Moldavië kiest een nieuwe president: ‘We moeten weer gaan houden van ons eigen land’

De president van Moldavië, Igor Dodon, spreekt zijn aanhang toe in de Moldavische hoofdstad Chisinau.Beeld EPA

Het spant erom in Moldavië. Zondag neemt de hervormingsgezinde kandidate Maia Sandu het bij de presidentsverkiezingen op tegen het zittende staatshoofd Igor Dodon. Terwijl Dodon zich richt op de achterblijvers, rekent Sandu op de diaspora.

Dat de partij van de president organisatievermogen heeft, is wel duidelijk. Stipt om tien uur in de ochtend verzamelen zich groepen jongeren en gepensioneerden bij de Triomfboog in het Kathedraal-park, voorzien van spandoeken en knalrode vlaggen. De leuzen zijn eenvoudig. ‘Moldavië!’, roepen ze, ‘vrijheid!’, ‘overwinning!’, en ‘Dodon, president!’.

De mars door het centrum van Chisinau is vervolgens zo kort dat het evenement vooral lijkt opgezet als fotomoment voor de staatspersbureaus.

Igor Dodon, die sinds 2016 staatshoofd is van het zuidoost-Europese wijnlandje, kan dan ook wel wat reclame gebruiken. In de eerste ronde, twee weken terug, verloor hij verrassend – en nipt, op een paar procent – van oppositiekandidate Maia Sandu, die het land grondig wil hervormen. Daarom is een tweede ronde nodig.

“Het wordt spannend maar heel lastig”, denkt de 22-jarige student rechten Roeslan Popov (22), die zijn rode ‘Dodon’-mondkapje even naar beneden schuift om makkelijker te kunnen praten. Hij is blij met de president, vertelt hij, omdat die de wegen repareert, dokters meer salaris belooft en vooral vanwege de taal. “Dodon beschermt het Russisch. En dat is goed, want onze markt richt zich het best op Rusland”, vindt hij.

De Moldavische waarden

Het tekent de campagne van de president. Dodons uitdaagster Sandu, voormalig minister van onderwijs, richt zich op integratie met de EU en pleit daarom voor bevordering van het Roemeens, dat de officiële taal is, hoewel Moldaviërs in de praktijk tweetalig zijn. Dodon legt dat uit als ‘separatisme’. “Of we nou Russen, Gagaoeziërs, Oekraïners of Roemenen zijn, we zijn allemaal burgers van Moldavië”, benadrukt de president in zijn toespraak, nadat hij tot vreugde van de aanwezigen plots het podium beklimt. In zijn campagne schermt Dodon met conservatieve waarden: hij roemt de Moldavisch-orthodoxe kerk en op spandoeken staan teksten als ‘Familie, dat is een verbond tussen man en vrouw’.

Dit soort ‘patriottisme’, zoals Roeslan Popov het noemt, is ‘hard nodig’ in Moldavië. “We moeten weer gaan houden van ons eigen land.” Omdat de kans op een goedbetaalde baan nihil is, is de uitstroom groot. Inmiddels werkt grofweg een derde van de drie miljoen Moldaviërs permanent in het buitenland. Zelf peinst Roeslan Popov er niet over te vertrekken, hoewel zes van zijn negen voormalige klasgenoten dat wel deden. Zijn vader, een ondernemer die fanatiek lid is van de Socialistische Partij, zal hem aan werk helpen, denkt hij. “Hij zegt dat alles goedkomt.”

De diaspora

Volgens Dodons opponente Maia Sandu, die in de VS studeerde en een hoge post had bij de Wereldbank, is corruptie de reden van de uitstroom. “Als we de politieke en bestuurlijke elite van Moldavië nu niet opschonen, wordt Moldavië een ‘mislukte staat’”, waarschuwt ze in interviews. Voor ‘opschonen’ heeft ze als president kansen, bijvoorbeeld door hoge rechters te benoemen, legt Ana Calinici uit, adviseur van de politica. “Als president wordt ze toonaangevend. Elke keer dat het misgaat bij de corruptiebestrijding zal ze zich daar duidelijk over uitspreken.”

Twintiger Ana Calinici is adviseur voor ‘diaspora-zaken’ van Sandu. In de eerste ronde, twee weken terug, hadden de in het buitenland woonachtige Moldaviërs een beslissende stem: liefst zeventig procent van de 150.000 stemmen uit het buitenland waren voor Sandu. Dat bracht de president ertoe de diaspora te beschuldigen een ‘parallel electoraat’ te vormen. “Zij begrijpen de keuzes van de meerderheid van de bevolking die hier leven en werken niet meer”, sprak hij.

“Dat is onzin”, riposteert Ana Calinici fel. “Zij zijn net zo goed Moldaviërs als wij. Hun ouders, grootouders, en in veel gevallen zelfs hun kinderen wonen hier.” De ervaring van de diaspora kan Moldavië juist goed gebruiken, betoogt ze. “Zij weten hoe geweldig het is om een rechtstaat te hebben en om niemand smeergeld te hoeven betalen. Zij geloven dat verantwoordelijke politici bestaan.”

Lees ook:

Op bezoek in Moldavië, van waaruit velen vertrekken

Het zijn van die kleine berichten in je eigen krant die je aandacht trekken vanuit een soort van persoonlijke betrokkenheid. Een knal oranje gekleurde passagiersbus was afgelopen dinsdag met 65 Moldaviërs aangekomen bij het asielzoekerscentrum in het Groningse Ter Apel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden