Daniel Ortega, president van Nicaragua, op archiefbeeld met zijn vrouw, vice-president Rosario Murillo.

Verkiezingen

Nicaragua gaat naar de stembus. Maar tot wanhoop van veel kiezers, staat de uitslag eigenlijk al vast

Daniel Ortega, president van Nicaragua, op archiefbeeld met zijn vrouw, vice-president Rosario Murillo.Beeld AP

Nicaragua gaat zaterdag naar de stembus. De uitslag staat al vast, tot wanhoop van de duizenden die sinds 2018 voor gewelddadige onderdrukking door president Ortega zijn gevlucht.

Jan-Albert Hootsen

Op de vraag of hij denkt op korte termijn terug naar Nicaragua te kunnen, blijft Bayron Estrada even stil. “Het is niet de bedoeling om hier te blijven”, zegt hij over de telefoon. “Ik wíl graag terug. Ik maak me zorgen over mijn familie en over mijn vrienden. Ik ken hier niemand, ik ben alleen. Maar het is niet veilig voor me.”

Drie maanden geleden vluchtte hij uit Nicaragua naar de Verenigde Staten, waar hij politiek asiel heeft aangevraagd. Als studentenleider in León, de op een na grootste stad van het Midden-Amerikaanse land, was hij in het voorjaar 2018 een van de duizenden Nicaraguanen die de straat op gingen om tegen het autoritaire bewind van president Daniel Ortega en diens vrouw, vicepresident Rosario Murillo, te demonstreren. Die volksopstand werd op bloedige wijze uiteengeslagen, waarbij zeker driehonderd doden vielen. Volgens mensenrechtenorganisaties werden honderden mensen opgepakt en gemarteld, onder wie Estrada.

“Het was een moeilijke beslissing om te vertrekken”, verzucht hij. “De regering houdt mijn familie nog steeds in de gaten. Er staan dagelijks politiewagens bij het huis van mijn moeder. Ik vrees voor hun veiligheid, maar voor mijn gevoel had ik geen andere keuze.”

Brute onderdrukking

Zaterdag zal hij extra gespannen het nieuws volgen, als zijn land presidentsverkiezingen houdt. Die spanning is er niet om de uitslag, want het staat voor iedereen al vast dat Ortega zal worden herkozen. De man die in 1979 als guerrillaleider van het Sandinistische Front voor Nationale Bevrijding (FSNL) dictator Anastasio Somoza verjoeg en tot 1990 een socialistische revolutie in het land leidde, keerde in 2007 terug als president. Sindsdien trok hij steeds meer macht naar zich toe, culminerend in de brute onderdrukking van de demonstraties in 2018.

De repressie heeft sinds 2018 voor een exodus van, volgens de Verenigde Naties, meer dan honderdduizend Nicaraguanen gezorgd. Onder hen zijn journalisten, activisten en studenten. Het leeuwendeel is gevlucht naar buurland Costa Rica, zoals advocaat Álvaro Leiva, die vanuit hoofdstad San José vertelt dat er nog minstens 140 politieke gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden vastzitten.

“Ortega drijft het land naar de afgrond”, waarschuwt hij. “Hij heeft de Nicaraguanen alle rechten afgenomen. Er is geen enkele kans dat de verkiezingen eerlijk zullen verlopen.”

Het regime-Ortega heeft in de aanloop naar de stembusgang liefst zeven presidentskandidaten laten arresteren op vage beschuldigingen van ‘verraad’. Van persvrijheid is nauwelijks nog sprake; vrijwel alle media zijn door het regime overgenomen, terwijl kritische journalisten dagelijks vrezen te worden gearresteerd. De rechterlijke macht en het parlement zijn volledig in handen de FSLN, nu Ortega’s politieke partij.

Draconische wetten

Datzelfde parlement introduceerde sinds 2018 de ene na de andere draconische wet om iedere oppositie uit te schakelen. Zo werd het verspreiden van ‘valse informatie’ september vorig jaar verboden, volgens persvrijheidsorganisaties om kritische media de mond te snoeren. Diezelfde maand nam het parlement ook een wet aan die het sommige media, journalisten en stichtingen verplicht zich als ‘buitenlandse agenten’ te registreren.

Ook journaliste Dánae Vílchez, die voor buitenlandse media werkt, besloot vanwege die wetten vorig jaar Nicaragua te verlaten, net nadat ze in Nederland een masteropleiding had afgerond.

“Ik kwam aan in maart, maar ben in oktober weer vertrokken. Het is er op dit moment niet veilig voor me”, vertelt ze over de telefoon. Uit zorg om haar veiligheid vraagt ze haar precieze verblijfplaats niet te vermelden. “Het is vreselijk om de situatie in Nicaragua en de verkiezingen van een afstand te moeten toezien. Ik hoor van iedereen hoe gespannen de sfeer is. Iedereen wordt in de gaten gehouden. Er is heel weinig dat ik kan doen om te helpen.”

Er bestaat onder gevluchte Nicaraguanen niet of nauwelijks hoop dat er na de verkiezingen iets zal veranderen. De oppositie tegen Ortega en Murillo is door de gewelddadige onderdrukking zwak en verdeeld. Veel animo om te onderhandelen is er niet.

“Er wordt wel gesproken over een dialoog met Ortega na de verkiezingen, maar waar moeten we het dan over hebben?”, zegt Vílchez scherp. “Moeten we dan doen alsof we weer vrienden zijn?”

Lees ook:

President Ortega van Nicaragua sluit al zijn concurrenten op in de aanloop naar de verkiezingen

Met een nieuwe ronde arrestaties probeert president Daniel Ortega van Nicaragua zich van zijn oude sandinistische strijdmakkers te ontdoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden