Besmettingen

Mutatie van het coronavirus of niet, in Kaapstad liggen de stranden vol zonaanbidders

Groepen Zuid-Afrikaanse jongeren lagen dinsdag op het rotsstrand van Bakoven, even buiten Kaapstad, in de zon. Beeld Niels Posthumus
Groepen Zuid-Afrikaanse jongeren lagen dinsdag op het rotsstrand van Bakoven, even buiten Kaapstad, in de zon.Beeld Niels Posthumus

In Zuid-Afrika is een nieuwe mutatie van het coronavirus opgedoken. Vooral rond Kaapstad loopt het aantal besmettingen snel op. Maar veel mensen in de stad trekken zich er weinig van aan.

Het is een perfecte dag om op het strand te liggen: zonnig, geen wind. Dus is het druk in Bakoven, net buiten Kaapstad: een rotsig stukje kust, waar vooral jongeren in de zon liggen. De geur van wiet waait af en toe langs. En tussen de rotsen trekt een enkeling uit het zicht een biertje open – iets wat op de stranden van Kaapstad eigenlijk niet mag.

Mondkapjes zijn nergens te zien, afstand houden is er niet bij. Terwijl de Zuid-Afrikaanse minister van gezondheidszorg, Zweli Mkhize, onlangs bekendmaakte dat de tweede coronagolf, die Zuid-Afrika sinds enkele weken treft, het gevolg is van een nieuwe mutatie van het coronavirus. Die zou besmettelijker zijn én jongeren vaker ernstig ziek maken.

Filmmaker Warren Smart geeft op een van de rotsen in Bakoven toe dat hij dit nieuws volledig heeft gemist. Hij ziet eruit als een surfer: brede torso, zijn lange blonde haar in een knotje, wetsuit tot op zijn heupen naar beneden gerold. Naast hem liggen snorkelspullen. “Ik heb sowieso het gevoel dat het allemaal een stuk minder ernstig is dan sommige mensen doen voorkomen”, zegt hij. “In het dagelijks leven merk je er in ieder geval weinig van. De kroegen zitten vol. Het is zelfs vrij druk qua toeristen: vooral Zuid-Afrikanen die door corona een jaartje op vakantie gaan in eigen land.”

Gebrek aan strenge regels

Precies in die drukte ligt volgens Richard Lessells echter het probleem. Hij is vooraanstaand onderzoeker aan de Zuid-Afrikaanse Universiteit van KwaZulu-Natal op het gebied van besmettelijke ziekten. “De urgentie van de crisis komt onvoldoende over door het gebrek aan strenge regels”, zegt hij. “De boodschap dat we er alles aan moeten doen om de nieuwe uitbraak in te dammen, en dat het daarbij ook aankomt op ieders eigen verantwoordelijkheid, verliest aan kracht als alle cafés vol mogen blijven zitten.”

Veel ziekenhuizen rond Kaapstad zijn inmiddels opnieuw overbelast. Dat er van een hernieuwde lockdown desondanks geen sprake is, komt doordat de Zuid-Afrikaanse economie simpelweg geen nieuwe klappen meer aankan. Een tweede lockdown zou de staatsschuld te ver opstuwen en zou leiden tot een stortvloed aan faillissementen. Niet in de laatste plaats binnen de Kaapse toeristenindustrie.

Afgezien van de al bestaande mondkapjesplicht, trof de regering daarom slechts een paar extra maatregelen om de tweede coronagolf af te remmen: een nachtklok vanaf elf uur ’s avonds (kroegen moeten om tien uur al dicht) en het sluiten van een paar drukbezochte stranden. Die rond Kaapstad mochten dan weer wél openblijven, zij het slechts tot zes uur ’s avonds. Filmmaker Smart lacht. “Gisteren werden we rond die tijd van het strand gestuurd door de politie. Toen grapte iedereen tegen elkaar: Covid is kennelijk alleen besmettelijk na zes uur.”

Smart heeft deze middag in Bakoven niet eens een mondkapje bij zich. “Het slaat toch nergens op dat je een restaurant in moet lopen met zo’n masker op, maar dat je, zodra je eenmaal binnen bent, het meteen weer mag afzetten. In een restaurant zit iedereen bovenop elkaar. Hier op het strand zit ik in de buitenlucht. Het is gewoon heel moeilijk je aan regels te houden als die niet logisch zijn.”

Nog geen hard bewijs voor de risico’s voor jongeren

De waarschuwing dat de nieuwe mutatie van het coronavirus extra gevaarlijk zou kunnen zijn voor jongeren, schrikt ook maar weinig Zuid-Afrikanen af. Al ging vooral dat nieuws juist als een lopend vuurtje de wereld rond. Wat er in het buitenland meestal niet bij werd vermeld, is dat minister Mkhize benadrukte dat zijn conclusies voorlopig slechts berusten op ‘anekdotisch bewijs’.

Onderzoeker Lessells bevestigt dat. “Er bestaat nog geen hard bewijs over extra risico’s voor jongeren of een grotere besmettelijkheid”, zegt hij. “Veel artsen meldden aan het begin van de tweede golf weliswaar meer jonge mensen met klachten, maar dat kan ook komen doordat er veel eindexamenfeestjes waren, jongeren als eerste weer aan het werk gingen en universiteiten weer open waren. Het zal nog wel weken duren voordat we alle data goed hebben geanalyseerd.”

In Bakoven verschijnen intussen plots drie agenten op het strand. Ze maken een rondje over de rotsen en dragen iedereen op, zichtbaar met enige tegenzin, zijn mondkapje op te zetten. Iemand in een villa langs het strand heeft geklaagd, legt een van de politiemannen uit. “Dit is een laatste waarschuwing. De volgende keer gaan jullie op de bon.”

Het klinkt weinig overtuigend. Want het blijkt al voldoende als Smart voor de vorm snel een wit T-shirt voor zijn mond bindt. En bovendien: ook de agent zelf heeft zijn mondkapje de gehele ronde over het rotsige strand afgezet en comfortabel onder zijn kin geschoven.

Lees ook:

Corona maakt het meest ongelijke land ter wereld nog ongelijker

Zuid-Afrika is het land met de grootste economische ongelijkheid ter wereld. De coronapandemie lijkt die alleen maar verder te vergroten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden