch gas

Nieuwe gasdeal met Oekraïne is een overwinning voor Moskou

De Russische (links) en Oekraïense ministers van energie staan de media te woord over de gasdeal.Beeld AFP

Moskou en Kiev hebben op de valreep een deal gesloten over het transport van Russisch gas door Oekraïne naar Europa. Ondanks een ogenschijnlijk compromis, trekt Rusland op meerdere fronten aan het langste eind.

De timing van de nieuwe gasdeal tussen Oekraïne en Rusland had voor Moskou niet beter gekund. Vlak voordat de overeenkomst werd beklonken kondigden de Verenigde Staten sancties af tegen aannemers die betrokken zijn bij de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding. Hierdoor loopt deze nieuwe gasleiding die Russisch gas zonder Oekraiense tussenkomst via de Oostzee direct naar Europa moet vervoeren, enige vertraging op. President Poetin kondigde woensdag aan een Russisch schip naar de Oostzee te sturen dat verder zal gaan met de aanleg van de pijpleiding nu het Nederlands-Zwitserse Allseas zijn schepen uit het project heeft teruggetrokken vanwege de Amerikaanse sancties.

Compromis

De bestaande gasdeal tussen Moskou en Kiev loopt 1 januari af. Om te voorkomen dat de export van gas naar Europa vrijwel stil valt, wilde Moskou voor het einde van het jaar een nieuwe overeenkomst met Kiev te sluiten. Oekraïne wilde op zijn beurt uitkomen op een langdurig contract, zodat het zich ook de komende jaren verzekerd weet van inkomsten voor de doorvoer van Russisch gas.

De deal die onlangs werd gesloten, heeft op het eerste gezicht veel weg van een compromis. Het Russische gasbedrijf Gazprom stuurde oorspronkelijk aan op een overeenkomst voor de korte termijn om de periode tot voltooiing van het Nord Stream 2-project te overbruggen. Daarna zou Gazprom de vrije hand hebben om gas direct naar Europa te transporteren. Kiev wilde het liefst een deal van tien jaar met een jaarlijkse doorvoer van 65 miljard kubieke meter gas.

De uiteindelijke overeenkomst is vijf jaar geldig. In 2020 zal Moskou nog 65 miljard kubieke meter gas door Oekraïense leidingen transporteren, maar in de jaren daarna wordt de hoeveelheid teruggeschroefd naar 40 miljard kubieke meter. Daarmee lijkt Moskou aan het langste eind te trekken. Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa terwijl Nord Stream 2 wordt afgebouwd. Daarna kan het bedrijf de kraan iets dichtdraaien en op den duur naar eigen goeddunken verder af sluiten.

Oud geschil opgelost

Een ander belangrijk punt van de deal is de afwikkeling van oude juridische geschillen tussen de twee landen. Volgens het akkoord betaalt Rusland eenmalig drie miljard dollar aan Oekraïne naar aanleiding van een conflict over de hoeveelheid gas die Moskou in de afgelopen jaren aan Kiev leverde. Daar staat tegenover dat Kiev de overige miljardenclaims laat vallen. Daarmee trekt Moskou ook in de juridische strijd uiteindelijk aan het langste eind.

Lees ook:
Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is bijna af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden