ReportageSchietpartij

‘Nazis Raus’ scanderen de Hanauers op het marktplein

Rouwende mensen in Hanau.Beeld AFP

Inwoners van het stadje in Hessen rouwden en demonstreerden na de aanslag door een rechts-extremistische eenling. 

Tot woensdagavond tien uur was shishabar Midnight aan de Heumarkt in Hanau een gezellige tent. Fluwelen kuipstoeltjes in bruin en blauw, goudkleurige tafeltjes, banken met kussens waar je diep in weg kon zakken, een paars gekleurde wand. Achter de bar stonden de waterpijpen in rijen van zes opgesteld, als flessen likeur in een dorpscafé.

Nu staan er vijf breedgeschouderde politiemensen voor de deur, zwart gekleed, om te verhinderen dat onbevoegden naar binnen gaan. Midnight was de eerste plek waar woensdagavond een 43-jarige man iemand doodschoot, voor hij een bloedbad aanrichtte in snackbar Arena aan de Kurt-Schumacher-Platz, waarop hij zijn moeder en daarna zichzelf doodde, thuis in de wijk Kesselstadt.

Negen van de tien dodelijke slachtoffers hadden een migratie-achtergrond, de vijf gewonden ook. Schutter Tobias Rathjen was begonnen aan wat hij, zo blijkt uit een op internet achtergelaten manifest, noodzakelijk vond: het uitroeien van de halve bevolking van Duitsland.

Nooit eerder was hij op de politieradar beland, nooit op de lange lijsten van mogelijk gewelddadige neo-nazistische inwoners van de deelstaat Hessen, waar Hanau ligt. Rechts-Terror heet het: vorig jaar nog werd in dezelfde deelstaat CDU-politicus Walter Lübcke omgebracht door een rechts-extremist.

Beeld AFP
Beeld Uwe Anspach/dpa

De politie vermoedt dat Rathjen alleen handelde. Uit zijn achtergelaten geschriften rijst het beeld op van een enigszins krankzinnige man, die leefde in de vaste wetenschap dat zijn gedachten werden afgeluisterd door een uiterst verborgen geheime dienst. Ooit werd hij in Frankfurt opgeleid tot bankmedewerker. Hij had geen vrouw of vriendin – uit eigen keus, schrijft hij.

Een man ook die het beter leek om in een ‘grote zuivering’ de bevolking van grote delen van de wereld uit te roeien, tot er een zuiver ras zou zijn overgebleven. Naast half Duitsland zouden in zijn ogen hele bevolkingen moeten worden vernietigd.

President Frank-Walter Steinmeier (4e van rechts), zijn vrouw Elke Buedenbender (5de van rechts), Volker Bouffier (premier van Hesse, tweede van rechts), zijn vrouw Ursula (3e van rechts) leggen een krans.Beeld Guido Bergmann/Bundesregierung/d
Beeld AFP

Bondspresident Frank-Walter Steinmeier kwam tegen de avond persoonlijk naar Hanau om zijn afschuw kenbaar te maken. “De daad heeft diepe wonden in de stad geslagen”, zag Steinmeier, die de Hanauer bevolking opriep om zich niet uiteen te laten drijven.

Zeker een kwart van de bevolking van Hanau heeft een migratie-achtergrond. Het 100.000 zielen tellende stadje, dat na de oorlog bijna compleet moest worden herbouwd, had niet heel veel om trots op te zijn. De gebroeders Grimm werden er geboren, de sprookjesvertellers, maar dat is al een paar eeuwen geleden. Bandenfabriek Dunlop zit er. Er is een kasteel. Maar Hanau wordt vaak in één adem genoemd met Plattenbau – het stadje is grotendeels opgetrokken uit lage betonflats en oogt daardoor koud en grauw. Nu is het ook nog de stad van de racistische moorden.

“Ik heb het hier altijd als heel gemoedelijk ervaren”, zegt Dagmar Reif, die als anesthesist in het plaatselijke ziekenhuis werkt. “Dit was een stad waar alle bevolkingsgroepen met elkaar leefden, dacht ik.” Nu wil ze dat het zo snel mogelijk wéér zo wordt. Daarom stond ze donderdag om precies zes uur ’s avonds met duizenden stadgenoten op het marktplein respect te betuigen aan de slachtoffers en hun familieleden. Sommigen hebben een kaars meegenomen, anderen protestborden.

Zeker vijftig Duitse marktpleinen zijn op hetzelfde moment gevuld. In Hanau noemt burgemeester Claus Kaminsky de gebeurtenis ‘een van de zwartste dagen van onze geschiedenis’. ‘Nazis Raus’ scanderen de Hanauers op het marktplein, ook Dagmar Reif. Langs de zijkanten van het plein wapperen zwarte rouwbanden aan de vlaggenmasten.

Tegelijk maakt het Duitse Bild bekend dat de dader als lid van een schietvereniging een vergunning had om wapens te kopen. Een persoonlijkheidstest van de vereniging zou hij met goed gevolg hebben afgerond, waarna hij via internet naar hartelust wapens kon kopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden