null Beeld

MegastadNairobi

Moet ik mijn puntgave baby wel zo vroeg in haar leven laten tekenen met een tbc-litteken?

Saskia Houttuin

Jarenlang merkte ik ze niet op, maar nu ik moeder ben zie ik ze opeens overal: littekens, vaak klein, soms groot, en altijd op de Keniaanse linkerarm. Een souvenirtje van de BCG-prik, vast onderdeel hier van het vaccinatieprogramma voor kleine kinderen. Het vaccin veroorzaakt een zweertje dat soms wel maandenlang kan dooretteren.

De meeste Kenianen halen hun schouders op als ik ernaar vraag. Het hoort erbij, zeggen ze. Maar voor sommigen is hun litteken een soort identificatiebewijs. Een kennis vertelt juist trots te zijn op de grote jaap die haar onderarm ontsiert. Waar zij opgroeide, in het westen van het land, kun je door simpelweg je arm uit te steken laten zien dat je Keniaan bent. De Oegandezen over de grens zetten de prik hoger op de arm, boven de elleboog.

BCG staat voor Bacillus Calmette-Guérin en biedt bescherming tegen tuberculose, tot voor kort de meest dodelijke infectieziekte ter wereld. Inmiddels is ze ingehaald door het coronavirus.

Maar niet in Kenia, waar de coronapandemie relatief mild verloopt en waar jaarlijks nog altijd tienduizenden mensen aan tbc bezwijken. Sterker nog, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie: corona heeft ertoe geleid dat voor het eerst in ruim tien jaar tijd het aantal tbc-doden wereldwijd is gestegen. Verminderde zorgcapaciteit en harde lockdowns hebben ervoor gezorgd dat minder mensen werden geholpen.

Of dat ook hier in Kenia het geval is, wordt me niet duidelijk. De autoriteiten melden dat het aantal slachtoffers sinds corona drastisch is verminderd. Juist vanwege maatregelen zoals mondkapjes en handenwasstations. Maar klopt dat wel, of zijn veel ziektegevallen onder de radar gebleven?

Een blijk van medeleven

Hoe dan ook begin ik meteen te vrezen voor mijn drie maanden oude dochter. Die prik moet er ook bij haar in, en snel. Maar als we een paar dagen later naar het ziekenhuis rijden voel ik mijn aanvankelijke enthousiasme plaatsmaken voor benauwdheid. Moet ik dit mijn puntgave baby wel aandoen, haar zo vroeg tekenen voor het leven?

We trekken een nummertje, zijgen neer in een rij plastic stoelen en wachten onder een piepende monitor op onze beurt. Onrustig friemel ik aan het stukje papier. Als blijk van medeleven stuurt een vriendin, een expatmoeder, een foto van het etterende zweertje van haar zoon. En bedankt!

Het brengt me wel op een idee. Wat als we de prik, Ugandan style, in mijn dochters bovenarm laten zetten? Als ze korte mouwtjes draagt, valt dat niet op. De dienstdoende arts vindt het prima en haalt een potje vaccin uit de koeling.

In 2030 tbc-vrij

Zo tevreden als ik ben over mijn besluit, zo snel voel ik de schaamte opborrelen. Ik ben hier tenslotte om mijn kind een potentieel levensreddend vaccin te geven, niet om me druk te maken over zoiets futiels als een schoonheidsfoutje. Kenia wil in 2030 tbc-vrij zijn. Dat krijg je alleen voor elkaar door de ziekte zo veel mogelijk te voorkomen.

Mijn dochter lacht nog wanneer de arts met een naaldje voorzichtig onder haar huid prikt.

Zoals verwacht zet ze het een seconde later op een brullen. Haar litteken met een verhaal is gezet. “I’m sorry baby!”, lacht de arts. “Welcome to Kenya!”

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden