Militaire training

Myanmarese jongeren krijgen wapentraining om zich op te maken voor hun strijd tegen de junta

Bij gebrek aan echte wapens hebben demonstranten in Yangon een enorme katapult gefabriceerd. Beeld AFP
Bij gebrek aan echte wapens hebben demonstranten in Yangon een enorme katapult gefabriceerd.Beeld AFP

Rebellengroepen hebben zich achter de anti-coupdemonstranten in Myanmar geschaard. En sommige jongeren trekken naar het platteland om wapentraining te volgen. Een burgeroorlog dreigt.

Aung Thun zag het gemoed van de Myanmarezen de afgelopen tijd behoorlijk veranderen. Demonstreerden zij aanvankelijk nog vol goede hoop tegen een militaire coup, inmiddels heeft die hoop bij veel mensen plaatsgemaakt voor angst, woede en een roep om vergelding voor het brute geweld dat tegen hen wordt gebruikt. Waar in februari nog vreedzame demonstraties waren, zijn nu barricades waarachter jongeren schuilen met katapulten, zwaarden en molotovcocktails.

“Het is heus niet dat de demonstranten nu uitermate agressief zijn”, vertelt Aung Thun vanuit Yangon. “Het is vooral dat mensen zichzelf willen verdedigen tegen de militairen, die elke rationaliteit kwijt lijken te zijn en die burgers kunnen beschieten wanneer ze dat maar willen.”

Vrees voor een nog groter bloedbad

De crisis in Myanmar, die op 1 februari begon met een militaire coup waarbij de gekozen regering van Aung San Suu Kyi werd afgezet, is de afgelopen weken behoorlijk geëscaleerd. Keihard militair optreden tegen demonstranten kostte inmiddels aan ruim zeshonderd mensen het leven. De Verenigde Naties en veiligheidsexperts waarschuwen voor een nog groter bloedbad, helemaal nu gewapende etnische minderheidsgroepen zeggen anti-coupdemonstranten te steunen en jonge Myanmarezen de steden verlaten om elders in het land een wapentraining te volgen.

Aung Thun, die uit veiligheidsoverwegingen niet met zijn echte naam in de krant wil, helpt jongeren bij hun reis naar Kachin, in het noorden van Myanmar. Daar staat de Kachin Independence Army (Kia), een lokale rebellengroep, klaar om hun militaire tactieken bij te brengen en wapen- en explosieventraining te geven. De Kia vecht al jaren tegen het Myanmarese leger voor meer regionale autonomie.

“Veel jonge demonstranten hebben nu het gevoel dat ze schietschijven zijn voor het leger. Door een militaire training te volgen, weten ze beter wat ze moeten doen als ze demonstreren. Maar er zijn er ook bij die nog een stap verder willen gaan en die de militairen met wapens willen aanvallen”, vertelt Aung Thun via de versleutelde berichten- en telefoonapp Signal.

Strijders van de Karen National Union (KNU), een van de tien Myanmarese rebellengroepen die zich achter de pro-democratie-betogers hebben geschaard. Deze foto is aangeleverd door de KNU. Beeld AFP
Strijders van de Karen National Union (KNU), een van de tien Myanmarese rebellengroepen die zich achter de pro-democratie-betogers hebben geschaard. Deze foto is aangeleverd door de KNU.Beeld AFP

Het recht zichzelf te verdedigen

De roep om gewapend verzet tegen de junta wordt mede gedreven door een recente verklaring van de Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw (CRPH), een door partijgenoten van Aung San Suu Kyi opgezette schaduwregering. CRPH-woordvoerder Dokter Sasa (zoals Salai Maung Taing San wordt genoemd, red.) verklaarde onlangs dat mensen het recht hebben zichzelf te verdedigen. Hij vertelde persbureau Reuters dat de CRPH samen met gewapende rebellengroepen een federaal leger wil opzetten en dat een ‘totale burgeroorlog’ onvermijdelijk is als de internationale gemeenschap onvoldoende actie tegen de junta onderneemt.

Myanmar telt tal van gewapende rebellengroepen die soms al decennialang een strijd voeren voor meer autonomie voor etnische minderheidsgroepen. Enkele van de sterkste rebellengroepen zeggen zij aan zij te staan met anti-coupdemonstranten. Verschillende groepen stellen een federaal leger te steunen.

“Wij zijn het in principe eens met het opzetten van een federaal leger. Sterker nog, dat is een droom die wij al jaren hebben”, zegt Padoh Saw Taw Nee, de woordvoerder van de Karen National Union (KNU). De KNU vecht al zeventig jaar tegen het Myanmarese leger en bestuurt een groot gebied in de zuidoostelijke deelstaat Karen.

Een non in Myanmar smeekt de politie de demonstranten niets aan te doen. Beeld AFP
Een non in Myanmar smeekt de politie de demonstranten niets aan te doen.Beeld AFP

Met scherp schieten op tegenstanders

Maar het opzetten van zo’n leger kan niet van de ene op de andere dag, vertelt Saw Taw Nee vanaf de grens met Thailand. Na jaren van oorlog en onderdrukking in de Myanmarese grensgebieden is er een gebrek aan politiek vertrouwen. “Het kost tijd om dat vertrouwen op te bouwen. Bovendien, we zijn het erover eens dat we tegen dit militaire regime moeten vechten, maar hoe gaan we die strijd coördineren en hoe gaan we samenwerken?”

De druk is echter groot. In de Myanmarese steden schieten militairen en politiemensen dagelijks met scherp op tegenstanders van de junta. Afgelopen woensdag alleen al kwamen daarbij volgens Myanmarese media zeker twintig mensen om het leven.

In de grensgebieden is het eveneens onrustig, zeker in Karen en Kachin. Deze deelstaten zijn een toevluchtsoord geworden voor honderden activisten, oppositieleiders en andere mensen die op de vlucht zijn voor het militaire regime. In deze gebieden is sinds de coup ook al flink gevochten tussen rebellengroepen en het Myanmarese leger. In Karen sloegen recentelijk duizenden mensen op de vlucht voor luchtaanvallen van het regeringsleger, waarbij onder meer scholen en klinieken werden gebombardeerd.

Steeds meer controleposten

Ook in Karen arriveren jongeren die willen leren hoe ze tegen het leger kunnen strijden. In principe heeft de KNU een beleid om deze mensen niet te trainen, aldus Saw Taw Nee. Maar dat beleid lijkt flexibel. “We willen hen niet tegenhouden als ze tegen het militaire regime willen vechten”, zegt hij. “Dus helpen we hen waar we maar kunnen.”

In Yangon helpt Aung Thun een nieuwe groep jongeren met het opzetten van een reis naar een trainingsgebied. Maar dat valt nog niet mee. “Ik probeer hen op een veilige route naar Myitkyina (de hoofdstad van Kachin, red.) te krijgen. Maar er zijn al mensen gearresteerd die op weg waren naar een wapentraining en er komen steeds meer controleposten. Het wordt moeilijk.”

De echte naam van Aung Thun is bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Ambassadeur Myanmar in Verenigd Koninkrijk mag ambassade niet meer in

De ambassadeur van Myanmar in het Verenigd Koninkrijk, Kyaw Zwar Minn, is de toegang tot de ambassade in Londen ontzegd door leden van de junta. Volgens de ambassadeur mag hij niet meer naar binnen omdat hij niet achter de legercoup van begin februari staat.

Thailand stuurt Myanmarese vluchtelingen terug

Verschillende etnische milities in Myanmar hebben hun steun betuigd aan de protesten tegen de legercoup. De spanning langs de grenzen loopt hierdoor op.

Opgeven is voor het Myanmarese leger geen optie: ‘Dat zou zakelijke belangen in gevaar brengen’

Het door guerrillaoorlogen geharde leger van Myanmar staat dit keer niet tegenover gewapende rebellen, maar tegenover de betogende bevolking. ‘Het leger beschouwt zichzelf als hoeder van het volk.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden