Veroordeling Derek Chauvin

Na ‘moord op klaarlichte dag’ hoopt Biden op strengere regels voor de politie, maar die heeft hij niet in eigen hand

De Amerikaanse president Joe Biden reageerde op de uitspraak van de jury, die politieman Derek Chauvin schuldig acht aan de dood van George Floyd.  Beeld EPA
De Amerikaanse president Joe Biden reageerde op de uitspraak van de jury, die politieman Derek Chauvin schuldig acht aan de dood van George Floyd.Beeld EPA

Wat president Joe Biden betreft, was de veroordeling van Derek Chauvin, de agent die in Minneapolis George Floyd de nek afknelde tot hij stierf, terecht. Maar hij vindt het ook een alarmsignaal.

Kort nadat de jury drie keer het ‘Schuldig’ had uitgesproken, onder andere aan moord, zei de Amerikaanse president Joe Biden telefonisch tegen de nabestaanden van George Floyd: “Er is nu tenminste iets van gerechtigheid.”

Maar in een toespraak even later benadrukte hij dat de veroordeling van agent Derek Chauvin vooral mogelijk was geweest doordat vorig jaar in mei voor iedereen te zien was wat er gebeurde, omdat het op video was vastgelegd. Biden: “Het was moord op klaarlichte dag, en het rukte voor het oog van de wereld onze oogkleppen af. Voor zovelen voelt het alsof dat allemaal nodig was om gewoon een basisniveau van rekenschap te krijgen.”

De moord op Floyd leidde vorig jaar tot demonstraties in de Verenigde Staten en daarbuiten, en grote druk op de politiek om de politie te hervormen. De voorstellen daarvoor lopen uiteen van betere training, tot het inleveren van taken en geld, tot complete afschaffing en vervanging door nieuwe organisaties met een andere cultuur.

Biden zag af van commissie die misstanden bij de politie moest onderzoeken

Biden beloofde tijdens zijn campagne voor de presidentsverkiezingen een commissie in te stellen die misstanden bij de politie zou onderzoeken. Maar hij kreeg daarvoor zo weinig handen op elkaar, bij actievoerders en bij de politiebonden, dat hij er na zijn verkiezing weer vanaf zag. Hij zet nu zijn kaarten op de ‘George Floyd Justice in Policing’ wet, die is opgesteld door de Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en nu bij de Senaat ligt.

De meer dan 18.000 verschillende politiediensten in de VS, de meesten onder lokaal bestuur, zouden volgens die wet allemaal aan een aantal basisregels moeten voldoen, zoals een verbod op het afknellen van de keel van een arrestant, het verplichten van camera’s op uniform en in de auto, en regels voor wanneer dodelijk geweld mag worden toegepast.

De wet stelt ook een landelijk register in van klachten en berispingen, zodat een ontslagen agent niet eenvoudig bij een ander korps aan de slag kan gaan. En hij maakt een eind aan de nu geldende vrijwaring van agenten voor aansprakelijkheid als ze een fout maken bij het uitoefenen van hun werk.

De Republikeinen hebben een eigen wet gemaakt

Vooral dat laatste is een brug te ver voor de Republikeinen in de Senaat, die de wet tot nu toe blokkeren. Ze hebben een eigen wet gemaakt, die volgens de Democraten weer niet ver genoeg gaat.

Tot de partijen tot een compromis komen – als dat al gebeurt – moet Biden genoegen nemen met een stuksgewijze aanpak door het ministerie van justitie. Woensdag maakte dat bekend dat het de werkwijze van de politie van Minneapolis gaat onderzoeken en het korps eventueel onder curatele zal stellen. Met dat soort onderzoeken was het ministerie tijdens het presidentschap van Donald Trump gestopt.

Ondertussen proberen de afzonderlijke staten het probleem ook aan te pakken. Sinds de dood van Floyd zijn er, volgens een inventarisatie van de New York Times, in tientallen staten meer dan 140 wetten aangenomen die voor verbetering moeten zorgen in het werk van de politie en de relatie met de burgers.

Zo is een agent in Colorado voortaan verplicht om in te grijpen als hij een collega buitensporig geweld ziet gebruiken. Maryland maakt voortaan klachten en disciplinaire maatregelen tegen agenten openbaar.

Rechtstreeks antwoord op Black Lives Matter

Maar er zijn ook staten waar de volksvertegenwoordiging juist de kant van de politie kiest. In Florida ondertekende de Republikeinse gouverneur Ron DeSantis feestelijk de ‘Wet op de bestrijding van ordeverstoring’, die een rechtstreeks antwoord lijkt op de demonstraties en eisen van Black Lives Matter. De wet maakt het een apart misdrijf om een agent aan te vallen tijdens rellen. En maakt het mogelijk voor lokale bestuurders om in beroep te gaan bij de staat als hun eigen volksvertegenwoordiging snijdt in het budget van de politie.

Lees ook:

Nederlandse activisten reageren op de veroordeling van Derek Chauvin: ‘Een bitterzoete overwinning’

Ook in Nederland braken protesten uit na de dood van de Amerikaan George Floyd. Hoe zien organisatoren van die demonstraties de veroordeling van ex-agent Derek Chauvin?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden