VS-Iran

Na zijn diplomatieke nederlaag in de Veiligheidsraad heeft Trump het opnieuw op Iran gemunt

President Trump en Kelly Craft, de ambassadeur van de Verenigde Staten bij de Verenigde Naties, bij een bijeenkomst bij de VN- Veiligheidsraad in december vorig jaar.Beeld AFP

De Amerikaanse regering van president Donald Trump wil het Iraanse regime isoleren, maar staat met dat standpunt steeds meer zelf alleen.

Het was een ongekende nederlaag voor de zelfverklaard leider van de vrije wereld; bij een stemming in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, afgelopen vrijdag, stemde alleen de Dominicaanse Republiek in met het voorstel van de Verenigde Staten om een wapenembargo tegen Iran, dat in oktober afloopt, voor onbepaalde tijd te verlengen.

Echt verrassend was het niet dat het voorstel te weinig steun kreeg. Permanente leden Rusland en China hadden al aangekondigd bereid te zijn hun veto te gebruiken. Toch hadden de VS vermoedelijk gehoopt toch in elk geval de morele steun van de rest van de Veiligheidsraad te krijgen. Vrijdag bleek echter dat alle elf overgebleven landen, waaronder belangrijke bondgenoten van de VS, zich onthielden van stemming.

Nieuwe sancties

Daarmee wordt meer dan eens duidelijk hoe alleen de VS zijn komen te staan in hun pogingen Iran te isoleren. Maar de Amerikanen geven de hoop niet op. President Trump wil de druk op Iran opvoeren en dreigt met nieuwe internationale sancties. Hij wil, zo bevestigde hij zaterdag, terugvallen op het zogenoemde ‘snapback-mechanisme’ uit de nucleaire deal van 2015. Daarin staat dat schendingen van de afspraken door Iran kunnen worden beantwoord met het opnieuw instellen van alle sancties die vóór ondertekening van kracht waren. Daarbij gaat het niet alleen om een embargo op wapens, maar ook om strenge economische sancties. In theorie zouden alle VN-leden gedwongen zijn zich aan die sancties te houden.

Maar het is maar de vraag of Trump het recht wel heeft zich op de snapback-bepaling te beroepen. In 2018 trokken de VS zich immers terug uit het volgens Trump ‘idiote’ nucleaire akkoord dat was ondertekend door de regering-Obama. De VS beargumenteren nu dat ze ondanks die terugtrekking nog altijd ‘deelnemer’ zijn aan dat akkoord, maar China, Rusland en de Europese bondgenoten die in 2015 over het akkoord onderhandelden, zijn sceptisch over die redenering.

Presidentsverkiezingen

Een beroep van Trump op het snapback-mechanisme zal uitmonden in een mondiale welles-nietesdiscussie. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de andere VN-lidstaten zullen instemmen met nieuwe internationale sancties tegen Iran, waardoor er in feite niet veel zal veranderen aan de huidige status-quo. 

Voor Trump maakt dat niet uit. Volgens veel Amerika-watchers is de president er vooral op uit om in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van november te kunnen laten zien dat hij nog altijd streng optreedt tegen Iran. “Ik denk dat dit allemaal draait om een binnenlands publiek”, zei de Iraans-Amerikaanse onderzoeker Holly Dagres in het programma ‘Inside Story’ van nieuwszender Al Jazeera. “Trump probeert te laten zien dat hij verkiezingsbeloftes heeft ingelost.”

Ook andere regeringsleiders laten zich volgens Richard Gowan van de denktank Crisis Group beïnvloeden door de aanstaande Amerikaanse verkiezingen. Tegen de Amerikaanse journalist Laura Rozen, die een eigen website bijhoudt over internationale politiek, zei hij: “De diplomatieke bijenkorf heeft de peilingen bekeken en twee dingen geconcludeerd: Trump gaat verliezen en de gevolgen van de ‘snapback’ zullen drie of vier maanden duren, en dan is er tijd om weer op te bouwen.”

Ondertussen doet Rusland een verwoede poging om alle betrokken landen om de virtuele tafel te krijgen en een gezamenlijke oplossing te zoeken voor het diplomatieke conflict over Iran. Het land stelt voor om op korte termijn een videoconferentie te beleggen met de lidstaten van de Veiligheidsraad, en met de leiders van Duitsland en Iran, om verder te praten over de nucleaire deal en het aflopende wapenembargo. Vooralsnog lijkt het er niet op dat de VS zich op die conferentie zullen vertonen. “Waarschijnlijk niet”, zei Trump toen verslaggevers hem zaterdag vroegen of hij mee zou doen aan het videogesprek. “In elk geval niet voor de verkiezingen.” 

Lees ook: 

Spanningen tussen de VS en Iran lopen weer op na lancering van militaire satelliet

Te midden van de wereldwijde coronacrisis lopen de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten opnieuw hoog op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden