AnalyseFranse parlementsverkiezingen

Niet Le Pen, maar de linkse Mélenchon is nu het gevaar voor Macron

In Le Carillon een van de cafés in Parijs waar in 2015 een terroristische aanslag plaatsvond, wordt de verkiezingswinst van president Macron gevierd. Beeld Getty Images
In Le Carillon een van de cafés in Parijs waar in 2015 een terroristische aanslag plaatsvond, wordt de verkiezingswinst van president Macron gevierd.Beeld Getty Images

Na de race naar het Élysée stort de Franse politiek zich nu op de verkiezingen voor de Franse Tweede Kamer. Voor de herkozen Macron komt het gevaar nu vooral van links.

Kleis Jager

Marine Le Pen zag na haar verlies zondag - haar derde nederlaag - een half vol glas. Haar score (42,5 procent van de stemmen) is het beste resultaat dat ooit is geboekt door een kandidaat van haar beweging, die zij zelf ‘rechts-nationaal’ noemt. Ruim dertien miljoen mensen stemden op haar.

En dat terwijl Le Pen (53) al zo vaak is opgegeven en de verdwijning van haar partij, het Rassemblement National (RN), meerdere keren is voorspeld. Alle reden volgens Le Pen om de zogenoemde derde ronde - de verkiezingen voor de Assemblée Nationale op 12 en 19 juni - met vertrouwen tegemoet te zien.

Toch is het zeer de vraag of Le Pen dit keer slaagt, waar zij altijd heeft gefaald. De partij heeft nu acht van de 577 zetels, te weinig om een parlementaire groep te vormen die toegang geeft tot meer politieke invloed en meer geld. Hiervoor zijn vijftien zetels nodig.

Het grote probleem voor Le Pen is het gebrek aan serieuze kandidaten. Ook dit keer verschijnt men waarschijnlijk niet eens in alle 577 kiesdistricten aan de start.

Ook bleken haar kiezers altijd minder gemotiveerd voor deze stembusgang. In Frankrijk draait alles om de presidentsverkiezingen, het parlement is minder machtig dan in bijvoorbeeld Nederland. Dat gegeven - ‘het heeft toch geen zin’ - telt voor het electoraat van Le Pen nog zwaarder.

Absolute meerderheid in district nodig

Daarbij hebben kandidaat-Kamerleden een absolute meerderheid in hun district nodig om te winnen, Frankrijk kent geen evenredige vertegenwoordiging. Dat maakt het heel moeilijk voor een partij die weliswaar groot is, maar nooit bondgenoten kon vinden. Misschien dat Le Pen deze keer zaken zal doen met Reconquête! van de oud-journalist Éric Zemmour. Maar ook dat is zeker geen garantie op succes.

Vandaar dat Emmanuel Macron zich veel meer zorgen maakt over de verrichtingen van Jean-Luc Mélenchon, de leider van radicaal links, dan over Le Pen. Mélenchon plaatste zich in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op 10 april met 22 procent van de stemmen net niet voor de finale.

Gezamenlijk links front

Deze 71-jarige routinier onderhandelt met de groenen, de socialisten en de communisten over een gezamenlijk front. Mélenchon beweert dat hij voor een linkse meerderheid kan zorgen, waarna Macron er niet omheen zou kunnen om hem als premier te benoemen.

De kans dat dit lukt, wordt erg klein geacht, voor dit scenario is het huidige Frankrijk veel te rechts. Maar Mélenchon lijkt wel hard op weg om de belangrijkste oppositieleider te worden. Dat is zorgelijk voor Macron. De weerstand in de Assemblée zal vooral komen van ‘insoumis’ (ononderworpenen) zoals de achttien leden van Mélenchons groep in de Assemblée worden genoemd, Kamerleden die weten hoe ze de aandacht van het publiek moeten krijgen.

Voor de president zal het ten slotte moeilijker worden om zich van een meerderheid te verzekeren dan vijf jaar geleden. Volgens een peiling die Ipsos Sopra-Steria zondag publiceerde hoopt 56 procent van de kiezers dat hij deze verkiezingen verliest.

Volgens de laatste berichten zal Macron zelf bepalen wie van zijn weinig solide partij La République en Marche (LREM) in welk district kandidaat mag zijn. Omdat hij de strijd niet alleen met LREM kan winnen - de afgelopen jaren gingen alle tussentijdse verkiezingen verloren - onderhandelt hij ook over een alliantie met andere middenpartijen zoals Horizons. Horizons is de ‘macronistische’ formatie van zijn eigen oud-premier Édouard Philippe.

LREM, dat nooit wortel schoot ‘in het land’, wordt dus verbouwd. Maar of het resultaat een nieuwe partij is of een meer platform-achtige constructie, is nog niet duidelijk.

Lees ook:

Macron wil in zijn tweede termijn groener, socialer en minder solistisch zijn

De Franse president Macron mag zich opmaken voor zijn tweede termijn. Met 58,54 procent van de stemmen heeft hij de Franse presidentsverkiezingen gewonnen. Maar wat wil hij daar eigenlijk mee doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden