Aanleg van de snelweg van Montenegro naar Servië die met van China geleend geld werd bekostigd.

Montenegro

Montenegro moet Chinese lening terugbetalen, maar op hulp van de EU hoeft het niet te rekenen

Aanleg van de snelweg van Montenegro naar Servië die met van China geleend geld werd bekostigd.Beeld Reuters

Montenegro kan een lening die het bij China heeft uitstaan voor de bouw van een snelweg niet terugbetalen. Het Balkanland heeft daarom de EU om hulp gevraagd, maar Brussel geeft niet thuis.

Geld lenen kost geld. En dat geldt ook voor Chinees geld, weet Montenegro nu. Op hulp van Brussel bij het terugbetalen van een lening die het met Peking is aangegaan hoeft het Balkanland niet te rekenen, liet de Europese Commissie deze week weten.

Onder de vorige regering sloot Montenegro in 2014 een lening van één miljard dollar af bij China voor de bouw van een snelweg die de kustplaats Bar moet verbinden met buurland Servië. De bouwwerkzaamheden worden uitgevoerd door de China Road and Bridge Corporation. Ondertussen ligt er weliswaar een stuk asfalt van 44 kilometer, maar dus ook een flinke schuld. Bovendien is de weg – die uiteindelijk een lengte van 165 kilometer moet krijgen – nog lang niet af. Door het bergachtige landschap is het aanleggen van een snelweg een dure en tijdrovende klus.

Nu de regering binnenkort moet beginnen met terugbetalen komt ze in de problemen. Temeer omdat het land door de coronacrisis de inkomsten van toerisme – een van de belangrijkste economische sectoren in Montenegro – heeft zien opdrogen. Daarom klopte vicepremier Dritan Abazovic in Brussel aan voor steun. Kon de EU niet helpen bij het afbetalen van de schuld? Dat zou ook in het belang van de EU zelf zijn, redeneerde hij. Want met de steun zou Brussel een kandidaat-lidstaat beschermen tegen te grote invloed van China. Montenegro heeft ondertussen al bijna 40 procent van de staatsschuld bij Peking uitstaan.

Europese investeringsplan

Toen Montenegro zeven jaar geleden met China in zee ging voor de bouw van de snelweg, kwam er uit Brussel veel kritiek op dat besluit. “Het staat elk land vrij eigen investeringsafwegingen te maken maar de EU betaalt geen leningen terug aan derde partijen”, was dan ook het antwoord van een woordvoerder van de Europese Commissie na de Montenegrijnse smeekbede. Wel wees de woordvoerder op de mogelijkheid om de rest van de snelweg te financieren uit het Europese investeringsplan dat Brussel speciaal voor de Westelijke Balkan heeft opgesteld.

Montenegro is zeker niet het enige Balkanland dat bij China in het krijt staat. Peking heeft inmiddels voor honderden miljoenen euro’s aan leningen in de regio uitstaan, onder meer in Servië, Noord-Macedonië en Bosnië. Met dat geld worden voornamelijk wegen, spoorlijnen en bruggen gebouwd. De ontwikkeling van al die infrastructuur past in het ambitieuze Belt and Road initiatief, dat China in 2016 lanceerde; een soort ‘nieuwe zijderoute’ die ervoor moet zorgen dat Azië, Europa en Afrika in de toekomst beter met elkaar verbonden zullen zijn.

Andersom zijn de Chinese leningen voor de Balkanlanden soms aanlokkelijker dan de Europese omdat Peking er niet al te veel voorwaarden aan stelt, bijvoorbeeld over goed bestuur. Maar over één voorwaarde is China wel heel duidelijk. Het geleende geld moet op tijd worden terugbetaald. Gebeurt dit niet, dan kan Peking beslag leggen op het project dat het heeft gefinancierd.

Lees ook:
Waar de EU haar relatie met China aftast, doet de Balkan al volop zaken

Vertegenwoordigers van de Westelijke Balkan reizen morgen niet af naar Brussel voor de EU-China-top. Hun landen zijn immers (nog) geen lid van de unie. Terwijl Brussel zijn relatie met Peking aan het aftasten is, doet de Balkan al volop zaken met China.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden