Oostenrijk

Na lang beraad komt er een politiebureau in het geboortehuis van Hitler

Het geboortehuis van Hitler in Braunau, waarvoor een gedenksteen werd geplaatst met onder meer de woorden ‘nooit meer fascisme’. Beeld Reuters

Na een jarenlange juridische strijd is er eindelijk een nieuwe bestemming voor het geboortehuis van Hitler. Het gebouw wordt een politiebureau.

Op het eerste gezicht is het een vrij nietszeggend gebouw in een al even nietszeggend dorp op de grens tussen Oostenrijk en Duitsland. Toch is het lichtgele hoekhuis aan de Salzburger Vorstadt 15 in het Oostenrijkse Braunau am Inn al jaren onderwerp van discussie. Het drie verdiepingen tellende pand herbergt namelijk het geboortehuis van Adolf Hitler. En dat ligt gevoelig. Want, hoe voorkom je dat zo’n plek een bedevaartsoord wordt voor neonazi’s?

Over die vraag braken Oostenrijkse politici zich jarenlang het hoofd, maar nu is de kogel eindelijk door de kerk. Hitlers geboortehuis wordt een politiebureau. Dat maakte de Oostenrijkse minister voor binnenlandse zaken, Wolfgang Peschorn, dinsdagavond bekend. Ondanks dat Hitler enkel de eerste maanden van zijn leven op de bovenste verdieping van het gebouw woonde, bezoeken jaarlijks nog altijd tientallen mensen met nazisympathieën de plek op zijn verjaardag.

Sociale werkplaats

Met de nieuwe bestemming voor het gebouw komt er een einde aan het jarenlange juridische getouwtrek tussen de Oostenrijkse staat en de eigenaar van het pand, Gerlinde Pommer, wier familie het gebouw al bijna een eeuw in bezit heeft. Sinds de jaren zeventig verhuurde Pommer het huis waar de leider van het Derde Rijk op 20 april 1889 werd geboren, aan de overheid. De staat betaalde haar bijna 5000 euro per maand en gebruikte de 800 vierkante meter als een centrum voor mensen met een handicap.

De juridische strijd ontstond in 2011 toen de sociale werkplaats wilde moderniseren. De eigenaar weigerde mee te werken en het pand kwam leeg te staan. Wel bleef het rijk de huur doorbetalen om te voorkomen dat het in handen van ‘verkeerde mensen’ zou vallen, maar de kwestie bleef een doorn in het oog van ‘Wenen’. In 2016 nam het Oostenrijkse parlement daarom een wet aan die als breekijzer diende in de zaak. Het huis mocht onteigend worden en in ruil daarvoor kreeg Pommer een compensatie. Die schadeloosstelling werd dit jaar door de rechter vastgesteld op ruim 800.000 euro.

Daarmee werd de weg vrijgemaakt voor de nieuwe bestemming van het gebouw en hoopt Braunau ongewenste gasten beter te kunnen weren. In een verklaring liet minister Peschorn weten dat hij er vanuit gaat dat het pand nu onmogelijk een bedevaartsoord voor neonazi’s kan worden. Overigens duurt het nog even voordat de politie ook daadwerkelijk haar intrek kan nemen in ‘Hitlers Geburtshaus’. Eerst wordt er deze maand nog een wedstrijd uitgeschreven voor architecten om het pand te renoveren. Halverwege volgend jaar moet de winnaar van de competitie bekend zijn.

Controversiële veiling

In München zijn woensdag bij een veiling van Duitse historische collector’s items ruim 840 artikelen uit het nazitijdperk onder de hamer gegaan. Onder de artikelen zaten onder meer een hoge hoed uit de persoonlijke garderobe van Adolf Hitler, een cocktailjurk van zijn vrouw Eva Braun en een luxe-editie van ‘Mein Kampf’ die ooit toebehoorde aan Hermann Göring, militair leider in nazi-Duitsland en een van de hoogste figuren binnen de NSDAP.

Ondanks dat de veiling vooraf op scherpe kritiek kon rekenen uit binnen- en buitenland, zette veilinghuis Hermann Historica de veiling gewoon door. De directeur van de organisatie, Bernhard Pacher, beriep zich daarbij op het feit dat zijn klanten voornamelijk bestaan uit musea en particuliere verzamelaars met een schoon geweten.

Gewetensvol of niet, de kopers hielden de hand tijdens de veiling niet op de knip. Zo werd de cocktailjurk van Eva Braun op 4600 euro afgehamerd en wisselde Hitlers hoge hoed voor 50.000 euro van eigenaar. Ook voor een brief van Hitler uit 1908 aan zijn jeugdvriend Augst Kubizek werd grof geld neergeteld: 80.000 euro. De Mein Kampf editie van Göring leverde 130.000 euro op.

Lees ook:

Wat te doen met Hitlers huis?

Het blijft een spagaat: moet je gebouwen waar Adolf Hitler heeft gewoond aan het zicht onttrekken of juist open zijn over het beladen verleden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden