Afstudeerceremonie voor zevenduizend jonge Chinezen in het stadion van Wuhan.

Reportage China

Net afgestudeerde Chinezen willen vooral geld verdienen

Afstudeerceremonie voor zevenduizend jonge Chinezen in het stadion van Wuhan. Beeld ANP

Veel starters op de Chinese arbeidsmarkt hebben veel te hoge verwachtingen van hun baan.  En dat terwijl er elk jaar meer mensen afstuderen.  

In een hal van het enorme ‘Talentengebouw’ struint de 26-jarige Tobias Xin de banenmarkt af – op zoek naar iets beters dan hij nu heeft. Zo’n twintig recruiters bieden banen aan vanachter bureautjes tussen grijze schotten. Op een scherm boven hun hoofden loopt de vacaturetekst. Xin staat met enkele tientallen jongeren in de hal en laat zijn blik over de teksten gaan. Wervend zijn ze niet: een juwelier zoekt zes verkopers, een distributiebedrijf acht administratief medewerkers. Het salaris staat erbij. 

Er is werk genoeg in China, maar liefst 1,89 baan per werkzoekende. Toch klaagt Xin, net als veel pas afgestudeerden, dat hij niets kan vinden. Het werk dat de jongeren willen doen, is niet het werk dat werkgevers aanbieden. 

De slungelige Xin, gestoken in een spijkerbroek en zwart T-shirt, studeerde drie jaar geleden af in de middelgrote stad Wuhan. Sindsdien brengt hij als vertegenwoordiger accounting software aan de man. Niet zijn droombaan. Wat dat wel is? “Iets in marketing, maar geen software. Ik wil meedenken over de verkoopstrategie van een bedrijf in een opkomende sector.”

Passend werk vinden, is lastig. Afgelopen jaar kon 8,5 procent van de jongeren die afstudeerden aan een universiteit geen baan vinden. Als een geoliede machine leveren de universiteiten hoog opgeleide Chinezen af. Deze zomer waren het er 8,3 miljoen, tien jaar geleden 5,7 miljoen. De autoriteiten die het ‘stabiliseren van de arbeidsmarkt’ tot prioriteit hebben verklaard, maken zich zorgen over al die ontevreden hoger opgeleiden. Bedrijven die afgestudeerden aannemen krijgen belastingvoordeeltjes, jonge ondernemers vinden aan alle kanten een helpende hand. Middelgrote en kleinere steden bieden afgestudeerden een hukou, een lokale registratie die onder meer sociale zekerheid biedt. Want het werk dát er is, is vooral in kleinere steden te vinden.

Vroeger was een baan als ambtenaar het hoogste doel van een net afgestudeerde Chinees. Zo’n positie leverde met minimale inzet levenslange inkomenszekerheid op. Maar waar het gigantische ambtenarenapparaat voorheen jaarlijks 170.000 mensen aannam, had het afgelopen jaar plek voor 14.500 nieuwelingen. Ook andere populaire sectoren zoals ICT en banken hebben minder vacatures. 

In kleinere steden werk zat

De opleidingen van de studenten sluiten vaak niet goed aan bij de aangeboden functies, zegt He Liping, hoogleraar economie aan een universiteit in Peking. “De arbeidsmarkt moet overleggen met universiteiten zodat die hun curriculum kunnen aanpassen. Maar het bouwen van zo’n brug zal flink wat moeite kosten.”

Toch is er in minder gewilde sectoren en in kleinere steden werk zat. Maar daar hebben de jonge Chinezen geen zin in. Achter een van de bureautjes waar Tobias zijn cv heeft ingeleverd, zit personeelswerver Wendy Wan (36). Voor een bedrijf dat Chinese producenten helpt om hun spullen bij e-commerce gigant Amazon aan te bieden, zoekt ze mensen die Japans en Engels spreken “We maken er een grapje over”, zegt ze. “Sollicitanten willen drie dingen: zo min mogelijk doen in een baan dicht bij huis met een hoog salaris.”

De boodschap die jongeren van huis uit meekrijgen is dat ze vóór alles geld moeten verdienen. Xin verwacht tussen de acht- en de tienduizend yuan (1000 tot 1200 euro) per maand binnen te halen. Met zijn drie jaar ervaring zet hij fors hoger in dan de 4624 yuan die een afgestudeerde gemiddeld verdient. Dat gemiddelde in 2018 steeg met 6,6 procent en met 13,7 procent sinds 2016. Zo bezien is Xins verwachting niet vreemd.

Meer kans, maar lagere salarissen

Xin weet dat hij in Wuhan meer kans maakt op een baan, maar daar liggen de salarissen lager. Hij kan er hooguit 7000 yuan (900 euro) verdienen. Shanghai is veel duurder, maar door zo goedkoop mogelijk te leven, houdt hij toch veel over. Zijn ouders werken als taxichauffeurs, dus hoeft hij nog niet af te dragen aan hun oude dag. 

Xin vindt niet dat hij hoge eisen stelt. “Ik ben jong, wil leren, geld verdienen en heb energie. Dan is het normaal om hoog in te zetten.”

De verhalen over jonge werknemers die vertrekken zodra ze ergens anders meer kunnen verdienen, of niet snel genoeg senior of manager worden, spreekt hij tegen. “Ik zal niet snel van baan wisselen – ik blijf toch zeker één tot twee jaar in hetzelfde bedrijf.”

Het ontbreekt jongeren aan zelfkennis

Jongeren als Xin ontbreekt het aan zelfkennis zegt Wendy Wan. “Afgestudeerden hebben geen idee wat ze willen doen, waar ze in hun carrière naartoe willen. Ik probeer ze op de goede plek te zetten, maar ik heb geen tijd om het voor ze uit te zoeken.”

Xin geeft zich een paar weken om werk te vinden in de grote stad. De kamer die hij huurt voor 1800 yuan (230 euro) kan hij zich maar een maand veroorloven. Als het echt niet lukt, wil hij zijn salariseis een beetje bijstellen, want uiteindelijk wil hij gewoon een werkgever die hem waardeert, zegt hij. “Als het bedrijf mij nodig heeft, en ik vind het leuk om er te werken. Dan zijn we allebei tevreden.”

Lees ook:

De achtjarige dochter van China-correspondent Eefje Rammeloo gaat naar een Chinese school in Shanghai waar de druk steeds verder wordt opgevoerd. Daarom hopenhttps://www.trouw.nl/nieuws/na-schooltijd-nog-even-buiten-spelen-ondenkbaar-in-china~bf050126/ de ouders op een nieuwe school: internationaal, veel duurder, maar met minder prestatiedwang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden