Bijbelboeken

Na 65 jaar vinden archeologen weer fragmenten van de Dode Zeerollen

Enkele van de onlangs gevonden fragmenten van de Dode Zeerollen.  Beeld AFP
Enkele van de onlangs gevonden fragmenten van de Dode Zeerollen.Beeld AFP

Archeologen in Israël hebben voor het eerst in 65 jaar weer fragmenten van de befaamde Dode Zeerollen gevonden. Het zou gaan om teksten uit de Bijbelboeken Zacharia en Nahum.

De Dode Zeerollen zijn een verzameling manuscripten die bijna tweeduizend jaar verstopt waren in de grotten bij Qumran op de Westelijke Jordaanoever. In 1947 werden de eerste rollen, veilig opgeborgen in enkele kruiken, ontdekt door een groep bedoeïenen. De rollen stammen uit de derde eeuw voor Christus tot de eerste eeuw na Christus, en bevatten de vroegst bekende Bijbelteksten die ooit gevonden zijn en daarom zijn ze met name voor oudtestamentici van grote wetenschappelijke waarde zijn.

Sinds de vondst van de eerste rollen speuren wetenschappers de grotten af naar meer kostbare stukken perkament en papyrus. Lange tijd werd er niks gevonden, tot nu. Volgens de Israëlische Autoriteit van Antiquiteiten (IAA) zijn er nu dus voor het eerst sinds 1956 tientallen fragmenten van een rol gevonden. De archeologen die betrokken zijn bij de vondst zeggen dat het gaat om fragmenten uit de Bijbelboeken van de twaalf ‘kleine profeten’ in het Oude Testament, onder andere de boeken van Zachariah en Nahum.

Een heel gepuzzel

De Dode Zeerollen zijn volgens wetenschappers waarschijnlijk verstopt om ze veilig te stellen tijdens de Joodse opstand tegen het bewind van de Romeinse keizer Hadrianus, tussen 132 en 136 na Christus. Behalve de oude Bijbelteksten bevatten de rollen ook fragmenten uit religieuze teksten die nooit zijn opgenomen in de Bijbel, zoals het boek van Enoch, het boek van Jubileeën en de Psalmen 152-155.

Door het warme en droge klimaat hebben de manuscripten het bijna tweeduizend jaar overleefd, maar niet altijd als één geheel. Van de honderden ‘rollen’ zijn er maar drie redelijk compleet, van de rest zijn alleen enkele fragmenten over, in totaal een stuk of 25.000 stukjes tekst. Hierdoor is het een heel gepuzzel om te achterhalen wat er staat. Maar door het moeizame en minutieuze werk door de jaren heen van een leger aan wetenschappers zijn veel manuscripten gerestaureerd.

Oudste mand ter wereld

De vondst van de nieuwe rol is niet de enige belangrijke ontdekking die dinsdag bekendgemaakt werd: in grotten in de buurt hebben archeologen mogelijk de oudste mand ter wereld gevonden. Geschat wordt dat het rieten weefsel, dat goed bewaard is gebleven in het droge woestijnzand, 10.500 jaar oud is. Ook zijn zesduizend jaar oude, gemummificeerde resten van een kind gevonden, en een uitgebreide verzameling munten, speerpunten en zelfs millennia-oude luizenkammetjes.

De mand, die volgens de Israëlische Autoriteit van Antiquiteiten 10.500 jaar oud is, verkeert nog in zeer goede staat. Beeld AFP
De mand, die volgens de Israëlische Autoriteit van Antiquiteiten 10.500 jaar oud is, verkeert nog in zeer goede staat.Beeld AFP

Al deze vondsten zijn onderdeel van ‘Operatie Rol’, die het IAA in 2017 lanceerde, met de bedoeling het gebied zo snel mogelijk uit te kammen en archeologische vondsten veilig te stellen. Dit in een poging om de vele plunderaars die actief zijn in de buurt van de grotten voor te zijn. “We moeten ervoor zorgen dat we alles vinden wat in de grotten ligt en nog niet ontdekt is, voordat de plunderaars dat doen”, aldus Israel Hasson, de directeur van de IAA. “Sommige dingen zijn van onschatbare waarde.”

Het werk van de IAA stuit ook op kritiek, omdat Israël volgens de Palestijnse bevolking niet het recht heeft om de archeologische vondsten, die gedaan zijn op de Westelijke Jordaanoever – volgens het internationaal recht bezet gebied – op te graven en naar Israël te transporteren. Israël bezet de Westelijke Jordaanoever sinds 1967.

Lees ook:

Tweeduizend jaar oude Dode Zeerollen online in te zien

Google heeft in samenwerking met het Israël Museum in Jeruzalem vijf van de tweeduizend jaar oude Dode Zeerollen online gezet.

De Bijbelwetenschap op een dwaalspoor zetten met vleermuispoep

Verzamelaars van oude Bijbelfragmenten moeten oppassen voor oplichters. Er komen steeds meer vervalsingen in omloop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden