Strafmaatregelen

Nieuwe economische sancties op Iran zullen weinig toevoegen

De druk op militair ingrijpen door de VS neemt toe. Beeld AP

Trump wil vanwege de drone-aanval de druk op Iran weer opvoeren. Maar sancties, hoe hard ze ook aankomen, zullen Teheran niet op de knieën dwingen.

De Amerikaanse president Donald Trump dreigt met nieuwe maatregelen tegen Iran naar aanleiding van de mysterieuze drone-aanval op Saudi-Arabië. Volgens de Verenigde Staten zat Iran erachter, en Washington overweegt ‘strafmaatregelen’, hoewel tot op heden geen bewijzen zijn geleverd van Irans betrokkenheid. De druk om militair in te grijpen neemt toe, want het dreigen met economische sancties maakt nauwelijks meer indruk. 

Trump heeft zijn adviseurs en zijn defensieminister gevraagd een lijst van militaire doelwitten samen te stellen voor het geval hij besluit Iran aan te vallen. Of hij het werkelijk aandurft militair in te grijpen in Iran is de vraag, want Trump houdt – ondanks zijn oorlogszuchtige retoriek – niet van militaire avonturen.

Missie afgeblazen

De laatste grote crisis tussen Iran en de VS vond plaats in juni, toen Iran een Amerikaanse drone neerhaalde boven de Perzische Golf. Trump dreigde toen met een aanval op Iran, en volgens verschillende Amerikaanse media waren de bommenwerpers al op weg naar het land toen Trump een aantal minuten voor de aanval besloot de missie af te blazen. Het bombarderen van Iran, waarbij mogelijk honderden Iraanse militairen zouden omkomen, stond niet in verhouding tot het verlies van een onbemand toestel, aldus Trump. Dus besloot hij om weer economische sancties in te stellen, deze keer gericht op leden van het Iraanse militaire en politieke establishment.

Trump legde eerder al maatregelen op aan Iran. In 2018 trok hij de VS terug uit de nucleaire deal met Iran, en draaide hij de sanctieverlichting terug. Daarna stelde hij harde, nieuwe sancties in.

De president beschouwt sancties als een minder riskant alternatief voor oorlog. De Iraanse olieindustrie ligt als gevolg van de Amerikaanse sancties nagenoeg stil omdat vrijwel geen enkel land Iraanse olie afneemt uit vrees doelwit te worden van Amerikaanse strafmaatregelen. Banken doen liever geen zaken meer met het land om dezelfde reden. De VS zijn er in korte tijd in geslaagd Irans economie te verlammen, zonder dat zij daarvoor een schot hoefden te lossen.

Nucleaire programma 

Maar ondanks al het economische geweld blijft Irans gedrag en buitenlandpolitiek onveranderd. Iran laat zich niet intimideren en besloot onlangs zijn nucleaire programma weer op te voeren. Het land nam in juli een Britse schip in de Straat van Hormuz in beslag, en Teheran bleef uiterst warme banden onderhouden met de sjiitische milities in Irak, met het Libanese Hezbollah en met de Houthi-rebellen in Jemen. Zaterdag volgde de drone-aanval op de Saudische olie-installatie.

Trump liet woensdag weten de economische sancties tegen Iran ‘substantieel te verzwaren’. Maar die voegen niet veel meer toe aan de bestaande. Om geloofwaardig te blijven, moet hij naar zwaardere middelen grijpen: militaire actie. Het is onwaarschijnlijk dat Trump zoiets aandurft. Dat bleek woensdag, toen hij zei dat er veel alternatieve maatregelen zijn te bedenken voor oorlog. Zijn minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo zei gisteren dat Washington diplomatieke druk verkiest boven oorlog. 

De Iraanse buitenlandminister ­Javad Zarif dreigde gisteren met een ‘totale oorlog’ als de VS toch tot militaire actie overgaan. “We willen niet in een militaire confrontatie terechtkomen”, zei Zarif, “maar we zullen geen moment twijfelen om ons grondgebied te verdedigen.”

Lees ook: 

Iran overschrijdt uraniumgrens en zet druk op EU

Iran gaat verder met het verrijken van uranium dan afgesproken. Dat moet Europese landen dwingen tot concessies.

Een dodelijk wapen knutsel je zo in elkaar

De drone was lange tijd het symbool van de Amerikaanse ‘oorlog tegen terrorisme’, maar inmiddels zijn de onbemande toestelletjes uiterst geschikte wapens geworden om terreur mee te zaaien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden