Palestina

Nederland stopt na onderzoek definitief met financieren van Palestijnse ngo

Eind vorig jaar werd het 54ste jubileum van het PFLP gevierd. Beeld ANP / Polaris Images
Eind vorig jaar werd het 54ste jubileum van het PFLP gevierd.Beeld ANP / Polaris Images

Nederland gaat geen geld meer verlenen aan de Palestijnse ngo UAWC. Volgens een extern onderzoek zouden sommige (oud)medewerkers banden hebben met het extreemlinkse PFLP.

Isabel Bolle

Het besluit viel nog net in de laatste week van Rutte III: in een Kamerbrief maakte het voormalige kabinet vorige week bekend dat Nederland de financiering van de Palestijnse landbouworganisatie UAWC definitief stopzet. Er zouden banden bestaan tussen (oud)medewerkers van de ngo en het extreemlinkse Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), dat door de EU wordt aangemerkt als een terroristische organisatie.

Dat blijkt uit een onderzoek van het consultancybureau Proximities Risk Consultancy, dat door het ministerie van buitenlandse zaken gevraagd werd de banden tussen UAWC en het PFLP te onderzoeken. Het besluit een onderzoek in te stellen werd genomen toen twee medewerkers van de landbouworganisatie eind 2019 opgepakt werden op verdenking van betrokkenheid bij een aanslag – volgens Israël uitgevoerd door het PFLP – waarbij een zeventienjarige Israëlische werd gedood.

UAWC ontsloeg de twee mannen en bracht Nederland en andere donoren op de hoogte, ook verzekerde de ngo dat de twee verdachten niet betrokken waren bij projecten die ondersteund werden door Nederlands geld. Uit verder onderzoek bleek volgens het ministerie van buitenlandse zaken echter dat het salaris van de twee mannen deels werd betaald met Nederlandse financiering, iets wat de ngo niet had gemeld.

Het ministerie besloot een breed onderzoek in te stellen naar de banden tussen de ngo en het PFLP – een besluit over verdere samenwerking zou hierop volgen. Alle betalingen aan de ngo werden tijdelijk opgeschort in afwachting van het rapport. De twee oud-medewerkers zijn overigens nog niet berecht; een van hen zou volgens mensenrechtenorganisaties tijdens zijn gevangenschap gemarteld zijn.

‘Te zorgelijk om de samenwerking voort te zetten’

Het rapport werd eind vorig jaar afgerond en naar het kabinet gestuurd; het is niet publiek gemaakt maar in de Kamerbrief van vorige week worden de conclusies uiteen gezet. Zo zijn er geen aanwijzingen dat er financiële banden tussen UAWC en het PFLP bestaan. Ook zijn er geen aanwijzingen dat er op een organisatorisch niveau banden worden onderhouden. En er zijn geen aanwijzingen dat medewerkers steun aan terroristische activiteiten verleenden. Maar volgens Proximities is er wél sprake van banden tussen individuele medewerkers van de ngo en het PFLP.

Zo zouden er in de periode tussen 2007 en 2020 34 medewerkers van de ngo individuele banden hebben met het PFLP. In die periode waren er volgens Proximities zeven bestuursleden van de ngo politiek actief binnen het PFLP terwijl ze hun bestuursfunctie bekleedden.

Het is vooral dit punt waar het vorige kabinet UAWC sterk op afrekent: de statuten van de organisatie verbieden het de eigen medewerkers politiek actief te zijn. Het is voor Nederland genoeg reden om de geldkraan dicht te draaien – dat er geen sprake is van organisatorische of financiële banden is niet voldoende geruststellend. “Het risico dat ontstaat uit de individuele banden is te zorgelijk om de samenwerking voort te zetten”, zo laat het ministerie weten in een reactie.

Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina

Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP) is een marxistisch-leninistische organisatie die in 1967 werd opgericht door George Habash. De beweging paste een marxistische lezing toe op het Palestijnse verzet; zo zou de strijd tegen de Israëlische staat onderdeel zijn van de strijd tegen het westerse kapitalisme in de regio. Het PFLP vergaarde naamsbekendheid door verschillende vliegtuigkapingen in de jaren zestig en zeventig, de bekendste kaping was die van een Air France-vliegtuig in 1976. De jet werd omgeleid naar Oeganda – dat de gijzelnemers steunde – waar een Israëlisch commandoteam het vliegtuig uiteindelijk bestormde. Alle gijzelnemers, tientallen Oegandese militairen, drie gijzelaars en een commando – de oudere broer van de latere premier Benjamin Netanyahu – kwamen daarbij om het leven.

In die tijd was het PFLP de tweede grootste factie – na Fatah – binnen de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), maar tegenwoordig heeft het politiek veel terrein moeten inleveren, met name aan Hamas. De militaire tak van het PFLP, de Abu Ali Mustafa Brigades, hebben sinds het begin van de Tweede Intifada in 2000 meerdere zelfmoordaanslagen gepleegd.

Protestbrief

Met ontsteltenis reageerde UAWC op het besluit. Volgens de ngo is het voor medewerkers inderdaad verboden politiek actief te zijn en bijvoorbeeld lid te zijn van een partij, maar de organisatie stelt ook dat als het op persoonlijke politieke overtuiging aankomt het weinig kan doen; als het mensen daarop zou controleren zou het discriminatie zijn. “Met dit rampzalige besluit laat de Nederlandse regering niet alleen UAWC in de steek, maar de gehele Palestijnse burgermaatschappij”, laat de ngo weten in een verklaring.

Ook de Palestijnse koepelorganisatie voor ngo’s heeft de beslissing veroordeeld. De Palestijnse Autoriteit mengde zich deze week eveneens in de discussie; maandag werd de Nederlandse gezant in Ramallah ontboden om een protestbrief te ontvangen waarin de Palestijnse autoriteiten Nederland verzoeken het besluit terug te draaien.

Het besluit valt in een gevoelige tijd: UAWC is één van de zes ngo’s die eind vorig jaar door Israël werden aangemerkt als ‘terroristische organisaties’ – volgens het Israëlische ministerie van defensie zouden de ngo’s onderdeel zijn van een netwerk dat gerund wordt door het PFLP. Volgens mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en Amnesty International is hier geen enkel bewijs voor, en is de stap bedoeld om de ngo’s monddood te maken.

Israël heeft met de VS en de EU bewijs gedeeld waaruit zou blijken dat de ngo’s een plek op de terrorismelijst verdienen, maar heeft hierin nog geen bijval gekregen. De buitenlandchef van de EU Josep Borrell liet eind vorig jaar weten dat hij het geleverde bewijs ontoereikend vindt. Ook Nederland heeft nog geen oordeel geveld in deze kwestie; ondanks dat het de financiering van UAWC nu stopzet wegens mogelijke banden tussen individuele medewerkers en het PFLP ziet het de ngo niet als een terroristische organisatie.

Lees ook:

Door Nederland gesteunde Palestijnse ngo als terroristisch bestempeld door Israël

Israël heeft zes Palestijnse ngo’s als terroristisch bestempeld. Volgens het Israëlische ministerie van Defensie werken de zes organisaties openlijk samen met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP).

Waar ligt de sympathie van Nederlanders? ‘De steun aan Israël is verbrokkeld’

Veel meer dan andere internationale conflicten beroert het conflict tussen Israël en Palestijnen de gemoederen in Nederland. Verschuift de sympathie langzaam van Israël naar de Palestijnen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden